6 сынып Қазақстан тарихынан бөлім бойынша жиынтық бағалау

Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар

Қазақстан тарихы

5-сынып

Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге 5-сынып білім алушыларына «Қазақстан тарихы» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар «Қазақстан тарихы» пәні бойынша оқу бағдарламасы негізінде дайындалған.

Бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушының тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.

Әдістемелік ұсыныстарда бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақтабілімалушылардыңоқу жетістіктерініңмүмкіндеңгейлері(рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныстар түрінде берілген.

Әдістемелік ұсыныстар негізгі сынып мұғалімдеріне, мектеп әкімшілігіне, білім беру бөлімінің әдіскерлеріне, критериалды бағалау бойынша мектеп, өңірлік үйлестірушілеріне және басқа да мүдделі тұлғаларға арналған.

Әдістемелік ұсыныстарды дайындау барысында ресми интернет-сайттағы қолжетімді ресурстар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар) қолданылды.

Мазмұны

1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР ...........4

«Қазақстандағы ежелгі адамдардың өмірі» бөлімі бойынша жиынтық бағалау...................4

2-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР ...........8

"Ежелгі көшпелілер өмірі» бөлімі бойынша жиынтық бағалау..............................................8

«Сақтар» бөлімі бойынша жиынтық бағалау..........................................................................12

3-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР .........16

«Сақтар» бөлімі бойынша жиынтық бағалау..........................................................................16

«Үйсіндер мен қаңлылар» бөлімі бойынша жиынтық бағалау..............................................19

4-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР .........23

«Ғұндар» бөлімі бойынша жиынтық бағалау..........................................................................23

«Сарматтар» бөлімі бойынша жиынтық бағалау....................................................................27

«Ежелгі Қазақстан тарихына шолу» бөлімі бойынша жиынтық бағалау.............................31

1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР

«Қазақстандағы ежелгі адамдардың өмірі» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Тақырып

Оқу мақсаты

Бағалау критерийі

Ойлау дағдыларының деңгейі

Орындау уақыты

Алғашқы адамдардың өмірі

Қазақстан территориясындағы тас дәуірінің тұрақтары Андронов және Беғазы-Дәндібай мәдениеттері

5.4.1.1 Ежелгі адамдардың кәсібін сипаттау 5.2.2.1 Археологиялық ескерткіштерді сипаттау

5.2.2.2 Археологиялық деректерге сүйене отырып, Андронов және Беғазы-Дәндібай мәдениеттерінің белгілерін анықтау

Білім алушы

Алғашқы адамдардың ұжымдасуын, олардың еңбек түрлерін анықтайды

Қазақстандағыархеологиялықескерткіштермен археологтардың еңбектерін анықтайды

Қазақстандағы қола дәуірінің ерекшеліктерін көрсетеді

Білу және түсіну Қолдану

20 минут

Тапсырма

1. Төменде берілген ұғымдарды тиісті қатардың біріне орналастырыңыз.

1.Бірнеше ондаған туыс адамдар топтасты. 2. Ұжым тұрақсыз болды.

3. Бірлесіп шаруашылық және қоғамдық істерді шешті. 4. Еңбек құралдары ортақ болды.

5. Жыртқыш аңдардан қорғану үшін топтасты. 6. Ортақ қалыптасқан тіл болмады.

7. Ортақ тіл мен дәстүр қалыптасты. 8. Кездейсоқ құрылым түрі.

Тобыр

Ру

2. Төмендегі кестені толтырыңыз.

Археологиялық ескерткіштер

Хронологиясы

Қаратау

Шақпақата

Атбасар

Батпақ

Археологтар

Зерттеулері

К. Ақышев

Ә. Марғұлан

Х. Алпысбаев

М. Медоев

3. Андронов мәдениетінің ең басты белгілерін берілген бөлімдер бойынша анықтаңыз. (Тірек-сызбаны толықтырыңыздар)

Қоғамдық бірлестіктері:

Андронов мәдениетінің

белгілері

Шаруашылықтары:

Діни нанымдары:

Баспаналары:

Ерекшелігі:

Бағалау критерийі

Тапсырма №

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Алғашқыадамдардың ұжымдасуын, олардың еңбек түрлерін анықтайды

тобырға тән белгілерді ажыратады;

руға тән белгілерді ажыратады;

Қазақстандағы археологиялық ескерткіштер мен археологтардың еңбектерін анықтайды

Қаратау археологиялық ескерткішінің хронологиясын көрсетеді;

Шақпақата археологиялық ескерткішінің хронологиясын көрсетеді;

Атбасар археологиялық ескерткішінің хронологияясын көрсетеді;

