10-сынып информатикасын жаңаша оқыту туралы мақала

Ташмат Гүлнар Әділқызы

Түркістан облысы, Ордабасы ауданы, Жамбыл ауылы, Қ.Мүсірепов жалпы білім беретін мектебінің информатика пәні мұғалімі

ИНФОРМАТИКА ПӘНІН ЗАМАНҒА САЙ ЖАҢАША ОҚЫТУ

Аңдатпа. Мақала информатика пәнінде қолданылатын жаңаша әдістер мен олардың қолданылуы туралы жазылған. Жаңаша оқыту арқылы оқушылардың пәнге деген қызығушылығы мен олардың сабаққа деген ынтасын ашу басты мақсат ретінде көзделген. Информатика пәнінің білім беру саласындағы орны ақпараттық орта мен қоғам мүшелерінің жаңа ақпараттық технологияларды кең қолдануға байланысты маңызды болып есептеледі және оның мазмұны үнемі жаңарып отыратыны секілді сабақ үрдісенде де жаңаша оқыту формасы жыл өткен сайын өзгеріп отырады. Озық әдістемелік технологиялармен қаруланған, заман талабына сай оқытудың жаңа әдістерін, яғни ақпараттық-коммуникациялық технологияларды толық меңгерген педагог қана білім алушының сапалы білім алуына мүмкіндік жасайды. Оқушының өз бетінше білім алуына, ізденуіне көп мән берілуі тиіс. Сол себепті де оқушыларды заман талабына сай оқытудың жаңаша стратегиялары туралы толық жазылған.

Түйінді сөздер: стратегия, озық технология,цифрландыру

Кіріспе: Қазіргі білім беру саласының басты мақсаттарының бірі – оқытушының білім алушыларға сабақ беру үдерісінде тиімді әрі жаңаша оқыту құралдарын қолдану болып табылады. Дәстүрлі білім беру саласында оқушыларды тек оқулықта берілген ақпараттармен оқытатын болса, қазіргі оқушыларды жаңаша әдістермен қатар жаңаша технологияларды қолданып оқыту шарт болып табылады. Оқушыларға кез –келген пәнді оқыту барысында ақпаратты тек қана көрсетіп қана қоймай, оқушылардың көзбен көріп, қолмен ұстауға арналған көрнекіліктер мен әдістерді қолданған дұрыс деп есептеледі.

Қоғам өміріндегі жаңа өзгерістер және олардың тез ақпараттандырылуы мен даму жылдамдығы білім беруге қойылатын талаптарды да түбегейлі өзгертіп, қоғам қажеттілігін қанағаттандыру үшін білім беру саласына аранайы міндеттерді қойып отыр. Жаңашылдық – білім жүйесіне инновациялық технологияларды енгізе отырып, оқушыны заман талабына сай етіп дайындап шығару. Информатика пәні мұғалімдерінің білім алушыларды оқыту барысында бірсарындылықты түбегейлі жойып, олардың білім алу процесін цифрландыруды қолға алу көзделіп отыр. Бұл компьютерлік бағдарламаларды еркін меңгерген ұстаздар үшін қатты қиынға соға қоймайтыны сөзсіз. Заман талабына сай оқыту арқылы оқушылар компьютерді еркін пайдалана алатын, компьютерлік бағдарламаларды өз өмір жолдарында тиімді пайдана алатындай тұлға болып қалыптасуы қажет. Сол кезде ғана қазіргі оқушылардың болашақ мықты маман болатыны сөзсіз.

Елімізде ақпараттық технологиялар мемлекеттік басқару саласында ширек ғасырдан бері қолданылып келеді. «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты Елбасы Жолдауы мен «Рухани жаңғыру» бағдарламасына сәйкес цифрлық ресурстарды ұлғайтуда білім берудің ақпараттық жүйелерін мемлекеттік органдар желісімен біріктіру қолға алынып жатыр. Бүгінгі таңда еліміздің экономикасының барлық саласын цифрландыру күн тәртібіндегі басты тақырыптардың бірі. Осы бағытта жүргізіліп жатқан белсенді жұмыстың алғашқы бағыттарының бірі білім беру саласын цифрландыру. Цифрлық сауаттылық - бұл адам өмірінің барлық саласында цифрлық технологияларды сенімді, тиімді, сыни және қауіпсіз қолдануға дайындығы мен қабілеті. Білім мен ғылым - мемлекетіміздің әлеуметтік-экономикалық күш-қуатының өркендеуінде негізгі қозғаушы күші болып табылады. Білім саласын дамыту инновацияны ендіруге септігін тигізіп, жастарды қазіргі еңбек нарығында бәсекеге қабілетті болуға қажетті білімдер мен дағдыларымен қамтамасыз етеді.

ХХІ ғасырдың жан - жақты зерделі, дарынды, талантты адамды қалыптастыруда білім беру мәселесі мемлекетіміздің басты назарында. Осы тұрғыда мұғалімге білім берудің тиімді жолдарын қарастыру, таңдай білу еркіндігі тиіп отыр.

