Заңды білу – заман талабы олимпиадасы, 10-сынып

« Заңды білу – заман талабы »

9-10 класс оқушылары арасында өткізілетін құқық

негіздері пәнінен өткізілетін пәндік олимпиада ережелері.

І. Олимпиаданың мақсаты:

Олимпиада гимназия оқушыларының « Құқық негіздері » пәнінен алған білімін байқау және тереңдету мақсатында, қоғам алдында жеке адамның жауапкершілігінің қалыптасуы, сабырсыздық салдарының әртүрлі тәртіп бұзушылықтың алдын - алу, заңдылықты қорғау, жас жігіттер мен қыз балалардың өзіне деген жауапкершілікті арттыру, адамгершілік және азаматшылық қасиеттерді қалыптастыру болып табылады.чж

ІІ. Олимпиадаға қатысушылар:

9-10 класс оқушыларынан 4 оқушыдан 4 топ құрайды.

ІІІ. Сайыс тапсырмалары:

Құқық белгілерін қорғау.

а) өлшемі1/2 ватман қағазы.

б) қорғау уақыты – 1 минут.

в) идеялығы, эстетикалығы, мазмұндылығы ескеріледі.

г) қорғауға топ немесе жеке топ мүшелері қатысады.

д) сайыс 5 балл деңгейінде бағаланады.

2.Келесі сайыс: «Қазақстан Республикасы Конституциясын білесіз бе ?»

а) берілген үш түрлі жағдайды шешу керек.

(жеке адам бостандығы мен құқығы туралы)

б) ойлануға - 1 минут уақыт беріледі.

в) сайыс – 5 балл деңгейінде бағаланады.

3. Келесі сайыс: практикалық міндеттерді шешу.

а) бұзақылықтың түрлері және оларға қандай шаралар қолдану керек.

б) ойлануға - 1 минут уақыт беріледі.

в) сайыс – 5 балл деңгейінде бағаланады.

4. Келесі сайыс: блиц-турнир. Заң термеиндерін шешу.

а) әр топқа – 5 түрлі термин беріледі.

б) әрбір дұрыс жауапқа 1 балл.

5. Капитандар сайысы.

а) Капитандар алдына қойылған әріптердің біреуін алып, сол

әріптерден басталатын заңи терминдерді жалғастырады.

б) дұрыс жауапқа 1 балл беріледі.

ІУ.Өткізу уақыты

У. Өткізу орны мәжіліс залы

УІ. Марапаттау.

« Қазақстан Республикасының Конституциясын білеміз бе ? »

№1 тапсырма

Қазақстан Республикаасының азаматы Г.В.Мальцевтың ұлы Қазақстанға көшіп келіп, Қазақстан Республикасының азаматтығын алу үшін арыз берді. Оған дегенде 5 жыл Қазақстанда тұру керек деп Қазақстан Республикасының азаматтығын алуына қарсылық білдірілді.

Кәсіподақ жиналысында азаматша К. өзінің жұмыстасын әдепсіз түрде жаман сөздермен балағаттады.

Қылмыскер топ міндетін орындамаған бір коммерсантты өлім жазасына кесті.

Осындай жағдайларда Қазақстан Республикасы Конституциясында көрсетілген қандай жеке құқықтар мен бостандықтар бұзылған?

№2 тапсырма

Шебер (мастер) 17 жасар слесарьғе түңгі 12-де аяқталатын заводтағы жұмыстың 2-ші кезегіне қалуды сұрады.

Бірнеше ай бойы жасы толмаған (18 жасқа) М. денсаулыққа зиян келтіретін цехта салмағы 25 кг. Асатын ауыр затты тасумен айналысты.Бір топ адам Сергейді, Евгенийді, Ерболатты қорқытып, жазғы кезеңде бақшада жұмыс жасауға көндірді.

Осындай жағдайларда Қазақстан Республикасы Конституциясында көрсетілген қандай әлеуметтік - экономикалық құқықтар бұзылған?

№3 тапсырма

Евгенийдің (15 жаста) ата-анасы қайтыс болған, әжесімен бірге тұрады. Ол әжесінің келісімімен бір жетідегі жұмыс уақыты 24 сағатқа созылатын жұмысқа орналасты.

Заводта 11 ай жұмыс жасаған жасөспірім 1 айға созылған еңбек демалысын алды.

Жасы толмағандармен (18 жасқа) жұмыс жасайтын комиссия (КДН) автотранспорт колонна әкімшілігіне 17 жасар А. Шульганы жұмыстан шығарғаны туралы комиссияның (КДН) келісімінсіз болғаны туралы талап етті.

