Ұлыбритания мен Францияның географиясы, 11-сынып

Сабақтың жоспары Сабақтың тақырыбы: Ұлыбритания. Франция. Италия. Канада. Сабақтың үлгісі : Аралас Сабақтың түрі: жаңа тақырыпты игеру Мақсаты: білімдік : Ұлыбритания, Франция, Италия, Канада жайлы студенттерге толық мәлімет беру. Олардың басқару формалары мен дамытушылық: Қорытынды жасауға, балалардың ой өрісін дамытуға жағдай жасау. тәрбиелік: Кәсібіне деген қызығушылығын оятуға күш салу. Көрнекі құралдар: презентация, лекция мәтіні, дәптерлер. Сабақ барысы Ұйымдастыру сәті: амандасу, балаларды тексеру, сабақ мақсаты мен міндеттері жайлы айтып кету. Өткен тақырыптарды қайталау:Контур карталарды тексеру.

Жаңа сабақты түсіндіру

Жоспар: Франция мен Ұлыбританияның географиялық орналасуы мен табиғат жағдайлары Елдердің шаруашылық салалары

Үй тапсырмасы Контур картасында әлемнің дамушы және дамыған, сондай-ақ мешеу елдерді көрсету.

Ұлыбритания (Great Brіtaіn), Британия, Ұлыбритания мен Солтүстік Ирландияның Біріккен Корольдігі (Unіted Kіngdom of Great Brіtaіn and Northern Ireland) — Еуропаның солтүстік-батысында, Британ аралдарында (ең ірісі — Ұлыбритания), Ирландия аралының солтүстік-шығыс бөлігі мен ұсақ аралдарда орналасқан мемлекет. Құрлықтан Ла-Манш (Ағылшын каналы) және Па-де-Кале (Дувр) бұғаздары арқылы бөлінген. Аумағы 244, 11 мың км².

Халқы 62,6 млн. (2004),

астанасы — Лондон (7 млн.).

Халқының 80%-ына жуығы ағылшындар, 15%-ышотландтықтар, уэльстіктер (валлиялықтар) мен ирландықтар, 5%-ға жуығын Британ Достастығы елдерінен келген иммигранттар құрайды.

Ағылшындар англикан мемлекеттік шіркеуі нанымдарын ұстанса, шотландтықтардың басым бөлігі — пресвитериандар, ирландықтар, негізінен католиктер, қалғандары ислам, т.б. діндерді ұстанады.

Ұлыбританияда халықтың 89,4%-ы қалаларда тұрады.Ұлыбритания қалалары

Үлкен Лондон, Бирмингем, Лидс,Глазго, Шеффилд, Брадфорд, Ливерпуль, Эдинбург, Манчестер, Бристоль.

Ұлыбритания 4 әкімшiлік-саяси бөліктен (тарихи ұлттық облыстардан):

Англиядан (45 графтық пен ерекше әкімш. бірлік — Үлкен Лондон, әкімш. орт. — Лондон),

Уэльстен (8 графтық, әкімш. орт. — Кардифф),

Шотландиядан (12 облыс пен 186 арал, әкімш. орт. — Эдинбург),

Солтүстік Ирландиядан (26 округ, әкімш. орт. — Белфаст) тұрады. Ал Мэн аралы (әкімш. орт. — Дуглас) мен Норманд аралдары (әкімш. орт. — Сент-Хелиер) дербес әкімш. аймақтарға жатады.

Бұған қоса Ұлыбританияның иеліктері: Еуропада — Гибралтар, Америкада — Ангилья, Бермуд аралдары, Британдық Виргин аралдары, Кайман аралдары, Монтесеррат, Теркс пен Кайкос, Фолкленд (Мальвин) аралдары, Африкада — Әулие Елена аралы, Океанияда — Питкэрн аралы бар.

Ұлыбритания Біріккен Корольдігі атауына қарамастан федерация емес, унитарлық мемлекет — парламенттік монархия болып табылады. Елдің жеке Конституциясы жоқ. Ұлыбритания заңдары көп ғасырлық конституциялық дәстүрлер мен Жоғарғы сот органдарының шешімдеріне (прецеденттердің) негізделген.

Мемлекет басшысы — монарх, сот жүйесінің басшысы, жоғарғы бас қолбасшы болып табылады.

Қазіргі патшайымы (королева) — Елизавета II (1952 жылдан).

