Ұлтымыздың рухы мен мемлекетіміздің белгісі туралы баяндама

ӘОЖ 631.95:581.526

Омарова Р.Т.

ҰЛТЫМЫЗДЫҢ РУХЫ, МЕМЛЕКЕТІМІЗДІҢ БЕЛГІСІ

А.Байтұрсынов атындағы шағын орталықты орта мектебі

Т.Рысқұлов ауданы, Көкдөнен ауылы

Биыл Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік алғанына 25 жыл! Тәуелсіздік жайлы өткенге көз жүгіртіп ой қозғағанда ең алдымен мемлекеттің тірегі –қазақ халқының мұрасы, қазақтың ата мекені, кең байтақ жері, ең бастысы - ұлтын тұтастыратын мемлекеттік тілі айрықша жоғары тұратыны белгілі. Елім, жерім, дінім, тілім деген қазақ тілінің жанашыры Ұлы Мағжан Жұмабаев «Ұлттың ұлт болуына бірінші шарт - тіл» деген болатын, осынау қанатты сөздің тәуелсіз еліміз Қазақстан үшін маңызы ерекше. Қазақ тілінің мемлекеттік тіл мәртебесіне ие болуы - тәуелсіздігіміздің жемісі, еліміздің тұғыры болуы.

Елбасымыздың жүргізген саясатының арқасында қазақ халқын өзге ұлт танып, көптеген державалар мойындады. Оған бірден бір дәлел жақында ғана Еуропадағы Қауіпсіздік және Ынтымақтастық Ұйымы саммиті. Кезінде Абылайхан бабамыз үш жүздің басын қосқандай қазіргі Елбасымыз барлық мемлекеттің басын осы қазақ жерінде қосты. Әлемнің өркениетті елдері мемлекеттік тілімен өмір сүреді. Елге деген құрметтің үлкені – мемлекеттік тілде таза сөйлеу.

Қазақ тілін қыран құсқа теңесек , қыран құс биікке самғаған азаттықтың символы , оны қолына қондырып , бағындыра алатын әлемде жалғыз халық бар. Ол Қазақтар! Қазақ тілі жеті атасын асып қаны бұзылмаған тіл. Ата бабамыз қазақ жері ,ана тілі үшін жанын берген, сондықтан біздер мына бейбітшілік заманда өз тілімізді құрметтеп, қандай қиын қыстаулардан өтіп бізге жеткен қазақ тілін білмегенге үйретіп, насихаттап, тілге деген жанашырлықпен қарауымыз парыз.

Бүгінде қазақ тілі кеңінен қанат жаюда, тек қазақ емес, Қазақстанда тұратын өзге ұлт өкілдері де тіл үйреніп қазақша сөйлеуге бейімделіп келеді. Яғни тілді насихаттап жүрген тіл жанашырларының еңбегі зая кетіп жатқан жоқ. Дегенмен әлі де жасайтын жұмыс жетерлік, тек қазақтың тілін ғана емес қазақтың болмысын, әдет-ғұрпын, ата салтын да ұмытпау керек.

Мемлекеттік тіл - мемлекеттік сәйкестіктің басты нышандарының бірі. ҚР Конститутциясының 7- бабында «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік тіл - қазақ тілі» делінген.

1997 жылы 11 шілдеде Қазақстан Республикасында тілдердің қолданылуының құқықтық негіздерін, мемлекеттің оларды оқып үйрену мен дамыту үшін жағдай жасау жөніндегі міндеттерін белгілейтін «ҚР Тіл туралы» Заңы қабылданды.

Осынау 20 жыл аралығында көп нәрсе өзгеріп қазақ елі заман кітабын жаңа қазақи беттен бастады. Тәуелсіздігіміздің тұғыры бекіп, еліміз еңсесін көтерген тұста мемлекеттік тілдің мәртебесі үшін елімізде көптеген ауқымды істер атқарылды. Көрініп тұрған жетістіктерді, жүзеге асқан істерді қайталап айта бергеннен, алдағы уақытта мемлекеттік тіл саясатын қалай дамытып , нендей істер атқарамыз, оның шешу жолдарын іздегеніміз жөн шығар,бүгін сол туралы айтсақ.

Бүгінгі күні тіл мәселесіне байланысты қоғамымызда түрлі кедергілердің бар екені анық. Атап айтқанда, басты мәселе – әрбір ортада, күнделікті тіршілікте қазақ тілі қажеттілігін тудыру. Иә,соңғы жылдары мемлекеттік тіліміздің қоғамның барлық саласында, мемлекеттік тіл басқару жүйесінде қолдану аясында кеңейгені рас, дегенмен әттеген-ай дейтін тұстары да жетерлік. Бірінші кезекте, өз қандастарымыз, мемлекеттік органдардың басқарушысы және мемлекет құраушы ұлт ретінде қазақ тілін дамытудағы өзіне үлкен жауапкершілік жүгінің жүктеліп отырғанын жете сезінбеуі халықты қатты қынжылтады. Мекеме басшылары қазақ тілінің дамуына кең көлемде қолдау көрсетіп , өз қамқорлығын бір сәт те бәсеңдетпесе. Екіншіден мемлекеттік қызметшінің міндеті – мемлекеттік тілді білуі. Мемлекеттік тілді білмеген адам мемлекеттік қызметке қабылданбаса.

Көкшенің көз тоймас табиғатына талай жыр шумақтарын арнаған Сәкен Сейфуллин бабамыз тіл болашағына зор үлес қосып бір дана сөзінде былай деген екен «Кеңсе тілі қазақша болмай, іс оңалмайды!». Тіл үйренем деушілерге барлық жағдайлар жасалған : тілді оқыту орталықтары ашылды,арнайы құрал жабдықтармен қамтылған мультимедиялық кабинеттер – жаңа технологиялар арқылы қызметкерлердің тілді меңгеруіне мүмкіндік берді. Ресми шараларды ,алқалар мен кеңестерді өткізу үшін мәжіліс залдары ілеспе аударма құралдарымен жабдықталды.Мекемелер қажетті оқу – әдістемелік құралдармен ,анықтамалық әдебиеттермен, тілашарлармен, сөздіктермен қамтамасыз етілді. Осы іс-шараларға бюджеттен қаншама қаржы бөлінді. Нәтижесі қайда, неге үйренбейміз қазақ тілін, себебі неде деген сұрақтар әрбір мемлекет қызметкерінің, қазақ азаматының ой - санасына түрткі ой салуы керек.