5 сыныпта ағылшын тілін меңгертудің тиімді жолдары

№177 жалпы білім беретін мектеп

Ағылшын тілі пәні мұғалімі: А.Б. Тоқтарбаева

Жаңартылған білім беру жағдайында ағылшын тілін меңгертудің тиімді жолдары

Ағылшын нақыл сөзі. When we learn with pleasure, we never forget. Шынында да оқушы сіздің сабағыңызды жақсы көріп, қызығушылық танытса, көп оқу жетістіктеріне қол жеткізеді. Түсінгендіктің шын белгісі-«иә» деген жауап емес, шәкірттің жүзіндегі қуаныш болып табылады», – оқушыларымыздың жүзінен қуаныш пен ағылшын тілін үйренуге деген қызығушылықты көру мақсатында жұмыс жасаудамыз. Жаңартылған бағдарлама бойынша мұғалімге қойылатын басты талап - ұйымдастыру қабілетінің жоғары болуы. Баланың жас ерекшелігін ескере отырып, қол жетімді мақсат қою. Сол мақсатқа жету жолында түрлі тиімді әдіс-тәсілдерді қарастыру, қолдану.

Оқу процесі, әсіресе тіл үйрету өте күрделі қиын жұмыс. Ол ақпаратты жүйелеу мен қабылдаудан, таным мен түсініктен, бақылау мен анықтаудан, өңдеу мен салыстырудан, есте сақтау мен ізденуден тұрады. Тілді жетік меңгеру үшін оқыту әдістері маңызды.

Жаңаша оқыту әдістемесі дегеніміз - тілді жаңа озық технологиялармен оқыту деген сөз. Ал бұл озық технология бұрыннан келе жатқан әдістерді өңдеу, жөндеу, талдау арқылы жетілдіру, жаңа жолдарды іздестіру, сол бағытпен жұмыс істеу дегенді білдіреді. Жаңаша оқытудың көздейтін мақсаты - оқыту процесін үйрету емес, оқушыға ерік беру, таңдау жасату, оған бағыт –бағдар беру, бақылау арқылы оның қабілеті мен мүмкіндігін ашу жолдары.

Ағылшын тілін бастауыш сыныптарда үйрету ауызша үйретуден басталады. Әуелі ағылшын тілінің фонетикасының тек өзіне тән дыбыстарымен танысады, оның дауыс ырғағы, екпіні, ритмі үйретіледі. Бастауыш сыныптарда оқытудың мақсаты қарапайым деңгейде меңгеруге бағытталған және шетел тілін меңгерудің жалпыеуропалық құзыреттіліктері бойынша А1 қарапайым деңгейіне сәйкес келеді. Оқу мақсаттары оқушының сөздік қорын көбейтуге бағытталған. 3-4 сыныптарда оқылым және жазылым дағдыларына баса назар аударылады.

Негізгі орта білім беруге арналған шет тілін деңгейлеп оқытудың мақсаты білім алушылардың негізгі мектепті аяқтағанда В1 деңгейінде тілдік дағдыларын дамытуға бағытталған. 5-8-сыныптардағы бағдарлама мазмұны 6 бағыттан тұрады: Strand 1: Content, Strand 2: Listening, Strand 3: Speaking, Strand 4: Reading, Strand 5: Writing, Strand 6: Use of English, әрқайсысы оңайдан қиынға қарай даму қағидаты бойынша қойылған оқу мақсаттарына бөлінеді. Дағдыларының дамуына қарай сыныптан сыныпқа, бір деңгейден екінші бір деңгейге көшкен сайын мақсаттар күрделене түседі.

Тілді меңгеруде ең маңыздысы – лексика. Басқа білім салаларының ішінде лексиканың бірінші орын алу себебі мынада кейбір сөйлеушінің сөзінде граматикалық қателер кездескенімен адамдар арасында қатынас болуы мүмкін. Айтушының не айтқысы келгенін тыңдаушы түсінеді. Лексиканы меңгеру үшін түрлі әдіс - тәсілдер пайдаланылады. Нақты мағыналы сөздерді суреттер, зат, макет арқылы түсіндірген жөн. Абстрактілі мағыналы сөзді түсіндіру үшін аударманы қолдану және тіл көрнекілігі арқылы түсіндіру қажет. Ал тіл көрнекілігі дегеніміз – сөздің мағынасын контекст арқылы, синонимдер мен антонимдер, сөздің құрамдас бөліктерін талдау арқылы түсіндіру. Контексттерде грамматикалық құрылым, ондағы жаңа сөзбен басқа сөздердің барлығы оқушыларға бұрыннан таныс болуы қажет. Сонда оқушының назары жаңа сөздерге аударылады.Яғни граматикалық материалды түсіндіруде қазақша мысал келтіріп, берілген мысалды ағылшынға аударып, екі тілдегі ұқсастық пен айырмашылықтарға тоқталған дұрыс. Содан кейін ағылшын тілінде жасалу жолын(ерекшелігін түсіндіріп өтетін граматикалық материалды бекіту үшін, практикалық жаттығулар көп жасалу керек, мүмкін болса, көбіне оқушылардың өз өміріне байланысты мысалдар келтірген жөн. Оқушы

Жаңартылған бағдарлама білім алушылардың шынайы өмір жағдаятында функциональдық сауаттылығын қалыптастыруға бағытталған. Ағылшын тілі бойынша жаңартылған бағдарлама лексикалық жиынтық, құрылымдық талаптар мен коммуникативтік конвенцияларды пайдалану шеңберінде ғана үйренуге шек қоймайды. Прагматикалық аспектісі барлық мүмкіндіктерді қарастырады, тілдік бояу мен қарым-қатынас жағдайларына, контекске, коммуникацияға қатысушылардың өзара қарым-қатынасында пайда болған ережелерге баса назар аударылады. Білім алушының лексикалық және грамматикалық материалдарды контексте оқып үйренуі аталған жағдаятқа өзіндік қарым-қатынасын білдіреді.…