XXI ғасыр көшбасшысы ойындар мен сценарийлер

Алматы облыстық И.Нүсіпбаев атындағы мектеп - интернаты

«Бекітемін»

Мектеп - интернат директоры: Е.Нұртайұлы

Оқу ісінің меңгерушісі: С.М.Мурсалимова

Бірлестік жетекшісі: Г.Ж.Байдабекова

Физика пәнінен

«XXI ғасыр көшбасшысы»

интеллектуалдық білім сайысы

Жауапты мұғалім: Н.Е.Сейдахметова

Уақыты: 14:30

Өтілетін орны: Мәжіліс залы

Тақырыбы: «ХХІ ғасыр көшбасшысы» сайысы

Сайыстың мақсаты: Оқушылардың физика пәнінен алған білім деңгенін байқау және оларды тез ойлануға, алғырлыққа, тапқырлыққа, ізденуге баулу.

Армысыңдар, бүгінгі «ХХІ ғасыр көшбасшысы» атты сайыс сабағымызға жиналған қауым! Бүгінгі біздің сайысқа қош келіпсіздер! Қатысушыларды таныстыру. Әрбір оқушы өзін таныстырып, алға қойған мақсаттарын айтады.

1. 8 «А» сынып оқушысы

2. 8 «Ә» сынып оқушысы

3. 9 «А» сынып оқушысы

4. 9 «Ә» сынып оқушысы

5. 10 сынып оқушысы

6. 11 сынып оқушысы

Әділ қазыларды таныстыру.

1. Оқу ісінің меңгерушісі - Мурсалимова Сауле Мазыкенқызы

2. Абдуллаева Р.

3. Өмірзақова М.

4. Суванбаева Ш.

Физика - табиғаттың тілі екен ғой,

Көз тартар сұлулықтың сыры екен ғой,

Аттасаң аяғыңды, алдыңды орап

Артыңнан қалмайды екен тіріде ол.

Салған ән, айтылған сөз, ішілген ас,

Космос кораблі, атылған тас

Аққан су, соққан дауыл, айтылған жыр

Бәрінің бағынары физика ғой!

Сондықтан табиғаттың сырын терең

Деушіге: оқып, зерттеп, білем, көрем,

Демесең болсын егер еңбегің еш

Әуелі физиканы оқы дер ем!

дей келе біз БӘЙГЕ кезеңін бастайық.

І КЕЗЕҢ «БӘЙГЕ»Алты адам қатысады.1. Жүргізуші қатысушыларға қарапайым сұрақтар қояды

2. Қатысушы дұрыс жауап берген әр сұраққа 10 ұпай иеленеді, жауап бермесе басқа ойыншыға мүмкіндік беріледі.3. Жауапқа бес секунд уақыт беріледі, одан кейінгі жауаптар қабылданбайды.

4. Тур кезінде артық сөз айтуға болмайды, бұл шарт екі рет бұзған ойыншы ойыннан шығарылады.

СҰРАҚТАР

8 - сынып

Сұйықтың немесе газдаң ағысы арқылы энергияның тасымалдануы барысындағы жылу алмасу процесі не деп аталады? (Конвекция)

Электромагниттік толқындар көмегімен бір денеден екінші денеге энергияның берілу процесі не деп аталады? (Сәуле шығару/сәулелік жылу алмасу)

Сәулелену энергиясының дененің ішкі энергиясына айналуын не деп атайды? (жұтылу)

Жылу берілу кезінде дененің алатын немесе жоғалтатын энергиясы не деп аталады? (Жылу мөлшері)

Массасы 1 кг заттың температурасын 1 ̊ С - қа өзгерту үшін қажет жылу мөлшерін көрсететін қандай физикалық шама? (заттың меншікті жылусыйымдылығы)

Заттың қатаятын температурасын не деп атайды? (қатаю/ кристалдану температурасы)

Сұйықтың бетінде жүретін булану не деп аталады? (кебу)

Будың сұйыққа айналу құбылысын ата? (конденсация)

Кебу жылдамдығы неге байланысты? (сұйықтың тегіне)

Өз сұйығымен динамикалық тепе-теңдікте болатын буды не деп атайды? (Қаныққан бу)

Ауадағы су буы қысымының берілген температурадағы қаныққан бу қысымына қатынасы және пайызбен өрнектелетін қандай шама? (Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы)

Бу қаныққан күйге өтіп конденсацияланған және салыстырмалы ылғалдылығы 100 %-ға тең болған кездегі температураны не деп атайды? (Шық нүктесі)

Сұйықтың тек үстіңгі бетінен ғана емес, сонымен бірге оның ішінде де бу көпіршіктерінің пайда болуымен жүретін қарқынды булану не деп аталады? (Қайнау)

Жылу алмасусыз жүретін процесті ата? (Адиабаталық процесс)

Қоршаған ортаның денелерімен әрекеттеспейтін денелер жүйесін не деп атайды? (Оқшауланған / тұйықталған)

Зарядтар еркін қозғала алатын заттарды не деп атайды? (Өткізгіштер)

Атомдағы электрондар саны қандай бөлшектердің санына тең? (протон)

Өлшемдері өзара әрекеттесетін денелердің арақашықтығынан бірнеше есе кіші болатын денеде орналасқан заряд не деп аталады? (Нүктелік заряд)

Молекулалардың ретсіз қозғалысының нәтижесі не деп аталады? (Броундық/жылулық қозғалыс)

Атмосфералық қысымдағы таза судың қайнау және қату температуралары айырымының жүзден бір бөлігі не деп аталады? (бір градус)