Осы мысалдарда республика азаматтары Қазақстан Республикасы Конституциясында көрсетілген қандай әлеуметтік -экономикалық құқықтарды пайдаланады?

№4 тапсырма

1993 жылы 1 қаңтарда Республика юстиция Министрлігінде 30 республикалық қоғамдық ұйымдар тіркелген, ал облыстық юстиция бөлімінде 500-ге жуық қоғамдық ұйымдар тіркелген.

Қазақстан Республикасының органдарына депутаттар сайлауда өз беттерімен 18 жасқа толғандар қатысты.

Әкімшілік басшылығына 4 кандидатура ұсынылды: юрист, ғалым, инженер, экономист.

Осы мысалдарда азаматтар Қазақстан Республикасы Конституциясында белгіленген қандай саяси құқықтар мен бостантықтар кепілдігін пайдаланған?

№5 тапсырма

Тұрғындардың өтініші бойынша қоршаған ортаны ластайтын қалдықтары үшін кіші кәсіпорынның қызметі қысқартылды.

Медицина және білім беру қызметкерлері Парламент үйі алдында өз талаптарын білдіріп сөйледі.

Жас адам телевизор жөндейтін өзінің шеберханасын ашты.

Осы мысалдарда республика азаматтары Қазақстан Республикасы Конституциясында көрсетілген қандай әлеуметтік -экономикалық құқықтарды пайдаланған?

№6 тапсырма

Жасөспірім өзіне пышақ қолданып, тиісінше болған қылмыскерді таспен ұрды.

Әлі ісін сот қарамаған азаматты газетте қылмыскер деп жазылғандықтан, ол азамат өз құқығы қорғау үшін сотқа шағым жасады.

Жазаланушы сұрақ кезінде адвокаттың болуын талап етті?

Осы мысалдарда азаматтар Қазақстан Республикасы Конституциясында белгіленген қандай жеке құқықтар мен бостантықтар кепілдігіне сүйенген?

№7 тапсырма

Кәсіпорын әкімшілігі институтта сырттай оқитын азамат Манасқа ақша төленетін қосымша демалыс беруден бас тартты.

С.Ивановты орташа (9-класс) білімі туралы куәлікте тек, «қанағаттанарлық(3)» бағалары болғандықтан 10 класқа қабылдаудан бас тартты.Семья айрылысқан. Үлкен ұлы анасының үйіне тіркелген, бірақ әкесімен бірге тұрады. Оның әкесінің үйіне тіркелуіне рұқсат етілмеген.

Осындай жағдайларда Қазақстан Республикасы Конституциясында көрсетілген қандай құқықтар бұзылған?

№8 тапсырма

Бір топ жастар өз бағдарламасын талқылау үшін сайлаушылармен кездеспекші болған депутаттыққа кандидат адамды қорқыту жолымен оған кедергі келтірді.

Кәсіпорын жиналысында жұмыстағы кемшіліктерді сынап сөйлегені үшін инженер Жарасты қызметтен төмендетілді.

Тұрмыстың жағдайдың төмендеуіне байланысты өткізбекші болған жұмысшылар митингісіне жергілікті үкімет органы қарсылық білдірді.

Осындай жағдайларда Қазақстан Республикасы Конституциясында көрсетілген қандай саяси құқықтар мен бостандықтар бұзылған?

Бұзақылықтың түрлері және оларға қандай шара қолдау керек?

1.Азаматша Д. белгісіз біреудің ұлынан 15000 теңгені тартып алғандығы жөнінде шағым етті. 1995 ж.туған, кәмелетке толмаған еш жерде жұмыс жасамайтын, оқымайтын Ж. екендігі анықталды.

Кәмелетке толмаған бұл жасөспірімнің әрекетін қылмыстық заң тұрғысынан бағалаңыз. Бұл қылмысқа нендей жаза қолданылады?

2.Он жеті жасар Ш. мас күйінде көшеде екі бейтаныс әйел Г және Н-ға балағат сөздерімен ұрынып, (біреуінің қолында 1,5 жастағы баласы бар) өте қатыгездікпен баланың басынан ұрып, Н-ның көзілдірігін жұлып алды. Бетіне ұрып және ішіне аяқпен тебеді. Бұдан соң, полиция қызметкерлеріне қарсылық көрсетіп қашып кетеді.

Жасөспірімнің бұл әрекетін қалай бағалауға болады? Қылмысты ауырлататын жағдайларды атаңыз.