Желтоқсан жаңғырығы ашық сабағы 9 сынып

Желтоқсан жаңғырығы

Сабақтың мақсаты: Білімділік: Желтоқсан оқиғасы туралы оқушыларға дұрыс, терең түсінік беру, олардың саяси санасын ояту, өз көзқарастарын қалыптастыру

Дамытушылық: оқушылардың тыңдау, ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамыту

Тәрбиелік: оқушылардың бойына отансүйгіштік, патриоттық сезімін, ерлік, батылдық, шындық, төзімділік, адамгершілік қасиеттерін дарыту үшін Желтоқсан батырларының өмірін үлгі-өнеге ету

Сабақтың барысы: І Кіріспе сөз: «Тәуелсіздікке жасалған алғашқы қадам» ІІ Барысы: - М. Шахановтың «Желтоқсан тағлымы» (мәнерлеп жатқа айтылады) - Желтоқсан оқиғасының басталу себептері - Желтоқсан құрбандарының: Ләзат Асанова, Ербол Сыпатаев, Сабира Мұхамеджанова, Қайрат

Рысқұлбековтердің ерлігі мен өмірі - «Қайратқа тағылған жала» көрініс. ІІІ. «Желтоқсан желі» әні орындалады ІҮ. Желтоқсан оқиғасының нәтижесі Ү. Бір минуттық үзіліс. «Елім менің» хор

1-оқушы. Дүниені дүр сілкіндірген 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасының бас қаһармандары Ләзат Асанова, Ербол Сыпатаев, Сабира Мұхамеджанова, Қайрат Рысқұлбековтер секілді ұл- қыздарымыз елінің болашағы, еркіндігі, егемендігі үшін күресті. Сол Желтоқсан оқиғасы қанша ызғарлы естілсе де жанымызға нұр септі. Мәңгілік егемендікті алып келді. Мінеки, осының арқасында дүние жүзіне танымал ел болдық.

2-оқушы. Бабалардың рухымен кеңескем,

Өзіңменен бекім белім, тең өскен. Егеменді елдігіме бүгінгі Қол жеткізген аруақ-ұрпақ емес пе ең? 3-оқушы. Жаңа заман, жаңа дәуір өркендеп,

Еңсем биік көрінсе екен ертең деп, Көкбайрақ ту желбірейді көгімде, Елтаңба тұр елдігімді көркемдеп. 4-оқушы. Жүрегімнің отын үрлеп маздаған,

Әнұраным жыр боп ұйытқып қоздаған. Егеменді елдің жайын бүгінгі Ақын емес ой толғатып жазбаған. Хор: «Менің елім». 5-оқушы. 1992 жылы 4-маусым күні Президент Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев ту шашағын сүйіп тұрып: «Мазмұнына өрнегі жарасқан ту мәңгі желбіресін, күніміз мәңгі сөнбесін» - деді. Туымыздың авторы Шәкен Оңалсынұлы Ниязбеков.

6-оқушы. Өсер ұлдың қай сәтте де бірлік болмақ қалауы,

Лаула, лаула, Желтоқсанның мұзға жанған алауы! Өздеріңдей өр намысты жас өркені бар елдің Ешқашан да еңкеюге тиісті емес жалауы!

7-оқушы. Ел басына күн туса

Елпілдеген Ерболым! Қараша үйде түңліктей Желпілдеген Ерболым! Қанішердің қолында Қансыраған Ерболым! Өтеріңде Алладан Жан сұраған Ерболым! 8-оқушы. Ербол Мұқажанұлы Сыпатаев 1964 жылы Алматы облысы Панфилов ауданының Әулиеағашауылында дүниеге келді. 1986 жылы Алматы энергетикалық институтының студенті болған. Желтоқсан оқиғасында соққыға жығылып, қайтыс болды.

9-оқушы. Бұлдыр, бұлдыр, бұлдыр күн,

Қан жылатқан құрғыр күн. Медет болған Алладан Тұнжыраған тұлдыр күн. Алаштан озған жүйрігім Алтын діңгек қазығым, Аққудай аппақ нәзігім, Сәбира апат болған күн. 10-оқушы. Сабира Мұхамеджанова 1965 жылы Шығыс Қазақстан облысында дүниеге келген. Ол көк, жасыл орман көмкерген Алтай тауының етегіндегі әсем қала Өскемендегі оқу орнының студенті еді.