Қазіргі заман талабының өзі оқушыны 1-орынға қою, яғни мұғалім сабаққа бағыт беруші болып, оқушы алдын-ала берілген тапсырмалар арқылы сабақ түсіндіріп, өздік, өзіндік талдау жасап, бірін-бірі бағалап, өз ойларын толық жеткізіп, білім беруші рөлін алады. Осы заманғы білім беру ісінің өзекті мәселесіне оқушыларға түсетін ауыртпалықты жою, олардың бойында оқуға деген қызығушылықты, белсенділік пен өз бетінше жұмыс істеу қабілеттерін арттыру жатады.

Заман талабына сай білім беру оқушылардың информатика пәніне деген қызығушылықтарын арттырып қана қоймайды, олардың кез – келген бағдарламалар мен компьютерді еркін пайдалана алуына мол мүмкіндік береді. Мектеп қабырғасында компьютерді еркін пайдалана алған оқушы болашақта бәсекеге қабілетті тұлға болып қалыптасуына жағдай жасайды.

Информатика сабағында оқушылардың қызығушылығын арттыратын құрал ол – интерактивті тақта. Интерактивті тақтамен жұмыс істеудің артықшылықтары:

Бағдарлама бойынша барлық сынып оқушыларына қолайлы;

Web-сайттарды, басқа да құралдарды қолдана отырып жаңа материалдарды түсіндіруге, меңгеруге қолайлы;

Берілген материалды әсерлі жеткізуге және оны сынып оқушылары арасында талқылауға үлкен мүмкіндіктер туғызады;

Интерактивті тақта сыныптағы барлық оқушылардың басты назарына айналуына байланысты орталықтан демонстрациялауға қолайлы жағдай туғыза алады;

Мұғалімнің де, оқушының да шабытын, қызығушылығын арттырып, сабақты тартымды өткізуге ынталандырады;

Оқушы алдына жаңа материалды жанды түрде көрсете отырып, танымдық қабілетін арттыруға мүмкіндік алады.

Информатика сабағында оқушыларға жаңаша білім беруді белгілі бір кезең бойынша емес сабақтың барлық кезеңдерінде еркін қолдана аламыз. Оқушыларға жеке, жұптық немесе топтық тапсырмалар берген кезде де еш кедергісіз копьютер планшеттермен жұмыс түрлерін ұсына аламыз. Өзге пәндер сияқты информатика пәні де сабақ барысында ерекше жаңаша әдістермен, түрлі платформаларды қолданумен өтеді. Оқушылардың пәнге деген қызығушылықтарын жоғалтып алмас үшін, сабақ оқыту үдерісіне жаңашылдықты қосып отырған дұрыс. Оқытуда бірінші баланың өзін-өзі реттелуіне жағдай жасап, үйрету қажет. Оқушыны оқуда белсенді ету үшін оның нені білетіні мен не білмейтіндігіне көңіл бөлуіміз қажет. Оқушыға әртүрлі сұрақтар мен тапсырмалар беру барысында оларды орындауына уақыт бөліп, тыңдап, түсіністікпен қарап, бірін-бірі оқытуына мүмкіндік берген жөн. Сонда ғана оқытуда оқушылар өздеріне деген жауапкершілікті сезінеді, өзіне деген сенімі күшейіп, оқуға деген белседілігі артады. Білім үдерісінің нәтижелі болуы оқушының өздігінен меңгеріп, өзі үшін оқу керектігін түсінуі болып табылады.

Мен өз сабақтарымда сыни тұрғысынан ойлау әдісінің кейбір элементтерін атап айтсам «Венн диаграммасы», «Білемін. Білдім. Білгім келеді», «Екі жұлдыз, бір ұсыныс», «Миға шабуыл», «Ой толғау» және тағы да басқа әдіс-тәсілдерді пайдаланамын. Жаңа тақырыпты меңгерту мақсатында «Ойлан, бірік, бөліс» , «Адасқан сөздер», «Джиксо», «Аквариум» әдістерін қолданамын. Сабақты ұйымдастыру барысында «Миға шабуыл», «Қаламсап», «Мозайка», «Қозғалыстағы сурет», «Сәйкестендіру», «Сазды қобдиша» әдістерін пайдаланамын. Оқушыларды жалықтырап алмас үшін ойын түрлерін қолдана отырып окушыларды сергітіп аламын. Оқушылардың барлығы компьютерді меңгеру керек екендігін ескеріп «Жеке жұмыс», «Денгейлік» тапсырмалар , «Жұптық жұмыс» әдістерін қолданамын. Бұл аталған әдістердің барлығы да күнделікті қолданып жүргесін оқуышалардың жадында сақталып қалды. Оқушылар уақыт өте келе бұл әдістерден де шаршап, сабаққа деген қызығушылықтары төмендеп бара жатырғандығын байқадым. Сол себепті де оқушыларға арналған онлайн платформаларды сабағыма кіріктіруді жөн санадым.Платформалық оқыту бағдарламалық жасақтамасының өсіп келе жатқандығының арқасында біз бүгінде білім беру үшін онлайн оқыту мен дамуға тез…