Жасушаның бөлінуі мен митоз тақырыбына сабақ жоспары

Теориялық аралас сабақтың әдістемелік әзірлемесі

Тақырыбы: Жасушаның бөлінуі. Митоз.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Оқушы меңгеруі және білуі тиіс:

жасушаның бөлінуі митоз фазаларын меңгеруін;

митоздың фазалары және биологиялық маңызы туралы түсінікті білуі тиіс;

Тәрбиелік:

құрал-жабдықтармен оқулықтарды таза ұстауға үйрету;

өз-ісіне жауапты болуға, ұқыптылыққа, тапқырлыққа, белсенділікке, шапшаңдыққа баулу;

оқу орнын қадірлеуге тәрбиелеу.

Дамытушылық:

сабақтан алған ақпараттарды талдап үйрену;

ой өрісін биология пәні бойынша дамыту;

ғылыми-оқу және анықтамалық әдебиеттермен өз бетінше жұмыс істеп білуге үйрету;

Сабақтың түрі: Аралас сабақ

Сабақтың әдісі: Көргізбелі, ауызша, жазбаша, түсіндірмелі

Пән ішілік байланыс: Организмдердің көбею жолдары

Пән аралық байланыс: Молекулалық биология, медициналық биология

Сабақтың жабдықталуы:

Материалдық: Жалпы биология оқулығы, күн тақырыптық жоспар, оқу жұмыс бағдарламасы, тақырыптық жопар, деңгейлі фронталь сұрақтар, І-ІІ нұсқалы тесттер, слайд, видеоролик

Техникалық-программалық: СD диск, интерактивті тақта, компьютер

Пайдаланылатын әдебиеттер:

Негізгі: Т.Қасымбаева,К. Мұхамбетжанов«Жалпы биология»

Қосымша: Мухамеджанова К, Қасымбаева Т, «Жалпы биология» Хрестоматия, Алматы,

Оқушы білуі тиіс: жасушаның бөлінуі митоз фазаларын меңгеруін;

митоздың фазалары және биологиялық маңызы туралы түсінікті білуі тиіс

Сабақтың хронокартасы.

1.Ұйымдастыру кезеңі -5 минут.

2.Оқушылардың білімін тексеру -30 минут.

3.Жаңа тақырыпты түсіндіру -35 минут.

4.Жаңа тақырыпты пысықтау -7 минут.

5.Сабақты қорытындылау -10 минут.

6.Үйге тапсырма -3 минут.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі - 5 минут.

Оқытушы оқу бөлмесінің тазалығына, оқушылардың киіміне назар аударады. Оқушылардың сабаққа қатысуы мен дайындығын тексеріп, оларды сабақтың бағдарламасы және мақсатымен таныстыру.

ІІ. Оқушылардың білімін тексеру - 30 минут.

Дәріс сабағында оқушылардан өтілген тақырыпты сұрайды. Оқушылардың білім деңгейін фронталь сұрақтар қою немесе тестілеу арқылы тексеріледі.

Деңгейлі фронталь сұрақтар:

І-ші деңгейсарысұрақтар 2, 3,4;

ІІ-ші деңгей жасыл сұрақтар 1, 5, 6;

ІІІ-ші деңгей қызыл сұрақтар 7, 8, 9;

1.«Гомеостаз»деген терминді кім, қай жылы ұсынды?

2. Гемеостаз дегеніміз не?

3. Организмнің өте маңызды қасиеттерінің бірі не деп аталады?

4. Жасушадағы зат және энергия алмасу процестері организмнің қандай деңгейінде жүзеге

асырылады?

5. Жасушада бір мезгілде неше процесс жүреді? ата

6. Пластикалық алмасуда не түзіледі?

7. Гомеостаздық реттелудің артықшылығы неде?

8. Биологиялық гомеостаз нені түсіндіреді?

9. Кез келген параметрге қатысты организмдер калай бөлінеді?

Фронталь сұрақтардың жауаптары:

1. Гомеостаз деген терминді 1929 жылы америкалық физиология Уолтер Кеннон организмнің тұрақтылығын қамтамасыз ететін жағдай мен процестерді сипаттау үшін ұсынды.

2. Гомеостаз деп аталады.

3. Гемеостаз

4. Барлық деңгейлерінде.

5. Жасушада бір мезгілде екі процесс- пластикалық (анаболизм немесе ассимиляция) және энергетикалық (катаболизм немесе диссимиляция) алмасу жүреді.

6. Биосинтез ракцияларының жиынтығы немесе қарапайым молекуладан күрделі молекула

түзу

7. Организмге едәуір тиімді қызмет атқаруға мүмкіндік береді.

8. Гомеостаз тірі организмдердің іргелі сипаттамаларының рөлін атқарады және ішкі ортасын мүмкін шекте сақтау ретінде түсіндіріледі.

9. Кез келген параметрге қатысты организмдер конформатериялық және реттеуші болып бөлінеді.

