Жалпыадамзаттық құндылықтар: педагогикалық үдеріс негізі

Мұғалімдерге арналған әдістемелік семинардың жоспары

Мектеп:Оңғар орта мектебі КММ

Мерзімі: 05.04.2018жыл

Семинарды тыңдаушылардың саны: 13

Мұғалім:Танзенова Гульбаршин Кушалиевна

Тақырыбы:«Жалпыадамзаттық құндылықтар мектептегі үздіксіз педагогикалық үдерістің негізі»

Мақсаты:

Мұғалімдерге жалпыадамзаттық құндылықтар жайлы мағлұмат беру.

Өз бойымыздағы құндылықтарды іс жүзінде қолдану.

Міндеттері:

Мұғалімдерге рухани-адамгершілік білім беру бағдарламасының психологиялық-педагогикалық негіздерінің маңыздылығын түсіндіру;

Жалпыадамзаттық құндылықтарды баланың бойына жағымды қасиеттерді сіңіре біліп, жанды білімді беруге ұмтылу;

Рухани-адамгершілік білім беру бағдарламасын басқа пәндермен ықпалдастыра отырып, балаларға шапағат нұрын сыйлай білуге талпындыру

Жоспары:

1.«Өзін-өзі тану» рухани-адамгершілік білім беру бағдарламасының психологиялық-педагогикалық негіздері.

2.«Өзін-өзі тану» рухани-адамгершілік білім беру бағдарламасының аксиологиялық негіздері.

3.«Өзін-өзі тану» рухани-адамгершілік білім беру бағдарламасын басқа пәндермен ықпалдастыру. Мұғалімнің рөлі.

Ресурстар:

Музыкалық композиция «Хрустальная грусть»,

Мұғалімдерге 2 күн бұрын берілген

сауалнама

алынады.

Тыныштық сәті: «Нұрға бөлену»

Сиқырлы әуен «Хрустальная грусть»(3мин

Мұғалімге арналған екі ереже .

1.Басқаларға үйреткеніңді алдымен өзің орында.

2. 1 - ережеге қара.

«Оқушы толтыратын құты емес,жағатын алау!»

Нақыл сөздің мағынасын қалай түсінесіздер?

Мұғалімге елдің болашағын қалыптастыруда ең басты рөл берілген.

«Барлық мамандықтың ішінде мұғалім мамандығы ең ардақты,ең қиын және маңызды»

Ш.Амонашвили

1.«Өзін-өзі тану» рухани-адамгершілік білім беру бағдарламасының психологиялық-педагогикалық негіздері

Балалардың бойында адамгершілік қасиеттерді тәрбилеу мәселесін жөнді бағаламау барлық қоғамда әлеуметтік, саяси, тіпті экономикалық дағдарыс түрінде көрініп тұр.Қазіргі кезеңде адамзат дамуында жаһандық мәселелер тіршіліктің барлық деңгейлерінде түрлі дағдарысқатірелді.Жекетұлғалықдағдарыс (зияткерлік,эмоционалдық,тәндік). Қоғамдық дағдарыстар

(экономикалық,мәдени, отбасылық,білімділік)

Экологиялық дағдарыстар ( ресурстық, табиғи, климаттық ).Осының бәрі адамзатқа дамудың жаңа жолын іздестіруді талап етеді.Осы дағдарыстардан шығу жолы адамға рухани- адамгершілік білім беру. Қазіргі кезеңде жаһандық мәселелерді шешудің жетекші орталығы «Рим Клубы» болып саналады.Ол 1968 жылы ашылды. Ол өз қатарында әлемдік деңгейдегі әйгілі ғалымдар мен саясаткерлердің басын біріктіріп отыр.Өзін –өзі тану рухани –адамгершілік білім беру бағдарламасы Қазақстанда мемлекеттік дәрежеде жүзеге асуда.Бұл «Метапән». Оның негізін қалаушы С. А. Назарбаева

Қазіргі әлемдегі дағдарыс ,оның себебі-адамның адамгершілік тұрғыда азып кетуі жайлы және одан шығу жолдарын түсіндіремін.Слайд1

Адам дүниеге келгенде таза мектеп тақтасындай болады, тақта бетіне әр адам өз қолжазбасын жазып қалдырғандай кішкене нәрестенің де таза санасына өсе келе әр нәрсе жазылады.

