тжб, биология 10 сынып 1- тоқсан

Орындау уақыты

Тапсырма

20 минут

1-суретте табиғатта су қоңызының су бетімен жеңіл қозғалып жүргенін көруге болады.

1-сурет

(а) Су қоңызының су бетінде жүгіруіне мүмкіндік беретін судың қасиетіна таңыз.

Суды полярлы молекула атауының себебін түсіндіріңіз.

4-суреттегі сызбада ДНҚ репликациясы көрсетілген.

4-сурет

(а) ДНҚ репликация үрдісіне қатысатын 3 және 6 сандармен берілген ферменттерді атаңыз.

ДНҚ репликациясы нәтижесінде екі жаңа тізбектің түзілу ерекшелігін Чарграфф ережесі негізінде түсіндіріңіз.

Төменде жасуша құрылысы берілген.

(а) 1-сурет бойынша жасуша түрін анықтаңыз.

Пепсин сүтқоретілердің асқазанында болатын фермент.

4.Пепсин мысалында ферменттердің әсерету механизмін түсіндіріңіз.

1-сурет

(і) 1-суретті пайдаланып А және В құрылымдарды атаңыз. А _______________________

В _______________________

(іі) Пепсин ферментінің субстратын атаңыз.

5.2.Төмендегі 2-суретте субстрат концентрациясының артуы пепсин тәрізді ферментативті реакция жылдамдығына қалай әсерететіндігі көрсетілген.

2-сурет

(а) Cубстрат концентрациясы ферментативтік реакция жылдамдығына қалайәсеретеді? Түсіндіріңіз.

Пепстатин пепсин ферментінің бәсекелес ингибиторы болыптабылады.

(і) Ингибитор ұғымына анықтама беріңіз.

(іі) Жоғарыда берілген графикте ферментативті реакцияға ингибитор қосылған жағдайда жылдамдық қалай өзгеретіндігін көрсететін қисық сызыңыз. (ііі) Бәсекелес ингибитордың әсер ету механизмін түсіндіріңіз.

Төмендегі 2-суретте субстрат концентрациясының артуы пепсин тәрізді ферментативті реакция жылдамдығына қалай әсерететіндігі көрсетілген.

Бағалау критерийі

Тапсырма №

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Жердегі тіршілік үшін судың маңызын

түсіндіреді

Суреттен судың сәйкес физикалық қасиетін атайды;

суды полярлы молекула атауының

себебін түсіндіреді;

Көмірсулардың құрылымын, құрамын және қызметтерін

сипаттайды

көмірсудыатайды;

көмірсулардың қызметін сипаттайды;

Майлардың химиялық құрылысымен

қызметтерін сипаттайды

Майлардың химиялық құрылымын қанықпаған май қышқылдары

Негізінде сипаттайды;

Нәруыздарды құрылымы, құрамы және атқаратын қызметтері бойынша

жіктейді

нәруыздардықұрылымыбойынша

түрінанықтайды; нәруызға мысал келтіреді; глобулалық және фибрилярлық нәруыздарды салыстырып,

ерекшелігін сипаттайды;

Чаргафф ережелері негізінде ДНҚ репликациясы үдерісін

түсіндіреді

ДНҚ репликация үрдісіне қатысатын ферменттерді атайды;

ДНҚ репликациясы нәтижесінде екі жаңа тізбектің түзілу ерекшелігін Чарграфф ережесі негізінде түсіндіреді;

РНҚ типтерінің құрылысымен

қызметтерін сипаттайды

Сурет бойынша ақуыз синтезін сипаттайтын сызбанұсқадан Y құрылымын анықтайды

X құрылымның қызметін сипаттайды;

РНҚ және ДНҚ молекулаларының құрылысын салыстырады

ДНҚ және РНҚ молекулаларының құрылысындағы (кем дегенде бір) айырмашылығын анықтайды.

Барлығы