Батпақ археологиялық ескерткішінің хронологияясын көрсетеді;

К. Ақышевтің археологтардың зерттеген аймақтарын жазады;

Ә. Марғұланның археологтардың зерттеген аймақтарын жазады;

Х. Алпысбаевтың археологтардың зерттеген аймақтарын жазады;

М. Медоевтың археологтардың зерттеген аймақтарын жазады;

Қазақстандағы қола дәуірінің ерекшеліктерін көрсетеді

Андрондықтардың қоғамдық бірлестігін көрсетеді;

Андрондықтардың шаруашылығын көрсетеді;

Андрондықтардың діни-нанымдарын көрсетеді;

Андрондықтардың баспана түрлерін сипаттайды;

Андронмәдениетініңерекшелігін көрсетеді.

Жалпы балл

Бағалау критерийі

Оқу жетістіктерінің деңгейі

Төмен

Орта

Жоғары

Алғашқы адамдардың

ұжымдасуын, олардың

еңбек түрлерін

анықтайды

Алғашқы адамдардың

ұжымдасуын, олардың еңбек

түрлерін сипаттауда қиналады

Алғашқы адамдардың ұжымдасуын,

олардың еңбек түрлерін сипаттауда

қателіктер жібереді

Алғашқы адамдардың

ұжымдасуын, олардың еңбек

түрлерін сипаттайды

Қазақстандағы

археологиялық

ескерткіштер мен

археологтардың

еңбектерін анықтайды

Қазақстандағы археологиялық

ескерткіштер мен археологтардың

еңбектерін анықтауда қиналады

Қазақстандағы археологиялық

ескерткіштер мен археологтардың

еңбектерін анықтауда қателіктер

жібереді

Қазақстандағы археологиялық

ескерткіштер мен

археологтардың еңбектерін

анықтайды

Қазақстандағы

дәуірінің

ерекшеліктерін

көрсетеді

қола

Қазақстандағы қола дәуірінің

ерекшеліктерін анықтауда

қиналады

Қазақстандағы қола дәуірінің

ерекшеліктерін анықтауда қателіктер

жібереді

Қазақстандағы қола дәуірінің

ерекшеліктерін анықтайды

«Қазақстандағы ежелгі адамдардың өмірі» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты

ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика

Білім алушының аты-жөні ________________________________________________

2-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР

«Ежелгі көшпелілер өмірі» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Тақырып

Оқу мақсаты

Бағалау критерийі

Ойлау дағдыларының деңгейі

Орындау уақыты

Қазақстан территориясында темірдің игерілуі Көшпелі мал шаруашылығының қалыптасуы Ежелгі көшпелілердің дүниетанымы

5.4.2.2 Металл өндірісі жетілуінің шаруашылық салаларына тигізген ықпалын түсіндіру

5.2.2.6 Көшпелілердің әлемдік өркениетке қосқан үлесін білу 5.2.1.2 Ежелгі тайпалардың дүниетанымын сипаттау

Білім алушы

Металл өндірудің шаруашылыққа ықпалын сипаттайды

Көшпелілер өркениетінің жаңалықтарын анықтайды

Ежелгі адамдардың дүниетанымын анықтайды

Білу және түсіну Қолдану

20 минут

Тапсырма

1. Суретке мұқият қарап, тірек сөздерді қолдана отырып, әңгіме құрастырыңыз. Тірек сөздер: алғашқы адамдар, металл, мыс, балқыту, еңбек құралдары

2. Берілген тұжырымдардың ақиқат, жалғандығын анықтаңыз.

Тұжырымдар

Ақиқат

Жалған

Жылқыныалғашқолғаүйреткен– ботайлықтар

Киізүйдіңалғашқытүпнұсқасы андрондықтарда қолданылған

КөшпелілерөркениетітекҚазақстанда қалыптасты

Көшпелілер өз бұйымдарын тері мен ағаштан жасаған

Көшпелілер жыл мезгілдеріне қарай мал жайылымдарын ауыстырды

3. Сұрақтарды мұқият оқып, оларға жауап беріңіз.

1. Петроглифтер деген не?

2. Қазақстанда петроглифтер қай аймақтардан табылды?

3. Суреттерге қарап, суретті салған адамдардың дүниетанымы жайлы не айтасыз?

4. Осы ежелгі тайпаларда қандай салт-дәстүрлер болды? 5. Суреттің мазмұнына қарай қандай тақырып қояр едіңіз?

