Жаңа жылдық шырша мектепке дейінгі балаларға тапсырмалар

С үйінбай Аронұлы (1815-1898)

Өмір баяны

Сүйінбай Аронұлы -Алатаудың аса сұлу бетбауыр бөктеріндегі Алматыға тиіп тұрған Қарақыстақ ауылының , Бұлақ деген жерінде 1815 жылы туып , 1898 жылы 83 жасында дүние салған . Болашақ даңқты жырау жасында жоқшылық тауқыметін көп тартқан. Жастай жетім қалып, байдың малын бағып, тамағын асыраған.

Шыққан тегі Ұлы жүз Шапырашты тайпасының ішіндегі Екей руы . Шежіре дерегі бойынша арғы атасы Күсеп дәулескер қобызшы болған. Күсептен Арон, одан Сүйінбай туған. Сүйінбайдан туған Малыбай , Бағыжан, Жетібай есімді балаларының ұрпағы өсіп өнген. Сүйінбай 13 - 15 жасынан ақындық жолын қуады . Баяғының неше алуан жыр - дастандарын , аңыз - қиссаларын жиын - тойларда жатқа айтып , өз жанынан да шығарады . Қаршадайынан қолына домбыра алып , өлеңді өмір серік еткен жыраудың 60 жылдан астам уақыт бойы тоқтаусыз шығарған жыр мұрасы ұшан - теңіз болған . "Соққан желдей , аққан селдей " өрен жүйріктің ақындармен айтыстары , ел қорғаған ерлерге арнаған ұзақ жырлары , арнау , сықақ - сын, мінездеме , қағытпа өлеңдері, өмір туралы толғаныстары өте көп болған. Өткір тілімен қазақ пен қырғыз елдеріне аты тарап , әйгілі болған .

Сүйінбай Аронұлы- XIX ғасырдағы ең ірі ақындардың бірі. Сол замандағы Жетісу ақындарының көбісі оның айналасына топтаскан.

Сүйінбай — халқымыздың поэтикасына жетік шебер тілді , жүйрік ақын. Бұған оның билер мен төрелердд сынап , мысқылдап айтқан өлеңдерінің өзі дәлел .

Ақынның „Кәріілік» атты өлеңін еске алсақ, бұл да оның адамның қартая бастаған өмір белестерін айқын бейнелеп , шендестіре сөйлеуге ұста екенін танытады .

Сүйінбай – айтыс өнерінің алтын діңгегі . (М. Әуезов. )

Сүйінбайдың бүкіл Жетісу ақындарына, әсіресе ең талантты шәкірті, келешегінен зор үміт күткен Жамбылға берген ақындық, ұстаздық жолында екі үлкен ерекшелік бар. Бірі- айтыста болсын, шындықты жеткізіп, өткір, шешен, тапқыр тілмен тыңдаушыны құмарландырып сөйлеуі, екіншісі- тарихта болған батырларды үнемі желілі жырға айналдырып айтуы.

( Е. Ысмайылов)

Шығармашылығы