Жертану негіздері бойынша 11 сыныпқа авторлық бағдарлама

Өскемен қаласы әкімдігінің "Оралхан Бөкей атындағы №44 лицейі" КММ

«Жертану негіздері» тереңдетілген

курс бағдарламасы

11 сынып

Бағыты: Жаратылыстану-математика

Сағат саны: 34

Бағдарлама авторы: К.К. Демчинов

Өскемен қаласы.

2020-2021 оқу жылы

Түсінік хат

Қазіргі кезде елдер арасында әлеуметтік, саяси, экономикалық және мәдени қарым-қатынастар қарқынды дамуда. Сондықтан да мектеп оқушыларының дүние жүзі елдерінің табиғаты мен шаруашылығы жөнінде білім негіздерін қалыптастыратын пән ретінде географияның маңызы артады.

Қазіргі мектеп оқушылары өз елінің тарихы, табиғаты, экономикасы мен экологиясын біліп қана қоймай, дүние жүзі елдерінің тарихы мен табиғаты, экономикасы мен экологиясы, халықаралық байланыстары туралы да білулері керек, өйткені олар келешекте әлемнің көптеген елдерінде қызмет ететін болады.

Білімді, жан-жақты тәрбиелі, қабілетті жастар ұлтымыздың баға жетпес қазынасы, сондықтан жастарды жан-жақты қабілетті азамат етіп өсіруде Жертанудың тәлім-тәрбиелік, білім-танымдық рөлі зор.

Жертану бұл - адамзаттың ортақ үйі - Жер ондағы түрлі табиғат кешендері: өзендер мен көлдер, таулар мен жанартаулар, мұхиттар мен теңіздер, шөлдер мен сарқырамалар, аралдар мен қалалар және олардағы тіршілік дүниесі мен шаруашылығы т.б туралы қызықты мәліметтермен таныстыратын курс болып табылады.

Курс халықаралық қатынас, әлемдік экономика, елтану, аймақтану, мәдениеттану, саясаттану, өнер, тарих сияқты мамандықтарды қалаған оқушыларға бағыт-бағдар, көмек береді.

Оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамыту жөніндегі 2018-2020 жылдарға арналған Ұлттық іс-қимыл жоспары оқушылардың функциялық сауаттылығын дамыту процесін мазмұндық, оқу-әдістемелік, материалдық-техникалық қамтамасыз ету жөніндегі іс-шаралар кешенін қамтиды.

Бұл ретте функционалдық сауаттылықты дамыту нәтижесі білім алушылардың жастарға алған білімдерін практикалық жағдайларда тиімді және әлеуметтік бейімделу процесінде сәтті пайдалануға мүмкіндік беретін негізгі құзыреттіліктер жүйесін меңгеруі болып табылады.

Негізгі құзыреттілік – бұл мемлекеттің орта мектепті бітіруші тұлғаның сапасына МЖБС-да және оқу бағдарламаларында көрсетілген білім беру нәтижелері түрінде қоятын талаптары.

Оқу бағдарламалары, сондай-ақ, мектеп оқушыларының функционалдық сауаттылығын дамытуға және негізгі, пәндік құзыреттіліктерге қол жеткізуге оқу үдерісін жұмылдыру арқылы, тәжірибе-бағдарлық мазмұндағы тапсырмалармен қоса жүйелі шешу әдістері арқылы бағдарланады. Бұл курс 11 сынып оқушылары үшін (барлығы 34 сағат, аптасына 1 сағат) 1 оқу жылына оқуға арналған, ҚР-ның бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты негізінде жасалған (ҚР МЖБС, Астана, ҚР БҒМ 2012, Ы.Алтынсарин атындағы ұлттық білім беру академиясы, 23.08.2012 жылғы № 1080 бұйрығымен бекітілген).

ҚР БҒМ мен Ы.Алтынсарин атындағы ұлттық білім беру академиясының оқу бағдарламасы (Астана 2013, ҚР Білім және ғылым министрінің 23.08.2012 жылғы № 115 бұйрығымен бекітілген). «Қазақстан Республикасының 2013-2014 оқу жылындағы жалпыға білім беру мекемелерінде ғылым негіздерін оқыту ерекшеліктері туралы» әдістемелік нұсқау хаты (ҚР БҒМ, Ы.Алтынсарин атындағы ұлттық білім беру академиясының ғылыми кеңесінде ұсынылған 25 мамыр 2013 жылғы №5 хаттамсы). Курс бағдарламасы 2020 жылдың 1 қырүйегінде Лицейдің педагогиқалық кеңестің № 192-Ө бұйрығына сәйкес бекітіліп 2020-2021 оқу жылында қалалық білім беру бөлімі жанындағы эксперттік комиссияның қарауына ұсынылды.

Курстың мақсаты:

Адам тіршілігі үшін табиғаттың маңызы, адам мен табиғат арасындағы қарым-қатынас және оның әлеуметтік жағдайға тәуелділігі жайындағы ұғымдардың негізінде оқушыларға экологиялық білім беру;

Курстың міндеттері:

Оқушылардың ізденімпаздық қасиеттерін қалыптастыру, шығармашылыққа жетелеу;

Оқушылардың танымдық және интеллектуалдық дағдыларын қалыптастыру;

Алған білімдерін дүние жүзінде болып жатқан ғаламдық экологиялық проблемалармен байланыстыра отырып, ол жөнінде өз ойларын, пікірлерін айта білуге үйрету

Өздік жұмыс жасауына ықпал жасау;

Оқушылардың пәнге деген қызығушылығын географияның бүгінгі таңдағы ғаламдық проблемалары мен түрлі табиғат құбылыстары мен табиғат кешендері туралы мәліметтер арқылы арттыру;

Географиялық карта, атластармен жұмыс жасай білуге, географиялық әдебиеттерден қажетті мәліметтерді жинай білуге дағдыландыру;

Дүние танымдық қабілеттерін, шығармашылық қабілеттерін дамыта отырып, олардың құзырлылығын арттыру.