11-оқушы. Тапталмасын деп қазақтың кек, ары,

Тәуелсіздік туын ұстап жоғары, Топты бастап шықты Ләзат алаңға Толған еді он алтыға небәрі. Қаһарман қыз, ғажап қыз – Ұрандайды Ләзат қыз: «Жасқанбаған жауынан, Біз - қазақпыз, қазақпыз! Біз - қазақпыз, қазақпыз! Өмір керек азапсыз. Ел боламыз егемен, Сонда ғана азатпыз!» 12-оқушы. Елі үшін ерлігімен елене,

Абырой мен атағына бөлене, Ләзат сынды қазақ қызы қаһарман Ұрпағына болар мәңгі өнеге. 13-оушы. Қайрат Ноғайбайұлы Рысқұлбеков 1966 жылы Жамбыл облысының Мойынқұм ауданындағы Құмөзек ауылында дүниеге келген. Ол Желтоқсан оқиғасы кезінде Алматы құрылыс-архитектор институтының студенті еді.

1-жүргізуші. Жастардың бейбіт мақсаттағы демонстрациясын тарату үшін солдаттар мен милиция қызметкерлері ақылға сыймайтын заңсыз, адамгершілікке жат әдістерді қолданды. Тіпті жалған жала да тағылды.

«Қайратқа тағылған жала» көрініс. Тергеуші: – Сен 18-күні сағат 10-да қайда болдың? Қайрат: – Жолдастарыммен бірге болдым, Фурманов көшесінде. Тергеуші:

– Жоқ!!! Сен Сатбаев пен Мир көшесінің қиылысында Совицкийді соққыға жықтың, соның нәтижесінде ол қайтыс болды! Сен кінәлісің (орнынан тұрып сойылмен соғады, Қайрат құлап түседі). Жігіт:

– Иә, темір есік сықырлап ашылатын, Қайратты жауап алуға әкететін. Ол қайтып келгенде үсті-басында сау тамтық жер болмайтын. Қайрат біраз жатып есін жиған соң: – Жоқ, мен Совицкийді өлтіргемін жоқ! Тергеуші: – Ақымақ! Әкетіңдер, атыңдар, көзін құртыңдар! Қайрат (екі милиция қызметкері Қайраттың қолынан ұстап тұрғанда өлеңін оқиды): Күнәдан таза басым бар, Жиырма бірде жасым бар, Қасқалдақтай қаным бар Бозторғайдай жаным бар. Алам десе, алыңдар! Қайрат деген атым бар Қазақ деген затым бар. «Еркек тоқты құрбандық» Атам десең, атыңдар! (Қайратты сүйреп әкетеді).

Жүргізуші.

«Маған өлім қорқынышты емес, өйткені адалдығым одан да биік тұр,» - деп Қайрат Рысқұлбеков Желтоқсан құрбаны болды.

«Желтоқсан желі» әні орындалады. 1-жүргізуші. Ақиқат жолы қашанда ауыр. Желтоқсан оқиғасы көзден де, көңілден де кетпейді. Желтоқсан оқиғасынан кейінгі 20 жыл біздің елімізге көптеген өзгерістер әкелді. Ұлттық сана-сезіміміз оянып, тәуелсіздіктің туын көтердік.

2-жүргізуші. 1986 жылы 16 желтоқсанда Алматыда Қазақстан Компартиясының небәрі 18 минутқа созылған рекордтық қысқа уақытта өткен Пленум болды. Елдің тыныштығын бұзу үшін бұл уақыт жеткілікті еді. Республика Компартиясы Орталық Комитеттінің Бірінші хатшысы Қазақстанға 30 жылдай мерзімде бласшылық еткен

Дінмұхамет Қонаевты қызметінен алды және оның орнына саяси Бюроның ұсынысы бойынша Генадий Колбинді сайлады.

1-оқушы. Әр дәуірдің еркіне сай нарқы өзгерген алтынның,

Айналайын алтын әнім, жас өркенім халқымның. Желтоқсанда шындық жырын шырқаймын деп шарқ ұрды, Желтоқсанда егеменді ел болдым деп талпындың. 2-оқушы. Кеудеңде әлі сызы жатыр сол кездегі салқынның,

Ерте айтылды, сондықтан да келте айтылды бұл әнің, Уақытыңның талабына дәл келсе де ұраның, Уақытыңның әділетсіз соққысынан құладың, «Нашақор» деп «маскүнем» деп айыпталдың, ұланым. 3-оқушы. Саған таққан сол жаланы естіп үнсіз тұрғаным

Керең болып қалмады екен неге менің құлағым. Айналайын, айналайын, жас қайратым, қыраным! 4-оқушы. Тәуелсіздік, тәуелсіздік жыр, әнім

Ел іргесі берік болсын ұраным, Тәуелсіздік өзің еркін сезіну Салт-дәстүрлі қолдан түспес ұраным. Тәуелсіздік! Не деп оны түсіндік, Тәуелсіздік ар-ожданың кісілік. Адамға адам жолдас, бауыр, туыс боп Ел жұртының алма құнын түсіріп Тәуелсіздік! Менің байтақ Отаным Бір өзіңдей Мұхтар, Абай, Шоқаным Тәуелсіздік сәбиімнің шаттығы Тәуелсіздік ақ батасы атаңның. Тәуелсіздік! Тәуелсіздік жыр, әнім Көкбайрақ пен Елтаңба, Әнұраным Мен өзіңнен Тәуелсіздік айналдым Қолда елдің, қасиетті құраным! 1-жүргізуші. Мен қазақпын.

