Жүздік нөмірлеу тақырыбына арналған таныстырылым

Алғашқы жүздік нумерация

«Жүздік» тақырыбында: жаңа санау бірлігі – ондықпен және санау жүйесінің ең маңызды ұғымы – разряд ұғымымен танысады: ауызша және жазбаша нөмірлеудің негізін құрайтын екі таңбалы сандардың жасалу, оқылу, жазылу принциптері, сондай – ақ оларды салыстыру қарастырылады.

Бұл тақырыпты оқытудың негізгі нәтижесі ретінде: 100-ге дейін санауды, сндарды оқуды, жазуды және толық ондықтармен санауды үйренуді атауға болады мұнда алдымен 10 көлеміндегі сандарды қайталай отырып, жекелеген бірліктерден ондық құралып, толық ондықтармен санайды.

1 ондық – он

6 ондық – алпыс

2 ондық – жиырма

7 ондық – жетпіс

3 ондық – отыз

8 ондық – сексен

4 ондық – қырық

9 ондық – тоқсан

5 ондық - елу

10 ондық жүз

100 көлеміндегі сандар 1 – 2 сыныпта оқылады. 1 – сыныпта толық ондықтар, жүздіктер, ал 2 – сыныпта екі таңбалы сандарды оқуға, жазуға, салыстыруға үйренеді.

«Толық ондықтар. Жүз» тақырыбының мазмұны мынадай мәселелерді қамтиды: бірлікпен санау, бірге арттыру және кеміту, бір таңбалы натурал сандар қатары; сантиметр мен дециметрдің арақатынасы және дециметрдің көмегімен ұзындықты өлшеу, ондықтармен санау және ондықтарды қосу және азайту, толық ондықтардың қатары; он және ондық, геометриялық фигураларды құрастыру және бөліктерге бөлу, көпбұрыштарды еркін өлшеммен сызу және олардың қабырғаларының ұзындықтарын өлшеу, геометриялық фмгуралардың қиылысуы; математиалық тапсырмалардың мәнді белгілері туралы мағлұмат; есеппен байланысты әр алуан бағыттағы шығармашылық іс – әрекеттер (түрлендіру, құру, өзгерту және т.б)

Осы уақытқа дейін бір таңбалы сандар қатары түзіліп, әр санның сан қатарындағы орны анықталып, ең кіші және ең үлкен бір таңбалы сан тағайындалған болатын. Енді натурал сандар туралы түсінік қалыптастырылады, яғни таяқшаларды санау барысында 1, 2..., 9 сандарын шығарып алып, олардың бір таңбалы натурал сандар деп аталатыны баяндалады. Бір таңбалы натурал сандар қатары бір-бірімен және оның әр қайсысы нөлмен салыстырылады, сан сызғышындағы нөлдің орны 1 санының сол жағында болу тиістілігі негізделіп беріледі.

10 санын шығарып алудың әр түрлі жолдары бұрыннан белгілі. Ал 10 таяқшаны санап, олардан бір бума жасау, ондық жайында түсінік береді, яғни 10 таяқшадан тұратын бір бума бір ондықтың баламасы болып табылады. Осындай 2 бума алсақ, ол 2 ондықты білдіреді және т.с.с.

Ондықтармен санауға мазмұндық тұрғыдан алғанда өте жақын мәселе – ұзындықты децимертдің көмегімен өлшеу болып табылады. Себебі, дециметрдің енгізілуі шаманы өлшеу бірліктері мен ондық санау жүйесінің арасындағы байланысты нақты көрсетіп береді.

Осы тақырыпта геометриялық түсініктермен байланысты практикалық біліктер мен дағдыларды қалыптастыруға ерекше көңіл бөлінеді. Сондықтан геометриялық фигураларды бір – бірінен ажырату, әр фигураның элементтерін анықтау, геометриялық фигураны салу, жеке кесіндінің, геометриялық фигуралардың қиылысу қалпын анықтау және т.б практикалық жұмыстар жүргізіледі.

2. Ауызша есептеулер

3. Логикалық есептер

Мұз айдынында жиырма бала

Асыр сап жүр сырғанап

Сырғанамай он бес бала

Жағалауда тұр қарап

Енді осы бар баланың

Санын айтсаң жарадың!

Көлден ұшты 11 қаз,

Қайтып қонды 13 қаз,

Қонбады оның нешеуі?

Кәне, кім тез шешеді?

Жаңа ғана шалғында,

Отыз бұзау жүр еді

Әлде шаршап қалды ма,

Жатып қалды бесеуі

Нешеуі енді жайылып,

Айт жүргенін айырып.

Шығармақ боп кеше есеп

Жиналғанды он есек

Үшеуі ұйықтап отырды,

Ынталысы неше есек ?

Аулада елу

үйрек

Қорада жиырма үйрек

Бір үйрек

тығылды

Бір үйрек

жығылды

Қалғаны неше

үйрек?

Алмаға кеп

күнара

Қонушы еді бір

ара

Бүгін алпыс тоғыз

туысын

Ертіп келді бұл ара

Сонда бүгін

алмаға,

Келіп қонды неше

ара?

Сыныпта 30

оқушы партада

отыр. Олардың

үшуін тақтаға

шығарды.

Сыныпта қанша

оқушы болды?

Вазада 20

бәйшешек бар.

Бала анасы мен

әжесіне және

әпкесіне 8

бәйшешектен

сыйлады.Сонда

вазада 3

бәйшешек

қалды.Бұл қалай

болғаны?

Сөзжұмбақ

Сөзжұмбақ.

ш

а

р

ш

ы

Екіден кейінгі сан.

2*3= қанша болады?