Жұлдыздар мен аңыздар астрономия сабақ жоспары

Қысқа мерзімді сабақ жоспары

Ұзақ мерзімді жоспардың бөлімі:

Аспан әлемінің құпиялары

Сабақтың тақырыбы:

Жұлдыздар мен аңыздар

Мектеп:

Қаракөл орта мектебі

Күні:

Мұғалімнің аты – жөні: Айпкалиева Айгул Жалгасовна

Сынып : 5

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Осы сабақ арқылы жүзеге асыратын оқу мақсаттары:

5.Т/А4. Тірек сөздер мен жетекші сұрақтар арқылы негізгі ойды анықтау.

5. О1. Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты түсіну, анықтау.

5.Ж3.Сюжетті суреттердің (фотосуреттер) желісі бойынша әңгіме құрастыру.

Сабақ мақсаттары:

Барлық оқушы орындай алады:

Тірек сөздер мен жетекші сұрақтар арқылы ақпаратты түсінеді.

Тыңдалым , оқылым бойынша өз ойларын айтады, мәтін жаза алады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:

Мәтіндегі негізі ақпарат пен қосымша ақпаратты ажыратады, тірек сөздер мен жетекші сұрақтар арқылы негізгі ойды анықтайды, бағалау критерийі бойынша тапсырманы орындай біледі, сурет бойынша мәтін құрап жазады.

Кейбір оқушылар орындай алады:

Мәтіндегі негізі ақпарат пен қосымша ақпаратты ажыратып, өз пікірлерін жеткізе алады, тірек сөздер мен жетекші сұрақтар арқылы негізгі ойды анықтайды, суреттер желісі бойынша сыни тұрғыда ойлана отырып, әңгіме құрастырып жаза біледі.

Бағалау критерийі:

1.Тірек сөздер мен жетекші сұрақтар арқылы негізгі ойды анықтай алады.

2. Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты ажыратады.

3.Сюжетті суреттердің (фотосуреттер) желісі бойынша әңгіме құрастырып жазады.

Ойлау дағдыларының деңгейі:

Білу, түсіну, қолдану.

Тілдік мақсат:

Тірек сөздер мен жетекші сұрақтар арқылы негізгі ойды анықтай алады, пікірін айтады,мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты түсінеді, анықтайды, сюжетті суреттердің (фотосуреттер) желісі бойынша әңгіме құрастырады.

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер: аңыздар, жұлдыздар, аспан әлемі, жұлдызжорамал, Күн, Ай, Шолпан, Темірқазық, Жетіқарақшы.

Диалог құруға / шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер: -

Талқылауға арналған сұрақтар:

Ойтүрткі сұрақтары:

1. Жұлдыздарға байланысты қандай ырымдарды білесіздер?

2. Бұл суреттер бойынша қандай мәлімет айта аласыздар?

3. Қандай аңыздарды білесіздер?

Құндылықтарға баулу

Халықтың наным түсінігімен пайда болған аңыз әңгімелер арқылы аспан әлемінің сиқырлы құпияларына үңіледі, бала қиялы дамиды.

Алдыңғы оқу:

Ойтүрткі сұрақтары

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Басы

(мотивация-лық кезең)

5 минут

Оқушыларды топқа бөлу. Оқушыларға түрлі суреттер үлестіріледі. Суреттерді мұғалімнің өзі үлестіру арқылы оқушыларды топқа бөлгенде құрылымдалған топ жасауға мүмкіндік береді.

Жұлдызжорамал: тоқты, арыстан, шаян, бикеш, таразы.

Аспан денелері: Күн, Ай, Жетіқарақшы,жұлдыз, ғаламшарлар.

Галактиканы зерттеген ғалымдар: Гераклит, Джордано Бруно, Коперник, Аристарх Самоский, Филолай.

Алдыңғы оқу үшін

ойтүрткі сұрақтары:

1. Жұлдыздарға байланысты қандай ырымдарды білесіздер?

2. Бұл суреттер бойынша қандай мәлімет айта аласыздар?

3. Қандай аңыздарды білесіздер?

Ойтүрткі сұрақтары бойынша

сабақтың тақырыбы айқындалып, оқу мақсаттары оқушыларға ұсынылады.

Суреттер

Жұлдызжорамал тобы

Аспан денелері тобы

Галактиканы зерттеген ғалымдар

тобы

Ортасы

2 минут

(операция-лық кезең)

7 минут

1 минут

9 минут

14 минут

Оқушыларға тыңдалымға берілген мәтінді тыңдату.

№1 – тапсырма.

