4–7 сынып оқушыларына арналған түрлі тренингтер жинағы

Шайқорық орта мектебі

Дайындаған мектеп психологы: Шерметова Ж.М. Сыныбы:

Күні:

Сабақтың тақырыбы: Сыныптағы қарым-қатынас

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Әр адамның жеке тұлға, индивид екені

туралы түсінік.

Дамыту: Оқушылардың тұлғалық ерекшеліктерін

қалыптастыру.

Тәрбиелік: Оқушыларды бір-бірімен дұрыс қарым-

қатынас жасауға

икемдеу.

І. Ұйымдастыру кезеңі

Шаттық шеңберінде танысу – «Сигнал ойыны». Шаттық шеңберінде тұрып әр оқушының алғашқы махаббат туралы ой бөлісуі.

ІІ. Негізгі бөлім

1 Тапсырма: «Өздерін топқа таныстыру жаттығуы».

А) сыныптағы әрбір оқушы өз есімін атап, оның бірінші әріпіне сәйкес келетін әріптен басталатын өзіне тән бір қасиетті айтады. Мысалы: Айгүл – ақылды, Қанат – қайсар.

Б) бұл бөлімде «Жүректен жүрекке» тілектерін айтады (Шаттық шеңберде).

Тапсырма: «Өзара пікірлер».

Қызметкерлер жарты параққа өз аты-жөндерін жазады. Ол парақтар жиналып алынып, араластырылып өздеріне қайта таратылады. Қай қызметкерге кімнің парағы түссе, соған сол адамға қатысты өз ойларын, оның мінезі жалпы ерекшеліктері, әріптестермен қарым-қатынасын жазады.

Сиқырлы айналар туралы ертегі

Алыс бір корольдықтағы балықшының отбасында кішкене қыз дүниеге келеді. Ол туылар алдындағы кеште балықшының үйінің есігін бір бейтаныс кемпір қағып, түнеп шығуды қиылып сұранады. - Мейлі, біздің үй тар болғанымен сізге орын табылады, - деп балықшы үйіне кіргізеді. - Рахмет саған, мейірімді адам. Қайырымдылығың міндетті түрде алдыңнан шығады. Сенің қызың үлкейген кезде өте бақытты болады, - дейді кемпір. Таңертең кішкене қыз дүниеге келіп, ата-анасы оған Кари деп ат қояды. Кемпір кетерінде рахметін айтып, қызға үш сиқырлы айна тастап кетеді. - Айнаны қызың бой жеткенге дейін берме, оның сиқырын сол кезде көреді, деп кетіп қалады. Содан он алты жыл өтеді. Балықшы мен әйелі айналар туралы мүлде ұмытып та кетеді. Бірақ балықшының қызы өте әдемі, сұлу қыз болып өседі. Бірақ өте тәкаппар, бірбеткей болып өседі. Күндердің бірінде сол корольдықтың мұрагері, анасының тапсырмасы бойынша өзіне болашақ жар іздеп, сол ауылға келеді. Кари ханзаданы көргенде оған бірден ғашық болып қалады. Ханзада Агор барлық үйлерге барып, қыздарымен танысып шығады. Кари де осы сәтті асыға күтеді. Бір күні Кари айнаға қарап, әсемдігіне таң қалып отырып, айнаны үстел үстіне қоя салады. Оның мысығы байқамай айнан

қарас, мүлде басқа көрініс, айнада өзіне ашуланғыш, бұртиған бір таныс қыз қарап тұр, бірақ жақсылап қараса - өзі. - Бұл не деген керемет? Кім маған түсіндірер екен? - Мен, - деді мысығы. – Бұл сиқырлы айналар. Саған оны мейірімді сиқыршы сыйлаған. Жасыл айна сенің өз қалауыңды көрсетеді. Қызыл айнадан сені басқалар қалай көрсе соны көре аласың. Көгілдір сенің өзіңнің нақты түріңді көрсетеді. Айналар тек адамның сыртқы бейнесін емес, ішкі жан дүниесін де көрсетеді, - деп терезеден секіріп түседі. Келесі күні Агор ханзада Каридің үйіне келеді. Агорға да Кари қыз ұнайды. Кетерінде Каридің әкесі Агордан ауылдың қыздары ұнағандығын сұрайды. Көршісінің қызын мақтап еді, Кари бірден бұрқ ете қалды. Бұл ханзадаға ұнамай қалып, үйден шығып кете барады. Бірнеше күн өтеді. Ханзада үйіне қайтуды шешеді. Мейірімді ханзаданың кететініне халық қатты қайғырады. - Менің анам көрсеткен бейнедегі қызды мен бұл жерден таба алмадым. Сондықтан да мен қайтуым керек. Бұған Кари де қатты уайымдайды. Сол түні Кари ханзаданы, қарсыласқанына қарамастан айдахардан өжеттікпен, батылдықпен құтқарып қалады. Сол кезде ханзада айнадағы анасының көрсеткен қызын таниды. Кариге үйленіп, екеуі бақытты өмір сүреді. Ал

