Жасыл технология тақырыбындағы тәрбие сағаты 11 сынып

11-сынып. Сынып жетекшісі-Чакакова Бақыт Турсунмаметовна

Ашық тәрбие сағатының тақырыбы:

«Жасыл» технологиялар. ЭКСПО-2017

Мақсаты: Отанымыздың тарихи-мәдени мұрасын жалғастыратын, еліне, жеріне деген мақтаныш пен патриоттық сезімдері бар ұл мен қыз тәрбиелеу.

Көрнекілігі: Слайдтар«: «Жасыл» технологиялар. ЭКСПО-2017,

интерактивті тақта,ақын-жазушылардың көрме туралы ойлары,оқушылар жасаған көрме «Мәңгілік Ел» аясында.

Хор. «Егемен Ел,Қазақстан» әні оқушылар айтады

Мұғалім сөзі:

Сәлеметсіздер ме, құрметті оқушылар және ұстаздар! Бүгін өткізгелі отырған «Жасыл» технологиялар. «ЭКСПО -2017» атты тәрбие сағатымызға қош келдіңіздер!

1-жүргізуші:

Ғасырлардан ғасырларға жалғасқан, Татулығы бар әлеммен жарасқан. Жер бетінде достық болу үшін де, «Көрме» өткізіп жатыр елім Қазақстан!

2-жүргізуші:

Қазақ елі Тәуелсіздігін алғаннан бері қуатты мемлекет ретінде қалыптасып, әлемнің алдыңғы қатарлы еліне айналу жолында талай белестерді бағындырды, тамыры тереңде жатқан төл тарихымыздың жаңа беттері ашылды. Осы қысқа ғана уақыт ішінде экономикалық және әлеуметтік маңызы зор жобаларды қолға алып, әлемдік деңгейдегі іс-шаралардың өтуіне ұйытқы бола білдік. Жаһандық мәселелер талқыға түскен кешегі ЕҚЫҰ-ның саммиті, Астана экономикалық форумы, Инвестициялық форум, Дүниежүзілік ислам экономикалық форумы жас мемлекетіміздің мерейін үстем етіп, абыройын асқақтатты. Ең бастысы, даму бағытын айқындап берді. Осындай көшелі істердің жалғасы ретінде Қазақстан 166 жылдық тарихы бар EXPO-2017 көрмесін өткізу құқығын жеңіп алды.

1-жүргізуші:

ЭКСПО-2017» көрмесін өткізу Қазақстан үшін халықаралық деңгейдегі үлкен қадам ғана емес, бұл шара өзін әлем алдында мойындатудағы үлкен сын болмақ. Мұндай ірі көрме мақтан үшін емес, ел экономикасын, халықтың әлеуетін жоғарылатып, білім мен ғылымды ел игілігіне жарату мақсатында ұйымдастырылатыны тарихтан белгілі. Елімізге «ЭКСПО» деп ағылып келген қонақтардың ең алдымен назарына ілігетіні, көрменің ұйымдастыру жұмыстарының сауатты жүргізілгені. Өйткені, елдерді достастыру, ауызбірлікке шақыру, инфрақұрылымдарды лайықты деңгейде дамыту – жоғары дәрежеде өтетін кез келген іс-шараның мақтанышы.Осыдан кейін «ЭКСПО» көрмесінің заманға сай тақырып таңдауы жұртшылықтың назарын аударары талассыз. Қазақстан әлемдік қауымдастыққа «Болашақ энергиясы» тақырыбын ұсынып отыр. Бүгінде елімізде баламалы көздерден қуат алу мәселесі әлі де болса шешілмегені жасырын емес. Ал, әлем дамудың жаңа, экологиялық тұрғыдан қауіпсіз жолдарын қажетсінеді. Міне, сондықтан да, Қазақстан «Жасыл экономикаға» бет бұрды.

2-жүргізуші:

- Көрмеде біз не көрсете аламыз?