Гомеостаз туралы түсінік.

І нұсқа

1. Гемеостаз дегеніміз не?

А) Организмнің ішкі ортасының тұрақтылығын сақтау

В) Гистондық ақуыздар жиынтығы;

С) ДНҚ молекуласының бір бөлігі;

Д) Активсізденген Х хромосома

Е) РНҚ молекуласының бір бөлігі;

2. Гомеостаз деген терминді кім, қай жылы ұсынды?

А) 1987 жылы Де Дюв

В) 1895жылы неміс жаратылыс зерттеушісі Рудоьлф Вирхов

С) 1980 жылы америкалық биохимик Артур Корнберг

Д) 1929 жылы америкалық физиология Уолтер Кеннон

Е) 1876 жылы француз ғалымы Луи Пастер

3. Кез келген параметрге қатысты организмдер калай бөлінеді?

А) Пластикалық және энергетикалық болып бөлінеді

В) Автотропты және гетеротропты болып бөлінеді

С) Конформатериялық және реттеуші болып бөлінеді

Д) Гиплоидтық хромосомалардағы гендер жиынтығы

Е) Митоз және мейоз жолымен бөлінеді

4. Биологиялық гомеостаз нені түсіндіреді?

А) Гомеостаздың биологиялық және химиялық қасиеті болмайды

В) Гомеостаз түрінде тұрақталып, реттеліп баяулауын түсіндіреді

С) Интрондық учаскелердің қиылуын түсіндіреді

Д) Жасушадағы органоидтардын бөлінуін түсіндіреді

Е) Гомеостаз тірі организмдердің іргелі сипаттамаларының рөлін атқарады және ішкі ортасын мүмкін шекте сақтау ретінде түсіндіріледі

5. Гомеостаздық жүйелерге қандай қасиеттер тән?

А)а) тұақтылық сақталмайды; ә) хромосомолар болмайды болуы мүмкін емес;

В)а) жасуша жарғақшасы; ә) ядро;б) цитоплазма;

С)а) инициаци; ә)элонгация; б) терминация;

Д) а) жүйенің тұрақсыздығы:қандай жолмен бейімделу керек екенін саралайды;

ә)тепе-теңдікке ұмтылуы: жүйенің бүкіл ішкі, құрылымдық және қызметтік бірлігі

балансты сақтауға мүмкіндік береді;

б)болжауға болмайды: белгілі бір әрекет нәтижесі күткендігінен басқаша болуы мүмкін.

Е) а) цитоплазма ядро құрамында болады қатты зат; ә)жасушада тепе-теңдік сақталмайды;

б) жасушада ауытқу болады;

6. Гомеостаздық реттелудің артықшылығы неде?

А) Митохондрияларда ешқандай энергия сақталмайды

В) Организмге едәуір тиімді қызмет атқаруға мүмкіндік береді

С) Жасушаның бөлінуін тоқтатады

Д) Ядроны көбеюге қатыстырмайды

Е) Организмдердің зақымдануына жол береді

7. Пластикалық алмасуда не түзіледі?

А) Биосинтез ракцияларының жиынтығы немесе қарапайым молекуладан күрделі молекула түзу

В) Организмге едәуір тиімді қызмет атқаруға мүмкіндік береді

С) Организмдердің зақымдануына жол береді

Д) Гомеостаз түрінде тұрақталып, реттеліп баяулауын түсіндіреді

Е) Кез келген параметрге қатысты организмдер конформатериялық және реттеуші болып бөлінеді.

8) Жасушада бір мезгілде неше процесс жүреді? ата

А) Жасушада мынадай процесстер жүреді (Митоз және мейоз)

В. Жасушада бір мезгілде екі процесс- пластикалық (анаболизм немесе ассимиляция) және энергетикалық (катаболизм немесе диссимиляция) алмасу жүреді.

С) Жасушада бір мезгілде көбею процессі жүреді. (Жынысты және жыныссыз)

Д) Кез келген параметрге қатысты организмдер конформатериялық және реттеуші процесстерін түзеді

Е) Зат алмасу процессі жүреді

9. Жасушадағы зат және энергия алмасу процестері организмнің қандай деңгейінде жүзеге асырылады?

А) Барлық деңгейлерінде В) Төмен деңгейлерінде

С) Бір деңгейлерінде Д) Орта деңгейлерінде Е) Жоғары деңгейлерінде

10. Организмнің өте маңызды қасиеттерінің бірі не деп аталады?

А) ДНҚ екіеселенуіВ) Генетика С) Гемеостаз

Д) Митоз Е) Зат алмасу

А

Д

С

Е

Д

В

А

В

А

С

Гомеостаз туралы түсінік тест жауабы:

ІІІ. Жаңа тақырыпты түсіндіру – 35 минут.

1.Оқытушы оқушыларға Е1 Жасушаның бөлінуі. Митоз. туралы түсіндіреді

Жаңа сабақтың жоспары:

1. Интерфаза туралы түсінік.