11 сынып қазақ әдебиетінен Ахмет Байтұрсынұлы сабағы

№3 Аршалы орта мектебінің қазақ тілі мен әдебиеті пәннің мұғалімі Саржанова Айниса Мамановна

Әдебиет

Мұғалім

Уақыты:

Кабинет

Сабақтың атауы

Ахмет Байтұрсынұлы қазақ әліпбиінің негізін қалаушы

Мақсаты

Жаңа сабақты түсіндіру

Көрнекілігі

Әдебиет оқулығы, төте жазу қосымша мәлімет

Топқа бөлу

Оқушылардың өз еркімен топтарға бөлу

Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

«тілім менің » тренингі.- оқушылар өздері білетін тілде амандасып, бір біріне сәттілік тілейді.

Сабақтың барысы

Мұғалімнің іс-әрекеті

Бейне ролик көрсетіледі.

Қолдарына төте жазу алфавиті беріледі.

Оқушының іс-әрекеті

Үй тапсырмасын сұрау

Қызығушылықты ояту

Сұрақтар

Оның бүкіл еңбегінің мәнін бір ауыз сөзге сыйғызып айтар болсақ, ол бас әріппен жазылған ҰСТАЗ, ХАЛЫҚ ҰСТАЗЫ.

Ахмет Байтұрсынов қазіргі Қостанай облысы, Торғай атырабындағы, Сартүбек деген жерде ел арасында беделді, қайратты кісі Шошақұлы Байтұрсын шаңырағында 1873 жылы 18 қаңтарда дүниеге келген. Табиғатынан аса дарынды туған талапты бала Ахмет 1882-1884 жылдары әуелі көзіқарақты адамдардан өз үйінде хат танып, артынан жақын жердегі ауыл мектебінен сауат ашады да, 1886-1891 жылдары Торғай қаласындагы екі сыныптық мектепте, 1891-1895 жылдары Орынбордагы мұғалімдер даярлайтын мектепте оқиды. 1895-1909 жылдары ұстаздықпен айналысып, бала оқытады. 1905 жылы жер меселесі, казақтың өз жерін өзіне кайтару жөнінде патшаның атына хат жазушылардың бірі болады. Патша өкіметіне наразылығы үшін 1907, 1909 жылдары абақтыға қамалады. 1910 жылы қазақ жерінен қуғындалып, Орынбор қаласына жер аударылады. Халықтың ой-санасын оятуға бар күшін, қаламгерлік қуатын салып, 1909 жылы И.А.Крылов мысалдарын аударып, «Қырық мысал» жинағын шығарады. Қазақ поэзиясына өзіндік жаңалық, ою-ернек әкелген «Маса» жинағы А.Байтұрсыновтың ағартушылық, демократтық, гуманистік идеяларын халыққа жеткізеді. 1913 жылдан 1917 жылға дейін М.Дулатовпен бірге «Қазақ» газетін шығарады. Саяси бағыттағы мақалалары патша үкіметі орындарын

Ахмет Байтұрсынұлының өмір жолына тоқталыңыздар.

Ахмет Байтұрсынұлының шығармалары, «Қырық мысал» атты кітабы қазақ санасының оянуына қалай әсер етті?

Ғалымның әдебиет танытқыш кітабының әдебиеттегі орны жайлы әңгімелеңіздер.

Мағынаны тану

Ахмет Байтұрсынұлы – өзінің бүкіл саналы өмірін қазақ тіліндегі дыбыстар жүйесін арнайы зерттеп, қазақ жазба тілін лексикалық шұбарлықтан, басқа тілдердің синтаксистік ықпалынан тазартумен айналысып, қазақ тілі…