Жылдамдық және оның өлшем бірліктері 7 сынып

Күні: 10.10.2018ж.

Пәні: Физика

Сыныбы: 7 «Ә»

Сабақтың тақырыбы: §18 Жылдамдық. Жылдамдық бірліктері.

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік: Оқушыларға тың мәліметтер беру арқылы жылдамдық, жылдамдық бірліктерін меңгерту.

2. Дамытушылық: Мысалдар келтіре отырып, оқушы ойын дамыту, салыстыра білу, ғылыми ой қорытындыларын жасауға жетелеу, жаттығу жұмыстары арқылы түзу сызықты қозғалыс жөніндегі дағдыларын дамыту, есеп шығару барысында оңай әдістерді қолдануды ұйымдастыру.

3. Тәрбиелілік: Оқушының білімге құштарлығын арттыру, эстетикалық тәрбие беру арқылы еңбекке икемділігінің дамуына ықпал жасау.

Сабақ түрі: аралас

Сабақ әдісі: баяндау, сұрақ-жауап, есептер шығаруда топтық тәсілді жүзеге асыру.

Сабаққа қажетті құрал-жабдықтар: компьютер арқылы жасалған слайдтар, карточкалар, суреттер, стикерлер және т.б..

Техникалық құрал-жабдықтар: компьютер, видеопроектор, экран.

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: оқушыларды түгелдеп, сабаққа даярлығын тексеріп, 3топқа бөліп, топ басшыларын сайлап, бағалау парақтарын таратып қоямын. Әрбір жауаптардың дұрыстығы 1 балл екендігін ескертемін.

ІІ. 1) Өткен тақырып бойынша қойылатын сұрақтар:

Материялық нүкте деген не?

Санақ жүйесі дегеніміз не?

Қозғалыс траекториясы дегеніміз не?

Орын ауыстыру деп нені айтады?

Жүрілген жол дегеніміз не?

Оқушы маршрутпен мектепке келді делік, ол маршрутқа 30тенге төледі. Оқушы маршрутқа жол үшін төледі ме, орын ауыстыру үшін бе?

Бір қалыпты қозғалыс дегеніміз не?

Бір қалыпсыз қозғалыс дегеніміз не?

2) Үй тапсырмасын бекіту сұрағы: Қозғалыстағы орын ауыстыру қарама-қарсы қозғалған дене бір-бірін көре алады ма? (Қарама-қарсы қозғалған дене бір-бірін көруі де, көрмеуі де мүмкін. Өйткені алынған денені санақ жүйесі деп қарастырамыз.)

ІІІ. Жаңа тақырып.

Ой толғау: Оқушылардың назарын слайдтағы суреттерге аударып олардан нені байқағанын сұрау. Олай болса бүгінгі өтілетін тақырыбымыз жылдамдық екенін айту. Жылдамдық дегеніміз – денелердің қозғалу шапшаңдығы. Жылдамдықты өлшейтін аспап – спидометр деп аталады. Слайдқа қарайық, аңдардың суреттерін көріп отырмыз. Бұл сабаққа аңдардың не қатысы бар? Балалар аңдардың да өздеріне тән жылдамдықтары болады екен (мысалыға келтіремін). Сонымен қатар табиғатта өте үлкен жылдамдықпен қозғалатын материя түрі бар. Осындай жылдамдыққа қатысты мәліметтермен біз жоғары сыныпта танысатын боламыз.

Жылдамдықты физикада υ- әріпімен белгілейді. Бірқалыпты қозғалатын дененің жылдамдығын анықтау үшін оның берілген уақыт ішіндегі орын ауыстыруын сол уақыт аралығана бөлу керектігін білдіреді.

Жылдамдық формуласы υ= S /t Өлшем бірліктері ХБЖ-де м/с алынған. Олардың қосымша бірліктеріне км/сағ, м/мин, км/с және т.б. жатады. Км/сағ қалай айналдырамыз? 1км=1000м, 1сағ=60мин=3600с. Тақтаға айналдыру арқылы мысалдар келтіріп көрсетемін. Жылдамдықтың не үшін векторлық шама, неге скаляр шама бола алмайтынын түсіндірумен қатар координата осінің оң және теріс бағыттары бар екенін айта кетемін (слайд арқылы).

Олай болса осы жылдамдықтың формуласынан қашықтықты және уақытты табуға болады ма? (оқушылардан сұрау). Тақтаға

үшбұрышты сызып, оларға формуланы пропорция арқылы

оңай табудың жолын көрсетемін.