Оқыту мен ойлау жәнетүсіну осының бәрі бес сезім мүшелері арқылы сананың ішінде жүретін үдерістер.Олардың екеуі көру мен есту ақпарат алудың маңызды жолдары болып табылады.

Ақпарат бес сезім мүшелері арқылы сыртқы әлемнен түпкі санаға (кейде саналы түрде, кейде санадан тыс) түседі де, осы жерде психикалық-эмоциялық реңге ие болады(ақпарат түпкі санаға түседі)

З. Фрейд бірінші рет бейсаналық (санадан тыс) бөлігін ажырата отырып, адам санасының құрылымын жасады. Ол невроздарды зерттей отырып, сана саласынан шығып қалған эмоцияларды тапты және оларды түпкі сана (подсознание) деп атады.

К.Г. Юнг сананың төменгі, жеке тұлғалық деңгейінен басқа жоғары деңгейінің (жоғарғы сана) бар екеніне назар аудара отырып, бейсаналық ұғымын кеңейтті.

Сананың құрылымы:

түпкі сана сана жоғарғы сана

эмоция интуиция

Сананы тазарту:

Күн сайын жағымды көңіл күйге ену тәсілін қолданыңыздар.

Бұл сананы тыныштандыру мен бақылау үшін, әлемді ұғынуға орайланған тікелей және тура әдіс.

Күні бойы барлық адамдарға сүйіспеншілік нұрын шашуға талпыныңыздар.

Ұйықтар алдында күні бойы не істегеніңізді еске түсіру үшін бірнеше минутыңызды бөліңіз, және де оданда жақсысын жасауға шешім қабылдаңыз.

Ашу-ызыңызды бақылаңыз. Өзіңізді ұрсып, ренжіткен адам сізге өз ашу-ызаңызды бақылауға көмектесетінін әрдайым есте ұстаңыз.

Ашулана бастасаңыз:

Бір стакан суық су ішіңіз;

Айнадан бет-жүзіңізге қараңыз;

Тыныш қана жатыңыз.

Өзіңізді тыныштандыратын ізгі немесе жұбату сөздерді дауыстап айтыңыз.

Жан тебірентіп, жайландыратын, жалпыадамзаттық құндылықтарға толы ән салыңыз.

Жақсы компания, орта табыңыз.

Басқаларға тыныштық беруге, оларға қызмет етуге және оларды жұбатуға үйреніңіз.

Тыныштық сақтауға үйреніңіз. Жұмсақ, әрі мейірімді интонациямен сөйлеңіз.

Біздің санамызды қалай тазарту керек?

(стакандағы сумен мысал келтіру)

Егер стакандағы судың бәрін бірден төгіп тастауға болмаса,ондағы лас суды қалай тазарту керек?

Жауабы: кранның астына қойып ішіне таза суды құямыз.

Ал, адамдар санасын, ақыл-ойын қалай тазартады?

Құндылық ағашы мен рухани деңгейліктің схемасын слайдпен көрсетемін.

Мұғалімдерге «Ең ғажайып ұстаз» әңгімесін әңгімелеп беремін.

Оқу жылының басында алтыншы сыныптың жетекшісі өзшәкірттерінің алдында тұрды. Ол балаларға бір рет көз тастады да, барлығын бірдей жақсы көретінін және оларды көргеніне риза екенін айтты. Бұл, әрине, жалған болатын, өйткені алдыңғы қатарда мұғалім жақсы көрмейтін бір бала бүрісіп отыр еді. Басқа оқушылармен сияқты онымен де былтырғы оқу жылында танысқан. Сол кездің өзінде-ақ ол баланың өз сыныптастарымен ойнамайтынын және киімінің лас екенін, ешқашан жуынбағандай иіс шығатынын бақылаған болатын. Уақыт өткен сайын мұғалімнің бұл оқушыға деген көзқарасы нашарлай түсті. Оның жазба жұмыстарын қызыл қаламмен шимайлап, екі қоятын жағдайға да жетті.

Бір күні мектептің оқу жөніндегі орынбасары алтыншы

сыныпоқушыларының мінездемесіне талдау жасауды тапсырды, мұғалімсүйкімсіз оқушының мінездемесін ең соңына қалдырды. Ол баланың мінездемесін қолына алған кезде төбесіне мұздай су құйыпжібергендейболды. Бірінші сыныпта оқытқан мұғалім: «Бұл көзі нұр шашқан керемет бала. Үй тапсырмасын таза және ұқыпты орындайды. Оның мұғалімі болу да үлкен мәртебе», — деп жазыпты.