Жоғары заң шығарушы органы — екі палатадан (қауымдар және лордтар) тұратын парламент.

Парламент құрамына патшайым да кіреді.

Атқарушы билік премьер-министрдің қолында.

Ресми тілі — ағылшын тілі. Ақша бірлігі — фунт-стерлинг.

Ұлттық мерекесі —патшайымның туған күні (маусым айының екінші сенбісі). Экономикасы

Ұлыбритания — жоғары дамыған өнеркәсіпті ел.

Ол халықаралық еңбек бөлінісінде өнеркәсіп өнімдерін шығарады.

Қазіргі заманғы Ұлыбританияның экономикадағы рөлі тек өнеркәсіптік қана емес, сондай-ақ банкілік, сақтандыру, кемелерді жалға беру және басқа да іскерлік қызметтермен анықталады.

Ұлттық жалпы өнімнің 30%-ға жуығы өңдеуші өнеркәсіп пен 45%-ы көлік пен байланыс, жеке сауда, сақтандыру, банкілер мен басқа да қаражат мекемелерін, денсаулық сақтау мен білім беруді қамтитын қызмет көрсету саласынан түседі. Өнеркәсіп өндірісінің жалпы көлемі бойынша Ұлыбритания дүние жүзінде бесінші орын (АҚШ, Жапония, Германия, Франциядан кейін) алады.

Ұлыбритания өнеркәсібі негізінен сырттан әкелінген шикізаттарды пайдаланады.

Бір жағынан Ұлыбритания өнеркәсібіне өндіріс пен еңбекті ұйымдастырудың озық технологиясы, ең жаңа құрал-жабдықтар мен басқарудың жетілдірілген әдістері қолданылатын қазіргі заманғы салалардың жылдам дамуы, екінші жағынан, ескі дәстүрлі салалардың артта қалуы тән.

Бірінші топқа электроника, жалпы және дәл машина жасау, химия өнеркәсібінің көптеген салалары, екіншіге — көмір өндіру, мақта-мата және жүн өнеркәсібі, кеме жасау, қара металлургия жатады.

Ұлыбританиядағы өнеркәсіп орындарының негізгі бөлігі Лондоннан бастап Ланкаширге дейінгі, Батыс Йоркширден Глостерширге дейінгі графтықтарды қамтитын халық тығыз қоныстанған өнеркәсіптік белдеуде шоғырланған.

Бұл белдеуден тыс жерлердегі аса ірі өнеркәсіптік аудандар — Оңт. Уэльс, Англияның солт.-шығысы мен Шотландияның орт. бөлігі.

Өндірістің ескі, дәстүрлі салалары Шотландияның көпшілік бөлігінде, Солт. Ирландияда, Уэльсте, Англияның қиыр солт.-шығысы мен оңт.-батысының бір бөлігінде орналасқан. Ұлыбритания энергия ресурстарының қорлары жөнінен Еуропада 1-орын алады. Солтүстік т-нің шельфінде мұнай мен газдың көп мөлшері өндіріледі.

Шетелдік шикізатпен жұмыс істейтін түсті металдар (аллюминий, мыс, қорғасын, мырыш) қорытатын кәсіпорындар негізінен ірі порттарда орналасқан.

Өңдеуші өнеркәсіптің жетекші саласы — машина жасау.

Көліктік машина жасаудың (жеңіл, жүк автомобиль, автобустар) орт-тары — Бирмингем, Ковентри, Үлкен Лондон, Лутон.

Ұлыбритания аэроғарыштық өнеркәсібі жөнінен дүние жүзінде 4-орын (АҚШ, Германия, Франциядан кейін), дөңгелекті тракторлар шығарудан 1-орын алады.

Елде 16 ірі мұнай өңдеу з-ты жұмыс істейді.

Химия өнеркәсібі ғыл.-зерттеулерге негізделген өнім түрлерін, агрохимикаттар, пластмасса, дәрі-дәрмектер, хим. талшықтар мен синтет. каучук өндіруге маманданған. Қрі тамақ өнеркәсібі тағамдық концентраттар, кондитерлік және темекі өнімдерін, сусындар шығарады.

Ұлыбритания алкогольдік ішімдіктердің дүниежүз. экспортының 20%-ын дайын (әсіресе, шотланд вискиі менджин) береді. А. ш. өндірісі елдің азық-түлікке деген сұранысының 80%-ын қанағаттандырады.