Бағалау критерийі

Тапсырма №

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Металл өндірудің шаруашылыққа ықпалын сипаттайды

алғашқы адамдар сөзін қолданады;

металл сөзін қолданады;

мыс сөзін қолданады;

балқыту сөзін қолданады;

еңбек құралдары сөзін қолданады;

логикалық байланысты сақтайды

Көшпелілер өркениетінің жаңалықтарын анықтайды

тұжырымның ақиқат/жалғандығын анықтайды

Ежелгі адамдардың дүниетанымын анықтайды

Қазақстандағыежелгіпетроглифтерді атайды;

таңбаларменсуреттердіңмағынасын сипаттайды;

суреттегіпетроглифтердіңқайдан табылғандығын атайды;

ежелгітайпалардыңдүниетанымдарын сипаттайды;

Жалпы балл

Металл өңдірудің

шаруашылыққа ықпалын

сипаттауда қателіктер жібереді

Бағалау критерийлері

Төмен

Орта

Жоғары

Металл өңдірудің

шаруашылыққа ықпалын

сипаттайды

Металл өңдірудің шаруашылыққа

ықпалын сипаттауда қиналады

Металл өңдірудің

шаруашылыққа ықпалын

сипаттайды

Көшпелілер өркениетінің

жаңалықтарын анықтайды

Көшпелілер өркениетінің

жаңалықтарын анықтауда

қиналады

Көшпелілер өркениетінің

жаңалықтарын анықтауда

қателіктер жібереді

Көшпелілер өркениетінің

жаңалықтарын анықтайды

Ежелгі адамдардың

дүниетанымын анықтайды

Ежелгі адамдардың

дүниетанымын анықтауда

қиналады

Ежелгі адамдардың

дүниетанымын анықтауда

қателіктер жібереді

Ежелгі адамдардың

дүниетанымын анықтайды

«Ежелгі көшпелілер өмірі» тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты

ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика

Білім алушының аты-жөні ________________________________________________

Оқу жетістігінің деңгейі

«Сақтар» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Тақырып

Оқу мақсаты

Бағалау критерийі

Ойлау дағдыларының деңгейі

Орындау уақыты

Сақтар туралы тарихи мәліметтер «Алтын адам» археологиялық олжасы

5.3.1.1 Картадан тайпалық одақтардың орналасуын көрсету 5.3.1.2Ежелгімемлекеттікбірлестіктердіңқұрылуын түсіндіру

5.2.2.4Есікобасынантабылған«Алтынадам» археологиялық олжасының ерекшеліктерін сипаттау

Білім алушы

Сақтайпаларыныңқоныстануаумақтарын картадан көрсетеді

Сақ тайпалық одағының Қазақстандағы алғашқы мемлекеттік бірлестік екенін анықтайды

«Алтынадам»жәдігеріжайлызерттеу мәліметтерін жинақтайды

Білу және түсіну Қолдану

20 минут

Тапсырма

1. Кескін картаға сақ-массагеттерді, сақ-исседондарды, аргиппей, аримаспылардың мекендеген аумағын әр түрлі түсті пайдаланып, белгілеңіз.

2. Сақ тайпалық бірлестіктердің құрылу алғышарттарын таңдап, шаршы ішіне жинақтаңыз. Артық анықтамаларды сыртында қалдырыңыз.

1.Сақ тайпаларында әскери демократия түріндегі қоғамдық құрылыс қалыптасты. 2. Сақтар ерте темір дәуірінде Қазақстанда қалыптасқан тайпалық одақ.

4. Сақтар өз ішінде бірнеше тайпаға бөлінді

6. Сақтар негізінен көшпелі мал шаруашылығымен ------------------------------------------айналысқан. ------------------------------------------

9. Сақтардың ең көне қаласы-Есік қаласы

10. Сақ тайпалары Қазақстан аумағын б. з. б. VII-IV ғғ.------------------------------------------мекендеген.

3. «Алтын киімді адам» кім болған? (50 сөзден тұратын шағын ой толғау жазыңыз)

Бағалау критерийі

Тапсырма №

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Сақ тайпаларының қоныстану аумақтарын картада көрсетеді

сақ-массагеттердің аумағын кескін картада көрсетеді;

исседондардың аумағын кескін картада көрсетеді;

аргиппейлердің аумағын кескін картада көрсетеді;

аримаспылардың аумағын картада көрсетеді;

Сақтайпалықодағының Қазақстандағы алғашқы мемлекеттік бірлестік екенін анықтайды

сақ тайпаларында әскери демократия түріндегі қоғамдық құрылыс ретінде қалыптасқандығын көрсетеді;

сақтар ерте темір дәуірінде Қазақстанда қалыптасқан тайпалық одақ екендігін көрсетеді;

сақ тайпалары Қазақстан аумағын б. з. б. VII-IV ғғ. мекендегендігін көрсетеді;

сақтар өз ішінде бірнеше тайпаға бөлінгендігін көрсетеді;

сақ тайпасында билік мұрагерлік жолмен берілгендігін көрсетеді;

«Алтынадам»жәдігері жайлы зерттеу мәліметтерін жинақтайды

Есікобасыныңзерттелуіжайлы жазады;

«Алтын адам» жайлы ғалымдардың болжамдарын келтіреді;

"Алтынадам"ескерткішінің хронологиясын келтіреді;

"Алтынадам"ескерткішін сипаттайды;

"Алтынадам"ескерткішінің құндылығын анықтайд;

«Алтын адам» жәдігерінің мәдени туындыретіндегіерекшелігін сипаттайды.