- Ортада арқаннан шеңбер жасалады, ал қатысушылар орындарында отыра береді. Жүргізуші психолог қатысушыларға көбірек кездесетін заттарды немесе қасиеттерді айтады. Кімге сол аталған заттардың қатысы болса жылдам ортадағы шеңберге тұра қалады.

Мысалы: 1. Кімнің сағаты бар? 2. Кімнің ақшасы бар? 3. Кім жемпір киген және т.б. 4. Кімнің бантигі бар? 5. Кімнің шашы боялған? 6. Кімнің юбкасы ең қысқа? - Енді осы шеңберде тұрған қатысушылар, карточкалардағы сөзді іс-қимыл арқылы көрсетеді:

Карточкадағы тапсырмалар: 1. Ормандағы гүлдердің бейнесін көрсету. 2. Мұғалім бейнесін көрсету. 3. Жылауық қыздың бейнесін көрсету. 4. Судағы балықтардың бейнесін көрсету. 5. Биші қыздың бейнесін көрсету. 6. Әншінің бейнесін көрсету.

4 тапсырма: «Сізге қандай жеміс-жидектер ұнайды?»

Нұсқауы: қатысушыларға 7 түрлі жеміс-жидектер ұсынылады. Солардың ішінен өзіне ұнайтын біреуін таңдайды. Таңдалған жеміс-жидектер бойынша қатысушылардың мінездерінің ерекшеліктері айтылады.

Жеміс интерьеріндегі сіздің бейнеңіз

Егер сізге алма өте ұнайтын болса, жігерлі, бірақ аздап ескі көзқарастағы адамсыз. Мұғаліміңізге шын берілгенсіз, оның қандай тапсырмасын болса да, жан сала тиянақты атқаруға тырысасыз. Аздап ақыл жанды, өз-өзіңізге риза адамсыз.

Шабдалыны ұнататын адамдар көпшіл, кез-келген адаммен тіл табыса алатын ашық жарқын болып келеді. Сізден сыпайылық пен мәдениетті адамның белгілері айқын аңғарылып тұрады. Тек бір кемшілігіңіз – қиындықтарды ауыр көтересіз, кейде оларды жеңуге дәрменсіздік танытасыз.

Құлпынайға онша «кет әрі» болмасаңыз сіз көңілді, қонақжай адамсыз. Елмен тіл табыса аласыз. Сізге сыпайылық тән, талғамыңыз нәзік. Ешкімге тәуелсіз емессіз. Дегенмен қызғаншақтығыңыз жоқ емес.

Қарбызды ұнататындар орнықты адамдар. Олар шиеленіске, жанжал, дау-дамайға бара бермейді. Еш уақытта еш нәрсеге шағымданбайды. Көңіл-күйін тек қана, өз күшімен жақсартуға ден қояды. Отбасында да үлгілі, артық ауыз сөзі жоқ. Кейде табандылық жағы ғана жетіспейді.

Жүзімді ұнататындар өзінің де, өзгенің де сырын сақтай білетіндер. Бірақ мұндай тұйықтық кейде шектен асып кетеді де, ел ондай адамдарға сенімсіздікпен қарауы мүмкін.

Егер сіз шиені ұнатсаңыз, мінезіңіз жұмсақ, кішіпейілсіз. Өзгеге қуаныш пен жақсылық жасау үшін, кейде өзіңізге зиян келтіріп алуыңыз мүмкін. Өтірік-өсек сөзге жоқсыз, есесіне анекдоттарды ұнатасыз. Сізді оп-оңай өкпелете салуға болады.

Қара өрікті ұнататындар өз атына айтылған сынды көтере алмайтындар. Олармен достық, жолдастық қарым- қатынас орнату да қиын көрінеді.

Мысалы:

1. Кімнің сағаты бар? 2. Кімнің ақшасы бар? 3. Кім жемпір киген және т.б. 4. Кімнің бантигі бар? 5. Кімнің шашы боялған?