Қазіргі таңда еліміздің өнертапқыштары мен ғалымдарының жұмыстарын жоғарыда айтып өткеніміздей телеарналар мен әлеуметтік желілер барынша жиі насихаттауға тырысып, үздіктерін таңдауға атсалысуда. Көрменің басты тақырыбына қатысты жұмыс авторларының бірі атыраулық өнертапқыш «ЭКСПО-2017» көрмесіне «Күн ағашын» ұсынуға ниетті екен.Атырау тұрғыны Ержан Нұриденов Астанада өтетін «ЭКСПО-2017» халықаралық мамандандырылған көрмесіне «Саманея» инновациялық зерттемесін ұсынбақ. Автор өзі ұсынып отырған «Күн ағашы» жобасы жаяужолдар, тіпті, жақын маңдағы үйлерді жылытып, жарықтандыра алатынына сенімді. Сонымен қатар, құрылғы ауа температурасы мен ылғалдылығын, желдің жылдамдығын өлшейтін тетіктермен жабдықталған. Қалалықтар бұл құрылғы арқылы гаджеттерінің аккумуляторларын зарядтап, Wi-Fi жүйесіне қосыла алады.

«Астана ЭКСПО-2017» Ұлттық компаниясы еліміздің 50-ге жуық турагенттігімен келісімге қол қойды. Бұл туралы халықаралық көрме аясында қазақстандық туризмді дамытудың жай-жапсарын талқылаған жиында айтылды. Демек, туристерді тартып, ішкі туризмді дамытудың сәті туды. Бұл ретте отандық туроператорлар белсенді жұмыс істеуге әзір. Жан-жақтан келген туристердің Қазақстаннан сапалы, ұлттық кәдесыйлар ала кетуі үшін бүгінде еліміздің әр аймақтарында, жер-жерлерде қолөнер шеберлері кәдесыйлар әзірлеумен айналысып жатыр. Оларға жергілікті әкімдіктер жалақы тағайындап, жұмыс істеулеріне жағдай жасап отыр. Солардың бірі – Қарағандыдағы «Достық» үйінде орналасқан шағын орталықтың шеберлері. Олар «ЕХРО-2017» көрмесіне келушілерге арнап кәдесыйлар жасауды қолға алды. 50-ден астам қолөнер шебері теріден, ағаштан, жүннен және басқа да табиғи таза шикізаттардан түрлі бұйымдар дайындауда.

Айтолқын: Әлі есімде, бала кезімізде ата-әжелеріміз: «жарыққа төлеген ақша адал, үйдің самаладай жарық болғанына не жетсін, осы жарықты кім ойлап тапса да, екі дүниенің рахатын көрсін», – деп отыратын. Өйткені, біздің ата-бабаларымыз сығырайған шамның жарығымен іс тігіп, май шамның жарығымен кітап оқып, сауатын ашты. Сондықтан да, олар ғылымның жетістіктерін жоғары бағалайды, қадірін біледі. Заманның көші ілгерілеген сайын білім мен ғылым да бір орнында тұрмайды екен. Бүгінде міне, жарық түгілі, адам жанына қажеттінің бәрі бар. Күні кеше алғаш үй телефондары шыққанда таңғалған жұртшылық ертегідей көрінген сымсыз телефонға да үйренді. Ол аз десеңіз, жаңа туған баладан еңкейген кәріге дейін сенсорлы смартфонның бетін сипап отырады.

1-оқушы ( Диляра ағылшынша): Бірнеше ғасырлық тарихы бар бұл көрме оған мүше елдердің тарихын, дәстүрі мен мәдениетін көрсету үшін, сонымен қатар техникалық және технологиялық жетістіктерді халыққа таныстыру үшін ұйымдастырылады.Бүкіләлемдік көрмелер өткізу әсемдігі мен мерекелігімен, ұйымдастырушылар және қатысушылардың құрған кешендер мен павильондардың өзгешелігімен, экспонаттардың және идеялардың бірегейлігімен ерекшеленіп отырады.

2-оқушы (Б.Динара- орысша ):ЭКСПО көрмелері жалпы саяси және экономикалық мәнділігі, ауқымы бойынша теңдесі жоқ оқиға деп те айтуға болады. Бүкіләлемдік көрмелер көбіне халықаралық экономикалық және ғылыми байланыстардың алға жылжып, кеңеюіне ықпалдасады. Көрмелер түрлі мемлекетте өмір сүретін, алайда бір құндылыққа, мүдде мен мақсатқа біріккен адамдардың араласып, бас қосуының мүмкіндігін туғызады.

3-оқушы (Жандос-қазақша): Қазірдің өзінде бүкіләлемдік 63 көрме өткізілді. Ел ішінде ХКБ-нің өзіне тән мұрасы бар: Лондондағы Хрусталь сарайы; Париждегі Эйфель мұнарасы; Париждегі Александр III көпірі; Венадағы Ротонда – дүниежүзіндегі ең үлкен күмбез астындағы павильон; Мельбурндегі патшалық көрме павильоны.

