Тұлға тәрбиесінің психологиялық ерекшеліктері семинары

Семинар тақырыбы :

«Мектеп педагогтары мен ата-аналар бірлесе отырып, ерте жыныстық қарым-қатынастың және аутодеструктивті мінез-құлықтың алдын алу. Жеке тұлғаны тәрбиелеудің психологиялық ерекшелі к тері мен әдіс тәсілдері » .

Қалалық психологтар семинары

№72 жалпы білім беретін мектеп психологы

Едилова Алтынай Төлеқызы

Семинар барысында:

І. КІРІСПЕ. ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ. ІІІ. ҚОРЫТЫНДЫ.

Қазақ баласына жыныстық тәрбие керек пе, жоқ па?

Филология ғылымының докторы Алма Қыраубаеваның мынадай пікірін келтіруге болады. Тыйым салу мен шектелу – білімсіздік. Жастарға жыныстық тәрбие міндетті түрде керек. Себебі, дұрыс тәрбие болса, дұрыс дүниетаным қалыптасады. Ал бұл тәрбие отбасында, мектептегі тәрбие жұмысы барысында көрініс табуы керек. Жақсы көрген кісінің тағдырына жауапкершілікпен қарау ұлттық құндылықтарды бойға сіңіре білу – дұрыс өмір сүруге жолдама.

Себебі иманды ата-ананың үлгі өнегесін көрген мектеп деген киелі ордада озық дәстүрлерді бойына сіңірген баланың жаны таза, жүрегі жұмсақ ерсі қылықтардан аулақ болары сөзсіз.

Заман өзгерді ме, адам өзгерді ме? Балалықтың бесігінен шықпай жатып, 14-15 жастағы қыздарымыз бала тауып жатса, оған кімді кінәлаймыз? «Дұрыс тәрбие бере алмады» деп ата-ананы ма? Жоқ әлде, «жақсы тәлім бермеді» деп мектепті ме? Бәлкім, жаһандану заманының кері ықпалынан жастарды арашалай алмай отырған қоғамды ма? Бір қарағанда, бәрінің де кінәсі бар сияқты. Бірақ, «мынау кінәлі» деп дөп басып айту қиын. Әрине, кінә тағу оңай, бірақ тығырықтан шығатын жол табу қиын.

Қазақстанда жыл сайын 22 мың жасанды түсік жасалады екен. Денсаулық сақтау министрлігі мәліметінше, өткен жылы 6 мың жасөспірім қыз бала жүкті болса, оның 4 мыңы дүниеге сәби әкеліп, қалғаны жасанды түсік жасатқан. Тіпті, арасында 12-13 жасар жасөспірімдер де бар көрінеді. Мамандар мұндай құбылыстың келешек үшін қатері көп екенін айтады. Өйткені, дәрігерлер «ерте жыныстық қатынасқа түсу мен жүкті болу жас қаздардың организміне аса зиянды.

Мамандарды алаңдатып отырған тағы бір жайт – қыздардың жүктілікті жасырып, дәрігердің көмегінсіз, өз бетінше тоқтатуға, яғни жасанды түсік жасауға баруы. Бейресми дерек көздері қазақстандық 170 әйелдің осындай әрекеттен зардап шеккенін айтады. Олар Қытайда жасалған дәрінің көмегімен өз бетінше түсік жасамақ болып, ауыр жағдайда ауыруханаға түскен. Осы орайда, дәрігерлер қытайлық дәрінің іштегі шарананы әйелдің жатырымен қоса ірітіп жіберетінін айтады.

Ондай кезде дәрігерлерде жатырды алып тастаудан өзге амал қалмайды. Яғни, әйел бала сүю бақытынан мәңгіге айырылады. Сондықтан дәрігерлер қыздарға өз бетінше жасанды түсік жасау өмірге қауіп екенін ескертеді. «Мұндай жағдайда тек дәрігердің кеңесіне жүгіну керек», – дейді мамандар.

Бейнебаян

«Тастанды бала».

Дәрігерлер мәселенің салдары және онымен қалай күресу туралы айтады. Ал, мәселенің алдын алу туралы ешкім нақты жауап айта алмайды. Көпшіліктің пікірі «мәселенің төркіні тәрбиеде жатыр» дегенге саяды. Алайда, ата-ана баласына тәрбие бермей жатыр деп тағы айта алмаймыз.

Сонда мәселе неде?

Жыныстық қарым-қатынас мәселелеріне ерте жастан қызығушылықтың алдын алу шаралары.

Қазақ халқы «Қыз өссе- елдің көркі», – деген ғой. Қырмызы қызыл гүлдей жайқалып өсіп келе жатқан қыз балаға, бой жеткенде кім қызыға қарамайды. Бірі «Менің келінім болса ғой» деп армандаса, екіншісі құмарта көз тастайды... Осындай нәпсіқұмар, арам ойлы адамдар көбінесе жас қыздарды алдап-арбап, обалына қалатындар да, жезөкшелік жолға түсіретіндер де, ерте жүкті етіп, абыройын айрандай төгетіндер де. Әрине, жас қыздардың ішінде ненің халал, ненің харам екенің, оның зардап, зиянын түсінбей жақсы көрген жігітімен жыныстық қарым-қатынасқа түсіп, кәмелеттік жасқа толмай екіқабат болып қалатындар да осыдан. Еркекпен ерте жақындасудың зардабы да, салдары да көп. Ойда жоқта жүкті болып қалу – жас қыздардың денсаулықтарын құртады, көптеген жағдайларда өмірлеріне қатты нұқсан келтіреді. Сондықтан отбасында әкесі мен ағасы ұлмен , шешесі мен әкпесі қызбен терең әңгімелесіп…