Жалпы балл

Бағалау критерийлері

Төмен

Орта

Жоғары

Сақ тайпаларының

қоныстану аумақтарын

картада көрсетеді

Сақ тайпаларының аумағын

картада көрсетуде қиналады

Кейбір сақ тайпаларының

аумағын картада көрсетуде

қателіктер жібереді

Барлық сақ тайпаларының

аумағын картада көрсетеді

Сақ тайпалық одағының

Қазақстандағы алғашқы

мемлекеттік бірлестік

екенін анықтайды

Сақ тайпалық одағының

Қазақстнадағы алғашқы

мемлекеттік бірлестік

екенін анықтауда қиналады

Сақ тайпалық одағының

Қазақстнадағы алғашқы

мемлекеттік бірлестік екенін

анықтауда қателіктер

жібереді

Сақ тайпалық одағының

Қазақстнадағы алғашқы

мемлекеттік бірлестік екенін

анықтайды

«Алтын адам» жәдігері

жайлы зерттеу

мәліметтерін жинақтайды

«Алтын адам» жайлы

ғалымдардың зерттеулерін,

жәдігердің ерекшелігін

сипаттауда қиналады

«Алтын адам» жайлы ғалымдардың

зерттеулерін, жәдігердің

ерекшелігін сипаттауда қателіктер

жібереді

«Алтын адам» жайлы

ғалымдардың зерттеулерін,

жәдігердің ерекшелігін

сипаттайды

«Сақтар» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға

ақпарат ұсынуға арналған рубрика

Білім алушының аты-жөні ________________________________________________

Оқу жетістігінің деңгейі

3-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР «Сақтар» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Тақырып

Оқу мақсаты

Бағалау критерийі

Ойлау дағдыларының деңгейі

Орындау уақыты

Шілікті және Бесшатыр патша қорғандары Берел қорғандары

Шырақтың ерлігі

5.2.2.1 Археологиялық ескерткіштерді сипаттау 5.2.1.2 Ежелгі тайпалардың дүниетанымын сипаттау

5.3.2.1 Қазақстан территориясяндағы ерте көшпелілердің халықаралық сахнадағы орнын анықтау

Білім алушы

 Археологиялық ескерткіштерді салыстырады

 Ежелгі тайпалардың дүниетанымын ажыратады

 Сақ, сармат тайпаларының халықаралық сахнадағы еркіндік үшін күрестерінің маңызын анықтайды

Білу және түсіну Қолдану

20 минут

Тапсырма

1. Төмендегі берілген сұрақтарға жауап беріп, Венн диаграммасын толтырыңыз. 1) Ескерткіш қай өңірде орналасқан?

2) Обалар қандай тайпалардан қалған? 3) Қай ғалым-археолог зерттеген?

4) Обалардың ерекшеліктері қандай (көлемі, табылған жәдігерлерді салыстырыңыз)?

2. Төмендегі ұғымдарды анықтамасымен сәйкестендіріңіз.

a

Тас, бойтұмар, су, аспан секілді жансыз заттарға табынушылық

Тотемизм

b

Адамдар мен жануарлардың тегі бір деп, жануарлар мен өсімдіктерге табыну нанымы

Анимизм

c

Алғашқы адамдар өлген адамның жаны өмір сүреді деп ойлаған, діни сенімнің мұндай түрі

Фетишизм

3. Кестеге тәуелсіздік үшін күрескен танымал сақ батырларының есімдерін жазып, ерліктерін сипаттаңыз.

Сақ батыры

Ерлігі

Бағалау критерийі

Тапсырма №

Дескриптор

Балл

Білім алушы

Археологиялық ескерткіштерді салыстырады

қорымдар қай кезеңге жататынын анықтайды (әр қорымға бір балл);

қорымдарҚазақстанныңқай аймағында орналасқанын айқындайды (әр қорымға бір балл);

обалар қай тайпаға тән екенін көрсетеді (әр қорымға бір балл);

қорымдарды зерттеген ғалымдарды атайды (әр қорымға бір балл);