Күтілетін нәтиже:

Осы курсты меңгере отырып оқушылар географиялық білімдерін жетілдіріп қана қоймай, әртүрлі қолданбалы іс-әрекеттерді орындай отырып, түрлі зерттеу жұмыстарын қорытындылап, нақты дәлелдер келтіреді және де дүниені танып білуге деген құштарлығы, ынта-ықыласы артады.

Мұнда:

Оқушылар географиядан алған білімдерін шыңдау барысында ғаламшарымыздағы түрлі табиғат кешендерімен танысады.

Жер шарындағы табиғаттың қайталанбас әсем көріністері мен табиғат байлықтарын қорғауға ат салысады.

Табиғатты қорғаудың түрлі жолдарын ұсынады.

Газет, журнал басылымдарына мақалалар жазады

Курс бағдарламасын меңгерту кезіндегі нұсқаулық:

Осы курсты меңгеруде оқушылар көп нәрсені үйренеді: өздігінен ізденуге, кесте толтыру, ғылыми рефераттар жазу, түрлі хабарламалар дайындап мәліметтерді жинастыру, ақпаратпен, картамен жұмыс және де түрлі презентациялар (слайд) жасайды. Оқу барысында дәріс арқылы алған білімдері сарамандық жұмыстар мен сынақ жұмыстар (тест) арқылы толықтырылады.

Дәптерге дәрістер, тезистер құрады, кесте, сызбанұсқа, ақпарат көздерінен жиналған түрлі мәліметтер, диаграммалар, сонымен қатар рефераттар дайындап, слайд жасалып, әрбір жұмысты қорытындылап, бағалау.

Қолданатын құрал-жабдықтар:

Дүние жүзінің саяси картасы, Дүние жүзінің физикалық картасы, атластар, кескін карталар, дидактикалық материалдар, электрондық оқулықтар, компьютер (слайдтар), кестелер мен үлестірмелер.

Пәнаралық байланыс:

тарих, өнер, экономика, экология, сызу, биология, физика.

Оқытудың іс-әрекет түрлері:

Бағдарлама география, тарих, туризм, экология мамандығы туралы түсінік қалыптастырады.

Оқушылар табиғи құбылыстар мен табиғат кешендері туралы мәліметтерді талдап, зерттеп, зерделейді;

Материалды проблемалық оқыту тәсілі арқылы географиялық-танымдық білімді дамыту, яғни:

табиғатты тиімді пайдалану жолдарын ашып айта алу;

талдау-салыстыру;

сипаттау;

пікір-талас;

картамен жұмыс

толықтыру әдістерін меңгереді.

Ақпарат көздерінен негізгі ұғымдарды, мәліметтерді қысқарта жазып, қорытып, талдау арқылы нақты тұжырым жасайды, тезистер құрастырады.

Даталар, цифрлар, фактілер, статистикалық мәліметтерді енгізе отырып, қысқаша жазады (конспектілеу).

Қосымша әдебиеттер мен мерзімді баспасөздегі және де әр түрлі ақпарат көздерінен алынған мәліметтер мен хабарларды салыстырып, өз пікірін білдіреді, дәлелдейді.

Сабақты түрліше деңгейде ұйымдастыра отырып, оқушылардың алған білімдеріне тексеру жүргізіледі.

Оқушылардың білімі мен іскерліктеріне қойылатын талаптар:

вариатив курс бойынша базалық білім көздерімен жұмыс істей білу;

табиғат кешеніндегі өсімдік, жануарларымен танысып, экологиясын зерттеп талдап білуі;

табиғи ландшафтар мен антропогендік ландшафтардың айырмашылығын анықтап, сипаттай алуы;

табиғи байлықтарды жіктеп, тиімді пайдалану жолдарын ашып айта алуы;

табиғат кешендеріндегі топырақ, сулар мен ауаның экологоиялық жағын ашып айта алуы;

Оқушылар мынадай талаптарды орындауға үйренеді:

табиғат кешенінің географиялық жағдайына сипаттама беру;

табиғат кешендерін картадан көрсете білу және карта бойынша түрлі өлшеу, анықтау жұмыстарын жүргізуді білу;

құжаттар, әдебиеттер және түрлі ақпарат көздерінен табиғат кешендері жөнінде материалдар жинақтап, жұмыс істей алуы;

елдердің табиғат жағдайлары мен ресурстарын халықтың шаруашылық әрекетімен өзара байланыстырып талдай білу;

белгілі тақырыптар бойынша тезистер құрып, баяндама, рефераттар жазып, хабарлама дайындай білу;

ғылыми жобалар жазу.

Білім білік дағдыларын бақылау және бағалау.

Сынақ тапсыру, конспект бойынша ауызша сұрау;

Кескін картамен жұмыстар;

Тест тапсырмаларын шешу.

Жертану негіздері” вариатив курсының базалық білім мазмұны

Аптасына 1 сағат ( жылына 34 сағат)

1 тарау. Жер ғаламшар ретінде (3 сағат)