Тіл және тарихи құндылық тақырыбындағы ашық сабақ, 10 сынып

Күнтізбелік-тақырыптың жоспардың

сабақ жоспары

Топ атауы

Өткізілген күні

Сабақтың тақырыбы: Тіл- тарихи құндылық.

Этномәдени лексика. Тіл -ұлттық қауіпсіздіктің кепілі

Сабақтың мақсаты:Студенттерді тіл құдіретін сезіне білуге,дұрыс сөйлеп,сөз мағынасын түсіне білуге қалыптастыру. Дамыту мақсаты: Оқушылардың сөйлеу мәдениетін дамыту, өз ойларын еркін жеткізе білуге, пікір таластыра білуге дағдыландыру.

І. Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылармен амандасу,түгелдеу,оқу құралдарын тексеру.Сыныптың тазалығына көңіл бөлу.Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ә) Үй тапсырмасын пысықтау :

Үйге берілген тапсырманы сұраймын . Оқушыларға өткен тапсырма бойынша бірнеше сұрақтар қоямын, 6-тапсырма. Мәтінді оқып, мазмұнын өз сөздеріңмен баяндаңдар.

Әкем жайлы естелік 29 бет. (Авт : Уәли Н. Қыдырбаев Ө.)

б) Жаңа сабақты түсіндіру.

1-тапсырма.Мәтінді түсініп оқыңыздар.

Тіл -жалпыадамзаттық құндылық

Тіл -адамзат баласына тән аса бір ғажайып құбылыс. Белгілі бір тілдің пайда болып, құрылым жүйесінің қалыптасып қызмет етуі үшін жүздеген, мыңдаған жыл қажет болса, ал оның із – түзсіз жоғалып, жойылып кетуіне көп жылдың керегі жоқ. Тіл этноспен(ру,-тайпа, халық, ұлт) бірге өмір сүреді. Тілін жоғалтқан этнос бара-бара дербес халық ретінде өмір сүруін тоқтатады да, өзге бір үстем этностың құрамына сіңіп жоқ болады. Тарихта империя, басқыншылық үстем болған кезде мұндай қасіретті жағдайлар аз болған жоқ.

Тіпті көне тарихты айтпағанның өзінде , бүгінгі ұрпақтың көз алдында құрып, жоғалып бара жатқан тілдер дежоқ емес. Кейбір тілдер құрып кетудің табалдырығында тұр. Қазіргі кезде жаңадан тіл жасалмайды. Тілдердің пайда болу дәуірі әлдеқашан өтіп кеткен . олай болса, осы заманға жеткен тілдердің өзін сақтап қалу, олардың өмір сүруіне , қызмет етуіне мүмкіндігінше қолайлы жағдай жасау тәрізді ізгілікті ұғым лингвоэкология деп аталады.

Әлемде, шамамен алғанда , XXI ғасырдың табалдырығын аттаған алты мыңдай тіл бар екен. Тіл – тілдің бәрі де -игілік; қоғами адами құндылық. Тіл адамзаттың адамдық белгісі.кез келген тіл – қарым-ұатынас жасауда жұмсалатын таңбалардың бірізді жүйесі . Осы тұрғыдан алғанда , тілден тілдің еш кемдігі жоқ, терезесі тең. Мысалы, биолог үшін табиғи өсімдік пе, мәдени өсімдік пе, бәрібір. Бірақ тілдердің қоғамдағы орны әртүрлі,…