4-оқушы (Гаухар-орысша): ЭКСПО сөзі «экспонат» деген сөзден шыққан. Оны қазақшаға аударатын болсақ, «жәдігер» деген мағына білдіреді. Қарапайым тілмен айтатын болсақ, дүние жүзіндегі барлық халықтың әр түрлі саладағы жеткен жетістіктері мен жәдігерлерін ұсынатын алаң. Аталмыш алаңда ЭКСПО-ның таңдалып отырған тақырыбына қарай адамзаттың қол жеткізген жетістіктері баршаның назарына ұсынылады

5-оқушы (Жанель-қазақша ): Келген адамдар көрмеге тек білім алып, ғылыми сабақ алу үшін емес, жаңа ғажайып заттарды көруге және көңіл көтеруге үлкен ықыласпен келеді. Осылайша XIX ғасырдың соңғы үшінші бөлігінде бүгінгі күнгі аттрациондардың алғашқы нұсқасы пайда бола бастады. ЭКСПО көрмелерінің пайда болып, дамуы қарқынды ғылыми-техникалық прогресс кезеңімен қатар келді. Нәтижесінде әртүрлі жаңа механизмдер,қазіргі адамға қарапайым лайықтандырылған жабдықтар,яғни лифтер, транспортерлер, тігін машинкалары, сондай-ақ телеграф, электр жарығы, тоңазытқыш қондырғылар, роботтар әр көрме болған сайын халыққа ұсынылып отырды.

1-жүргізуші: ЭКСПО-да тұңғыш рет таныстырылған ең танымал деген өнертабыстардың тарихы туралы айтылып, мыңдаған өнертабыстар таныстырылған болатын. Әртүрлі Бүкіләлемдік көрмелерде жұртшылыққа жоғарыда аталғандарға қоса, Singer тігін машинасы, дизель моторы, электр розеткасы, Попов радиосы, Люмьер ағайындыларының киноқондырғысы, Ладыгиннің қыздыру шамы, алғашқы сериялық телевизор, IMAX жүйесі және тіпті IBM компьютерлері таныстырылған.

6-оқушы (Айша-ағылшынша): Сонымен қатар, ЭКСПО көрмелері әлемдік деңгейдегі проблемаларға көңіл аударатын жұмыс және пікірталас алаңы болып келеді. Көрмелерде технологиялық прогресстің өмірмен және тұрақты дамумен бірігуге деген талпынысы екінші Дүниежүзілік соғыстан кейінгі уақытта байқала бастады.

Әр мемлекеттерден суретшілер, дарынды ақындар мен мүсіншілер ЭКСПО көрмелеріне қатысуға шақырылды, мысалы Вагнер, Штраус, Верди көрмелерге арнайы музыкалық шығармалар жазды. Мане 1867 ж Париждағы көрменің суреттерін салды, ал Дали 1939ж Нью-Йоркте сюрреализм павильонын рәсімдеді, Пикассо 1937ж Париждегі Бүкіләлемдік көрмеде XX ғасырдың сиволына айналған «Герниканы» ұсынды. Көрме тек академиялық мәнердегі суретшілер қатысатын қана емес, өз еңбектерін көрсететін батыл авангардистердің галереясына айналды.

7-оқушы (Диас-орысша): ЭКСПО көрмесі – индустриализация , техникалық және технологиялық жетістіктерінің символына айналды. Сондықтан да болар, қабылдаушы қалалар үшін Бүкіләлемдік көрмелер – болашаққа қадам жасаудың тамаша мүмкіндігі. Көрмелер қалалардың өздері және аймақ үшін алып экономикалық әлеует болатын: жаңа технологиялар, құрал-жабдықтар, көлікпен тасымалдау жүйелері және қызмет көрсету,қалақұрылысы және сәулет салаларындағы алдыңғы қатарлы өнертабыстар. Бұлардың барлығы қала тарихында осында өткен Бүкіләлемдік көрме туралы өшпес із қалдырады.

