Ұстаздық еткен жалықпас тақырыбындағы мақала

Урумбаева Сауле Кусаиновна

«Жоғары қазақ гуманитарлық-техникалық колледжі» мекемесі,

қазақ тілі мен әдебиеті пәндерінің екінші санатты оқытушысы

Ақмола облысы, Көкшетау қаласы, тел:87777537007

ЭССЕ

«Ұстаздық еткен жалықпас...»

Ұстаз - адалдықтан айнымайтын, абырой биігін аласартпайтын, сөзі салмақты, ойы орнықты, тазалыққа, турашылдыққа, отансүйгіштікке бағыт – бағдар беретін - біздің мақтанышымыз.

«Ұстаз – ұлы есім», - деп Мұхтар Әуезов атамыз айтқандай, ұстаз деген есім қасиетті де құдіретті ұғым. Себебі, ұстаз – мектептің жаны. Ұстаздың бір ғана сыры бар. Ол оның мамандығы. Бұл дүниеде теңдесі жоқ мамандық тек ұстазға ғана лайық. Сондықтан ұстаз адам – кәсіби мамандығына құштар, оны жан-тәнімен сүйетін, барлық өмірін соған арнауы тиіс. Олай болса, ұстаз еңбегінің сан қырлылығы осыдан тарайды деп айта аламын. Ұстаздың өз пәнін жете меңгеруі оның ең алғашқы қыры, ал кәсіби шеберлігін үздіксіз ұштай түсуі екінші қыры деп білемін. Үшінші қыры – мұғалімнің тіл шеберлігі. Сөзді жеткізе сөйлей білудің өзі – өнер. Себебі, тіл – тәрбие құралы. Бір сөзбен айтқанда, жоғарыда айтқанымдай, ұстаз сан қырлылықты, жан жақтылықты талап ететін мамандық деп білемін. «Ұстазы жақсының, ұстанымы жақсы» демекші, шәкірт бойындағы ұстамдылық пен тәрбиелілік көбіне ұстазға кеп тіреледі.

Менің бір бақытым - мамандығымды дәл таптым. Жалпы, менің ойымша, қабілетім мен бейімім тура ұстаздыққа сай келеді. Мен өзімнің әрбір сабағымнан ләззат алып, рақат күй кештім. Балалардың көзінен де соны байқадым. Олар да рақаттанып қалатын сияқты. Сосын, мен шәкірттерімді жақсы көрдім. Егер де сол қасиет жоғалса, сол күні ұстаздықты тоқтату керек деген ой түйдім өзіме.

«Не себепті осы қазақ тілі мен әдебиеті мамандығы?!» деген сұрақтар көп туындайды. Әр халықтың қазынасы, баға жетпес байлығы – ана тілі. Менің ана тілім – құдыретті қазақ тілі. Тәуелсіздік алғалы бері қоғамдық қызу талқылаудың тақырыбына арналған басты мәселенің бірі — тіл мәртебесі. Бүгінде Ата Заңымызда бекітілген қазақ тілінің мәртебесі жоғарылауда. Қазақ тілін дәріптеу, насихаттау – біріншіден менің ұстаз ретіндегі, екіншіден ұлт жанашыры ретіндегі басты міндетім деп білемін. Себебі, тілін білмеген ұлттың болашағы бұлыңғыр...

Бүгінгі таңда Елбасымыз үш тілді білуді міндеттеп отыр. Болашақта бұл үлкен мәселе болмақ. Менің ойымша, егер адам өзге тілді білетін болса, ол рухани бай адам деп ойлаймын. Өйткені сол тіл арқылы басқа халықтың мәдениетін, дәстүрін үйренеді, басқа тілді үйрену арқылы танымы кеңейеді. Сондықтан мен өз замандастарымды «өзге тілдің бәрін біл, өз тіліңді құрметте» деп ақын Қ.Мырзалиев айтқандай, басқа тілді біле отырып, ең алдымен өз ана тілімізді құрметтеуге шақырамын және бәріне:

Мейлі, сен көп тілді біл «қой» демес ем!

Пушкин, Байрон, Шекспир, Гейнеге сен.

Бірақ сені қазақ деп айта алмаймын

Туған ана тіліңде сөйлемесең, - дегім келеді. Өзінің туған тілін, ана тілін білмеу - ұят нәрсе. Қазақ тілі өте орамды, бай, сөз маржанға толы тіл, ал әдеби жанрдың түр-түріне жазылған төл қазақ туындылары өз оқырманын табуда. Қазақ әдебиеті – өз алдыңа бөлек сан ғасырлар қойнауынан келе жатқан асыл…