10 сыныпқа арналған химия пәнінен интеллектуалды сайыс

Интеллектуалдық сайыс

Мақсаты:білімдерінтереңдетуге, қарапайымнанкүрделігеқарайоқытудыңжүйелікұстанымынбасшылыққа ала отырып, оқушылардыңбілімінтексеру, үштілдікке баулуТәрбиелік:ұжымдылыққа, жауапкершілікке, белсенділікке, адамгершіліккетәрбиелеуДамытушылық:логикалықойлау, естесақтау, тілбайлығындамыту, қызығыушылығын, арттыру.Қайырлыкүн, құрметтіұстаздаржәнеоқушылар! Бүгінгібіздің химия пәніненсыныптантысұйымдастырылыпотырған «Химия ғажайыптары» аттыбілімділерсайысынақошкелдіңіздер!

Химия – қиындақызықтыпән. Оныңқиындығыбастауышта 42 әріптіжаттасақ, химияда 110 элементтіжаттаймыз, реакция теңдеулерінжазыпүйренеміз.

Химия-жырәніміз, шаттанамыз,Табысынпайдаланып, мақтанамыз.Кеңбайтақкенге толы – ҚазақстанҚойнауы алтын-күміс, жатқанаңыз, -дейкеле сайысқақатысушытоптарментанысболайық. Алдымен жасырын жатқан әр топтың атын тауып алайық. Ендеше бірінші сайысымыз :

I. Шифрлеу

Химиялық элементтердің символдары берілген. Осы элементтердің орыс тіліндегі атауларын дұрыс анықтаса, жақшада берілген рет нөмірінен атақты химик-ғалымдардың аты шығады.

Даны символы химических элементов. Если правильно определить русские названия этих элементов, то из букв, порядковый номер которых указан в скобках, получатся фамилии известных ученых-химиков:

1.Mn(2) W(1) Co(2) Hf(1) Ti(4) Rh(3) Zr(3) Sn(5) (Авогадро)

2.Te(3) I(2) Os(3) Ar(4) Re(3) Cr(3) At(2) Po(4) V(1)(Ломоносов)

ІІ.Сиқырлы ұяшықтар

«Оксидтер-Оксиды»

1.Көміртек IV оксидін басқаша қалай атайды? (көмірқышқыл газы)

Другое название оксида углерода IV( углекислый газ)

2.Сөндірілмеген әктің формуласы қандай?(СаО)

Фомула негашенной извести ?(СаО)

3.Оксидтер қалай бөлінеді, оларды ата? (Негіздік, қышқылдық, екідайлы)

Как делятся оксиды, перечисли.(Основные, кислотные, амфотерные)

4.Fe2O3 , ZnO-оксидтерін қасиетіне қарай қандай оксидке жатқызуға болады? С(екідайлы)

По свойствам к каким оксидам относятся Fe2O3 , ZnO(амфотерные)

5.Қандай оксидтер негіздік оксид, қандай оксидтер қышқылдық оксид деп аталады? (Сумен әрекеттесіп негіз түзетін-негіздік, сумен әрекеттесіп қышқыл түзетін-қышқылдық оксидтер деп аталады.)

Какие оксиды называются кислотными, какие основными? (при реакции с водой оксиды образующие основания –основные, образующие кислоту- кислотными)

«Негіздер-основания»

1.Магний гидроксидінің формуласы қандай? (Mg (OH)2 )

Формула гидроксида магния?(Mg (OH)2 )

2.Сөндірілген әктің формуласы қандай? Назовите формулу гашеной извести (Са (OH)2 )

3.Негіздер қалай жіктеледі, аттарын ата? (Еритін, ерімейтін)

Как классифицируются основания (растворимые , нерастворимые)

4.Екідайлы гидроксидтер қышқылдармен реакцияға түскенде қандай өнімдер алынады?(Тұз және су)

Что образуется при реакции амфотерных оснований с кислотами(соль и вода)

5.Негіздер мен қышқылдардың арасындағы реакция қалай аталады?(бейтараптану)

Как называется реакция между кислотой и основанием (нейтрализации)

«Қышқылдар-кислоты»

1.Құрамындағы сутек атомдарының санына қарай қышқылдар нешеге бөлінеді?(бірнегізді, екінегізді, үшнегізді)

Как делятся кислоты в зависимости от количества атомов водорода ?(одноосновные, двухосновные, трехосновные)

2.Азот қышқылының формуласын және ондағы оттек атомдарының санын айт?(HNO3)

Назовите формулу азотной кислоты и количество атомов кислорода в ней(HNO3)

3.Қышқылмен белсенді метал реакцияға түскенде қандай газ бөлінеді?(Сутегі)

Какой газ выделится при реакции кислоты с активным металлом? (водород)

4.Қышқылдың әсерінен лакмус индикаторларының түсі қалай өзгереді?(көк лакмус -қызарады)

Как изменится цвет синего лакмуса при реакции с кислотой? (синий лакмус-краснеет)

5.Күкірт қышқылы мен көмір қышқылының тұздарын қалай атайды? (сульфаттар, карбонаттар)

Как называются соли серной кислоты?(сульфаты, карбонаты)

«Тұздар-соли»

1.Берілген тұзды ата AlPO4?( алюминий фосфаты)

Назовите сольAlPO4?(фосфат алюминия)

2.Тұздар қалай жіктеледі? (орта, қышқыл, негіздік)

Как классифицируются соли?(основные, кислотные, средние)

3.Қандай тұздар орта тұз деп аталады? (қышқыл құрамындағы барлық сутек атомдарының орнын металл атомдары басқанда)