8-оқушы(Шерхан-қазақша): Бүкіләлемдік көрмелер – белгілі бір деңгейде ұлттық формалардағы шоғырланған түрде бейнеленген адамзат дамуының тарихи ретроспективасы деп пайымдауға болады. 1928ж Париж қаласында көрме қызметін реттеу үшін Халықаралық көрме Бюросы (ХКБ) құрылды. Бүгінгі күні ол ең ежелгі және өкілдік халықаралық құрылым (оның құрамында 168 мемлекет бар). Халықаралық көрме Бюросы Әлемдік көрмелердің принциптері мен міндеттерін қадағалайды. Халықаралық серіктестік шеңберінде білім беру саласында, жаңартпа саласында, пікір алмасуға арналған кездесулер мен жалпы адамзаттық мәселелер жөніндегі диалогтың дамуы үшін іс-шаралар өткізіледі

2-жүргізуші: Кейде Дүниежүзілік көрмемен бірге салтанатты күндер атап өтіледі. Көрмелер, өз тарапынан, өткен уақыттың, қазіргі уақыт пен болашақты байланыстырушы бөлік ретінде болады. Мысалы, Француз революциясының бір ғасырлығы Парижде 1889жылы , Филадельфияда 1876жылы АҚШ тәуелсіздігінің жүз жылдығы атап өтілді..

9-оқушы (Жасмина-ағылшынша): Оның мүшесі болып мүше-мемлекеттердің Үкіметтері болып табылады. ХКБ штаб-пәтері Париж қаласында орналасқан. Бюроның құрамына Бас Ассамблея, Президент, Атқарушы комитет, Мамандандырылған комитеттер кіреді (Халықаралық көрмелерге қатысты Конвенцияның 25 бабы). Аталмыш Конвенция,1928 жылдың 22 қарашасы, Париж қаласында қабылданды. ХКБ-ның көрмені өткізу жөніндегі өтінімді қарау мерзімдері мен рәсімдері туралы ережелері мен ХКБ ұйымына қатысушы елдерінің тізімі жөніндегі негізгі құжат болып табылады .

10-оқушы (Лала -қазақша): Қазақстан ХКБ ұйымы қатарына 1997 жылы қабылданды . EXPO көрмелері (экспозициялары ) екі түрде өткізіледі: Бүкіләлемдік әмбебап көрмелері (International Registered Exhibition) жарты жылға созылады және әр бес жыл сайын өтеді, мұнда олардың ауданы мен тақырыбы шектелмейді. Халықаралық мамандырылған көрмелер (International Recognised Exhibition) екі Бүкіләлемдік әмбебап көрме арасында өтеді және үш айға созылады. Мұнда көрме ауданы 25 гектардан аспауы тиіс және тақырыбы міндетті түрде ұйымдастырушылармен белгіленіп алады. Әдетте, тақырыптары нақты саладағы, гуманитарық, әлеуметтік және экологиялық аспектілерді қоса, ғылыми, технологиялық және экономикалық жетістіктердің көрінісі болады. Мұнда көрме тақырыбы міндетті түрде тек Халықаралық көрмелер бюросымен (ХКБ) ғана емес, басқа да бүкіләлемдік ұйымдармен, соның ішінде БҰҰ-мен келісілуі тиіс . Дүниежүзілік көрменің өту аймағы мен оның тақырыбы саяси, экономикалық, географиялық және мәдени мән-мәтінін ескере отырып, анықталады.

1-жүргізуші:

Тарихымды, салт-дәстүрді танысын, Көрсін әлем жүйрік аттың шабысын. ЭКСПО – ол келешектің кепілі, Қазақ деген атқа лайық намысың.

Көрме көрсету. Оқушылардың қол-өнерлерінен

Мұғалім сөзі: Бүкіләлемдік көрмелерде көрсетілген ең танымал деген 10 жаңалықты есімізге түсірейік:

11-оқушы (Арайлым-қазақша): Телефон аппараты. Тұңғыш телефон аппараты 1876 жылы Филадельфиядағы Бүкіләлемдік көрмені таңқалдырған дүниеге айналды. Өнертапқыш Александр Белл «сөйлейтін телеграф» қалай жұмыс жасайтынын көрсетті. Өнертапқыштың басқа бөлмеде тұрып Дат ханзадасының «Болу, я болмау» деген монологын оқығанын телефон тұтқасынан естіген кезде, көрме қазылар алқасының таңданысында шек болмады. Жүз жылдан астам уақыт ішінде, әрине, телефонның сыртқы түрі қатты өзгеріске ұшырады, алайда оның қызмет ету қағидасы бәз-баяғынша қалды;

12-оқушы(Зарина-орысша): Фонограф. 1878 жылы Париждегі Бүкіләлемдік көрме кезінде фонографты (дыбысты жазуға және жаңғыртуға арналған құрылғы) таныстырғаннан кейін, оны ойлап тапқан Томас Эдисон үлкен танымалдыққа ие болды. Көптеген көрерменге фонографтың адам дауысын…