Республика! Ерікті ел – Қазақстан! Келді ақыры көп күткен жаз алыстан. Келді алыстан аңсатып, армандатып, Торды бұзған мен де бір мәз рыстан. Желдей еркін, түздей кең, таңдай азат, Мен қазақпын деген де қандай ғажап! Мақтан етсін халықтар халықтығын! Жетер сан жыл шеккені малдай азап! «Қазақпын» деп досқа айтам ұғысатын, Мақтан етсін атақты туыс атын. «Қазақпын» деп, жауға айтам қасақана, Біліп қойсын, болса ойы жұғысатын... Мен қазақпын қаныммен, сүйегіммен, Сән-салтанат, салтымды сүйемін мен. Бақ орнатам басына моланың да, Мұрагермін оған да иемін мен. Мен қазақпын, биікпін, байтақ елмін, Қайта тудым, өмірге қайта келдім. Мен мың да бір тірілдім мәңгі өлмеске,

Айта бергім келеді, айта бергім...

Ж. Молдағалиев

Туған халқымыздың тарихын, батыр ұл-қыздарымыздың ерлігін, жеріміздің байтақтығын, байлығын ақын ағаларымыз жырлап келеді, сол жырларды жаттап, көкейгетүйіп, елімізге лайықты азамат болып өсуге міндеттіміз, басқаша болуға біздің құқығымыз жоқ, бүгінгі бақытты күніміз үшін қаншама ерлер тер төкті, жанын қиды. Сол батырларымыздың армандаған ұрпағы біздер білімді, дені сау, Отанымыздың лайықты ұл-қызы болып өсуіміз қажет.

Желтоқсанның 21 жылдығына байланысты Алматы Республика алаңында Азаттықтың айбынды ескерткіші – Тәуелсіздік монументі қойылды. Аға-апаларымыздың қайталанбас ерлігіне тағзым етеміз.

«Менің Қазақстанмын» Әнұран орындалады.

Тәуелсіздік – ел тілегі

Мақсаты: Еліміздің тарихы туралы түсінік беру, өз Отанын сүюге тәрбиелеу, еліміздің рәміздерін қастерлеуге үйрету, тәлеусіздік деген не мағына беретінін, біздің ел қандай ел екенін, сол арқылы оқушыларды елін, жерін сүюге, ұлтжандылыққа тәрбиелеу.

Көрнекілік: Н.Назарбаевтың суреті, Қазақстан рәміздерінің суреті. Қазақстан Президенті Н.Назарбаевтың мына сөздері ілінді.

Бұл дүниеде біздің бір ғана Отанымыз бар. Ол - тәуелсіз Қазақстан.

* * * Егер де ел болсақ, ел боламыз десек бірінші сыныпқа барған балаларымыздан бастап үлкендерімізге дейін Ата заңымызды оқып – үйрену, оны ежелей білу, мүлтіксіз орындау қамын жасауымыз керек.

* * * Тәуелсіздіңтің ендігі тағдыры тотаритарлық қоғамның қайшылықтарын бойына сіңіріп үлгермеген жас ұрпақтың біліктілігіне, білімділігіне, отаншылдығына, жауапкершілігіне байланысты.

Кіріспе: ХҮ ғасырда қуатты қазақ хандығын құрдық. Тәуелсіз Қазақ мемлекеті бейбіт, тыныш өмір сүре алмады. Ұлан-байтақ елімізге жан- жақтан көз тігіп ойран салушылар көбейді. Қаннен қаперсіз жатқан елімізге жоңғар қалмақтары тұтқиылдан шабуыл жасап, қалың жұртты қан жылатты. ХҮ ғасырдың басында дүрліккен ел шұбыра қашып, ақтабан шұбырынды болды. Жұрт Алқакөлге аялдап, қасиетті Қаратауға бас сауғалады. Қаратаудың баурайында қалың қазақ бас қосты. Оларды бірлікке Төле би шақырды. ХҮІІІ-ХІХ ғасырларда халқымыз еркіндік пен тәуелсіздігінен айырылды. Көмек күткен қазақ халқын орыстар аздыра бастады. Ұланғайыр даламыз империя