Теміржолдағы техникалық технологияны ұйымдастыру мақаласы

Теміржолдағы техникалық технологияның ұйымдастыруы мен басқарудың негізгі элементтері туралы түсінік.

Техника. Теміржол көлігінің техникасының немесе техникалық құрамдалу-ының негізін жасанды құрылыстары бар жолдар, станциалар және жолаушы-лық жүктік және қамтамасыз ету құрылғылары бар басқа да бөлек пункттер жылжымалы құрам, депо, энергиямен қамтамасыз ету құрылғылары, эксплуа-тациялық жұмысты басқару және қозғалысты реттеуге арналған арнайы құр-алдар, байланыс құралдары.

Теміржол  бұл, әдетте үйінді немесе ойынды үстіне қиыршықтан, гравиден немесе құмнан жасалған балласты призма орнатылған нақты өлшемдері бола-тын жер құрлысы. Балласты призманың үстіне белгіленген эпюр бойынша те-мір бетон, ағаш немесе металл шпалдары орнатылады, ал оларға ерекше қыс-тырғыштар арқылы болат рельстері бекітіледі. Бұндай конструкцияны клас-сикалық деп атайды. Трассаны жобалау және құрылыс кезінде темір жолын түзу және көлденең етуге тырысады, ал оған жеткізуге мүмкін болмағанда профиліндегі қатты еңістікті және планының домалануын болдырмауға ты-рысады. Еңістік қатты болған сайын және қисықтықтардың радиустары аз болған сайын қозғалысқа қарсы кедергі көп болады, әрі басқа да бірдей жағ-дайларда пойыздың массасы және оның қозғалыс жылдамдығы аз болады, яғни өткізу және тасымалдау қабілеттілігі аз болады.

Жасанды құрылыстарға көпірлер, тоннельдер, жолаушы және жүк платфор-малар тіреуіне дуалдар, су өткізгіш трубалар және т.б. жатады. Аталған құрылыстардың барлығы жолдық габарит немесе құрылыстардың жақындау габаритіне байланысты соғылады. Бұл габариттің өзі тұрақты құрылыстар-дың кез-келген бөлігі кірмеуі керек, шектеулі белгілерді білдіреді. Теміржол-дағы негізгі желілерде бұл габариттің максималды биіктігі 6400 мм, ал ені 4900 мм болады. Жолдық габарит барлық жылжымалы құрамның темір жол-дағы қауіпсіз қозғалысын қамтамасыз етеді. Оның белгіленген габариттер ар-асындағы керекті қашықтықты белгілейтін өзінің максималды биіктігі 5300 мм және ені 3600 мм габариті болады. Тез арадағы жолды жөндеу және оған қызмет көрсету үшін әртүрлі жолдық машиналардың үлкен паркі қызмет етеді.

Станциялар және басқа да бөлек пункттер аралықтар деп аталатын теміржол-ды бөліктерге бөледі. Сонымен қатар станциялар теміржол көлігінің негізгі өндіріс бөліктері болып саналады және көбінде оның жұмысының көлемімен сапасын анықтайды. Станциялардың бес негізгі түрлері болады: аралық, бөл-імшелік, сұрыптау, жолаушы, жүктік. Аралық станциялар ең минималды жол құрлымы болады ( басынан басқа екі-үш станциялық жол); жолаушыларға қызмет көрсету үшін арналған кішкентай жолаушы ғимараты (билет кассасы мен күту залы бар). Жүктерді тиеу мен түсіруге және сақтауға арналған ша-малы жүк шаруашылығы.

Аралық станциялар әдетте 100-150 км сайын салынады. Олардың 10-20 жолы болатын жолдың шаруашылығы, құрамдау құрылғылары бар локомо-тив депосы. Салыстырмалы түрдегі дамыған жүк және жолаушы ғимаратта-ры болады. Сұрыптау станциялары әдетте көлемді жүк ағындарын сұрыптау-ға арналған пункттерде соғылады. Оларға: үлкен далалардың өндірістік орта-лықтары, негізгі ағындардың қиылысу және тармақталу нүктелері жатады. Олардың негізгі қызметіне станциядан өтетін барлық пойыздардың құрасты-рылуы мен ажыратуы жатады. Өзінің қызметін атқару үшін сұрыптау стан-циялары 50-100 және одан да көп жолы болады.

Жолаушы станциялары үлкен қалаларда соғылады және негізінен жолаушы-ларға қызмет көрсету үшін арналады. Бұл станциялардың ірі жол құрлысы, бөлімдері мен құралдардың кешені бар арнайы вокзалы жолаушы пойыздар-дың локомотивтеріне қызмет көрсетуге арналған локомотив шаруашылығы, жөндеу базасы бар вагон шаруашылығы болады. Жүк станциялары негізінен үлкен көлемде жүктерді тиеу түсіруге арналған болады.

Жүк станциялардың үлкен жол құрлысы болады және олар өндіріс, сауда, ауыл шаруашылық және басқа да мекемелердің кірме жолдарымен байланы-сады.

Белгілі бір көлемде тек техникалық емес әрі комерциялық операцияларды ор-ындайтын станциялардан басқа тек техникалық функцияларды орындайтын бөлгіш пункттер болады. Оларға қарама-қарсы пойыздардың қиылысуы бола-тын бір жолды линиялардағы басып озу пункттері жатады.

Теміржолдардың жылжымалы құрамына локомотивтер және өзі қозғалатын біліктер мен вагондар жатады.

Локоматив бұл вагондардың қозғалысын қамтамасыз етуге арналған негізгі белсенді бірлік. Қозғалтқыш түріне байланысты олар былай бөлінеді:

Қазанның буының көмегімен жұмыс істейтін поршенді машиналы қозғалтқы-шы бар паравоздар;Күш қондырғысы ретінде іштен жану қозғалтқышы қолданатын тепловоздар;Теміржол желісінің үстінде ілінген контакт сымдарынан тұрақты немесе айнымалы токпен жұмыс істейтін элетр қозғалтқышы бар электровоздар;