9 сынып

Жылдамдықтың өзгеру шапшаңдығын сипаттайтын қандай шама? (Үдеу)

Ортаның кедергісі болмаған кездегі денелердің түсуі не деп аталады? (Еркін түсуі)

Нүктенің шеңбер бойымен бір айналым жасауға кеткен уақыт не деп аталады? (Айналу периоды)

Дененің бұрылу бұрышының осы бұрылуға кеткен уақытқа қатынасымен өлшенетін қандай шама? (Бұрыштық жылдамдық)

Шеңбер бойымен бірқалыпты қозғалатын дененің үдеуі шеңбердің кез келген нүктесінде радиус бойымен центрге қарай бағытталатын қандай шама? (центрге тартқыш үдеу)

Үдеу векторы материялық нүктенің шеңбер бойымен қозғалу жылдамдығына перпендикуляр болғандықтан, центрге тартқыш үдеуді не деп атайды? (Нормаль үдеу)

Жылдамдық кез келген тең уақыт аралығында бірдей шамаға өзгеретін қозғалыс түрін ата? (Теңайнымалы қозғалыс)

Денеге басқа денелер әрекет етпесе немесе олардың әрекеті теңгерілген болса, онда дене не тыныштық күйін сақтайды, не түзусызықты және бірқалыпты қозғалысын жалғастырады. Бұл қандай заң? (Инерция/ Ньютонның 1 заңы)

Дененің пішіні мен көлемі өзгерген кезде пайда болатын қандай күш? (Серпімділік күші)

Тіректің денеге әрекет ететін серпімділік күшін не деп аталады? (Тіректің реакция күші)

Денелер тікелей жанасқанда пайда болатын және ол күш әрдайым жанасу бетінің боймен қозғалыс бағытына қарама-қарсы жаққа қарай бағытталатын қандай күш? (Үйкеліс күші)

Үйкеліс күшінің түрлерін ата? (Сырғанау, домалау, тыныштық)

Денеге бір мезгілде әрекет ететін бірнеше күштің әрекетіндей әрекет жасайтын қандай күш? (Теңәрекетті күш)

Дененің өзінің алатын үдеуіне ықпал ететін қасиетін ата? (Инерттілік)

Денеде туындайтын үдеу оған әрекет етуші күшке тура, ал массасына кері пропорционал. Бұл қандай заң? (Ньютонның 2 заңы)

Әлемде өз билігін жүргізетін әмбебап күш? (Бүкіләлемдік тартылыс)

Параболалық траекторияға сәйкес келетін жылдамдық не деп аталады? (Екіншіғарыштық жылдамдық)

Тіректің немесе аспаның үдемелі қозғалысынан туындайтын дене салмағының артуын не деп атайды? (Асқын салмақ)

Дененің массасы мен оның қозғалыс жылдамдығының көбейтіндісіне тең болатын физикалық шаманы ата? (Дене импульсі)

Сыртқы күштер әрекет етпеген жағдайда жүйеге енетін денелер бір - бірімен ішкі күштер арқылы ғана әрекеттесетін қандай жүйе?

10 - сынып

Материяның атомдардан, молекулалардан немесе жалпы айтқанда, тыныштық массасы бар құрылымдық бөлшектерден тұратын түрі не деп аталады? (Зат)

Дененің кеңістіктегі орнының санақ денелері ретінде алынған бақа денелерге қатысты уақыт бойынша өзгерісі не деп аталады? (Механикалық қозғалыс)

Траекторияның жанама бойымен бағытталатын үдеудің түрін ата? (Тангенциал)

Механиканың қатты денелердің тепе-теңдікте болу шарттарын зерттейтін бөлімі қандай? (Статика)

Берілген екі F1 және F2 нүктелерден қашықтықтарының қосындысы тұрақты болып қалатын нүктелердің геометриялық орны не деп аталады? (Эллипс)

Газдағы мәні кернеуге тәуелсіз болатын қандай ток? (Қанығу тогы)

Электролиздің көмегімен металдан жасалған заттарды ауада тотықпайтын басқа металдың жұқа қабатымен қаптау тәсілі не деп аталады? (Гальваностегия)

Заряд тасымалдаушылары тек қана иондар болып табылатын сұйық өткізгіш не деп аталады? (Электролит)

Екі n-p ауысуы бар жартылай өткізгіштік құралдар не деп аталады? (Транзисторлар)

Атомдарының немесе молекулаларының басым көпшілігі иондалған газ не деп аталады? (плазма)

11 - сынып

Сұйықтар мен газдардың механикалық қасиеттерін, оладың қозғалысын және олардың ішіндегі қатты денелердің қозғалысын зерттейтін физиканың бөлімін ата? (Гидроаэродинамика)

Газ және сұйық күйдің ортақ қасиеті не деп аталады? (Аққыштық)

Сұйық бөлшектерінің жылдамдықтары барлық жерде түтік бойымен бағытталған және сұйықтың цилиндр түріндегі түтікпен қозғалысы не деп аталады? (ламинарлық/ қабаттасқан ағыс)

Заттың ішкі құрылымын ескермей, энергетикалық түрленудің негізінде жылулық құбылыстарды зерттейтін физиканың бөлімін ата? (Термодинамика)

Сұйықта немесе газда қалқып жүрген қандай да бір қатты заттың өте ұсақ бөлшектерінің сұйық немесе газ молекулаларының соққыларының әрекетінен бейберекет қозғалуы не деп аталады? (Броундық қозғалыс)

Микробөлшектер әлемінде заттың бірлік көлемінде қанша бөлшек бар екенін көрсететін шама не деп аталады? (Молекулалар концентрациясы)