Екінші сынып мұғалімі ол туралы: «Ол ғажап оқушы, оны жолдастары да сыйлайды, алайды отбасында проблема бар: мамасы айықпас дертке шалынды. Шамасы оның үйдегі өмірі өлім мен күреске айналған сияқты», — деген екен.

Үшінші сынып мұғалімі: «Анасының өлімі оған өте ауыр тиді. Бала барынша тырысады, бірақ әкесі оған еш көңіл бөлмейді. Егер бір шара қолданылмаса, оқуы нашарлап кетуі мүмкін», — деп мінездеме беріпті. Ал төртінші сынып мұғалімі: «Баланың оқуға құлқы жоқ. Достары да жоқ. Сабақ үстінде жиі ұйықтап қалады», — депті. Мінездемені оқып болған мұғалімнің жүрегі сыздап кетті. Жаңа жылда барлық оқушылар оған жылтырақ қағазбен оралған сыйлықтар әкеліп құттықтап жатқанда, ол бала мыжылған қоңыр қағазға оралған түйіншекті қолына ұстатты. Кейбір балалар күле бастағанда, мұғалім түйіншекті ашып ішінен бір көзі жетпейтін білезік пен түбінде азғантай ғана қалған иіссуды алып шықты да: — Қандай керемет білезік! – деді де, құтыны ашып, әтірден аздап үстіне септі. Оқушылардың күлкісі сап тыйылды. Сабақ соңында бала жанына келіп, ақырын ғана: — Бүгін сізден менің анамның иісі шықты, — деді. Бала шығып кеткен соң мұғалім ұзақ жылады. Осы күннен бастап ол тек математиканы, әдебиетті оқытып қана қоймай, балаларды мейірімділікке, жанашырлыққа оқыта бастады. Біршама уақыт өткеннен кейін сүйкімсіз оқушысы өмірге орала бастады. Оқу жылының соңында ол үздік оқушылардың біріне айналды. Мұғалім оқушылардың барлы

Той болатын күні ол баяғы бір көзі жоқ білезікті киіп, байғұс баланың есіне түсіретін иіссуды сатып алды. Алдынан жүгіріп шыққан бала мұғалімін құшақтай бергенде, мамасының иісі есіне түсіп:— Менің осы өмірге керектігімді сезінуге, өз күшіме сенуге мүмкіндік бергеніңіз үшін сізге өте ризамын, — деді даусы дірілдеп. Мұғалімі көзіне жас алып:— Қателесесің, керісінше, сен мені бәріне үйреткен. Сенімен жақын танысқанға дейін мен қалай мұғалім болу керек екенін білген жоқпын..., — деді.

1.Мұғалім неліктен баланы жек көрді?

2.Баланың жағдайы не себептен нашар болды?

3.Мұғалім баланы қалай жек көріп кетті?

4.Мұғалім баладан неліктен неліктен кешірім сұрады?

2.«Өзін-өзі тану» рухани-адамгершілік білім беру бағдарламасының аксиологиялық негіздері.

Өзін – өзі тану рухани – адамгершілік бағдарламасының аксиологиялық негіздерін алғашқы рет Сократ көтерді. Сократ бұл мәселені өз философиясының негізі етіп алды және оны игілік тұрғысында қарастырды .

Абсолюттік жалпыадамзаттық құндылықтар – ол уақытқа бағынбайтын, ешқандай ортамен, қоғаммен шектелмейтін, бүкіл адамзат үшін маңызы зор құндылықтар.Мәңгілік жалпыадамзаттық құндылықтар табиғи және жүре пайда болған құндылықтарды да қамтиды.Өйткені жалпыадамзаттық құндылықтар тұрғысынан алғанда олар адами қасиеттер болып табылады. Жалпыадамзаттық құндылықтар -тұлғаға рухани-адамгершілік білім берудің негізгі өзегі болып табылады. . Құндылық ағашы туралы айтып, мысалдармен түсіндіремін. Жалпыадамзаттық құндылықтарда диалог арқылы әр түрлі өмірден алынған жағдаяттар арқылы талқылаймын.Олар: Ақиқат, дұрыс әрекет,тыныштық, сүйіспеншілік,қиянат жасамау.