Мәтінді тыңдағаннан кейін берілген тірек сөздер арқылы графикалық органайзер «Ақпаратты сүзу» әдісімен негізгі ойды анықтауға тапсырма беріледі.

Оқушылар мәтінді тыңдап болғаннан кейін слайд арқылы тірек сөздер мен сөз тіркестері беріледі. Мәтін бойынша берілген тірек сөздердің ішіндегі маңызды емес сөздер құбырға ағып, маңызды сөздер ғана «сүзгіде» қалдыру арқылы негізгі ойды

анықтайды. Өз ойларын топ болып қорғап жеткізеді.

Жетекші сұрақтар:

1.Берілген мәтін не туралы?

2. Аспан әлеміндегі жұлдыздардың адам өмірінде орны бар ма?

Тірек сөздер мен сөз тіркестері мынадай болуы мүмкін: жұлдызжорамал, түнгі аспан, шоқжұлдыз, аңыз – хикая, бақылау, жұлдыз, ежелгі, сұлба,

зерттеушілер, жердегі өмір, болашақты болжау, жұлдыз топтары, ғарыш әлемі, адамзат, кеменің жолы, темірқазық , жұлдыздардың орналасуы.

Қалыптастырушы бағалау.

«Мадақтау сэндвичі» арқылы топтар бірін – бірі бағалайды.

1-бөлік: Позитивті комментарий, не ұнады;

2-бөлік: Сындарлы сын, нені жақсарту керек;

3-бөлік: Келешекке арналған комментарий: маған ұнады, бірақ келесі жолы...

№ 2 – тапсырма. Оқулық бойынша мәтін беріледі. Берілген мәтін тапсырмасы критерий бойынша орындалады.

Оқылым алды кезінде оқушылар мәтін мазмұнын терең түсіну үшін оқулықта берілген мәтіндерді және суреттерді пайдаланады.

Оқылым барысында оқушылар жеке мәтінді оқиды.

Оқылымнан кейінгі кезеңде оқушыларға мәтін үш топқа үш түрлі беріледі. Оқушылар мәтінді детальдап оқи отырып, өздеріне берілген мәтін бойынша негізгі ақпарат пен қосымша ақпаратты анықтау үшін «Сөздер банкісі» әдісімен жұмыс беріледі. Мұғалім мәтіндегі негізгі және қосымша ақпараттарды білдіретін сөздер мен сөз тіркестерін стикерлерге жазып, араластырады. Оқушылар қайсысы негізгі, қайсысы қосымша ақпарат екенін, неге олай ойлайтынын топта талқылайды, түсіндіреді.Яғни, оқушылар өздеріне берілген мәтін бойынша негізгі ақпаратты сөздер банкісіне салып, қосымша ақпаратты банкінің сыртына қалдырады. Оқушыларға өз – өздерін бағалау үшін тапсырманың критерийлері беріледі. Критерий бойынша ең көп ұпай жинаған оқушылар ең үздік

аңызшылар ретінде анықталады.

Бағалау критерийі:

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу, түсіну, қолдану

Бағалау критерийлері

Білім алушы:

Мәтін мазмұнындағы негізгі және қосымша ақпараттарды түсінеді, анықтайды,аңызды мазмұны бойынша әңгімелеп айта алады.

Білім алушы

Дескриптор:

Шәкіл

4 ұпай

-Мәтінді түсініп оқиды;

1 ұпай

-Мәтіндегі негізгі ойды ажыратады;

1 ұпай

- Мәтіндегі қосымша ойды ажыратады;

1 ұпай

-Әр жұлдызға байланысты аңызды әңгімелеп айта алады.

1 ұпай

1-топқа Темірқазық және Жетіқарақшы туралы аңыз

2-топқа Күн мен Ай туралы аңыз.

3- топқа Шолпан туралы аңыз.

Мәтін.

1 – топ. Аспанның солтүстік жартысындағы жұлдыздардың тәуліктік көрінерлік қозғалысы Жетіқарақшы аңызына арқау болған. Темірқазық – қозғалмайтын полярлық жұлдыз(астрономиядағы атауы). Құрамындағы жұлдыздардың кейбіреулері шұбатылған арқан тәрізді, ал екіншілері арқандаулы атқа ұқсас. Олар Темірқазықты үнемі айнала қозғалады. Бұлардың сыртын ала , арқандаулы аттарды торуылдап, Жетіқарақшы айналады. Көкжиектен төмен түспей, түні бойы айналып жүретін бұл жеті жұлдыздың қозғалысы күндіз тасаланып, түнде ұйықтамай, қолайлы сәтті күтетін ұрының әрекетіне ұқсайды. Аңыз желісі бойынша Жетіқарақшы –…