7 сынып, 1-тоқсан қазақстан тарихы пәнінен слайд XVIII ғасырдың басына дейінгі қазақ-орыс қарым - қатынастарының тарихы тақырыбында

Оқу мақсаты: Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдау;

Зерттеу сұрағы: Неліктен Ресей Қазақстанды Азияға шығудың «кілті мен қақпасы» деп санады?

Бүгін сабақта:

Қазақ-орыс қарым-қатынастары

Қазақ-орыс қатынасы 16 ғасырдан бастау алады.

16 ғасырда орта жүз қазақтары көпес Строгановтар-

мен сауда байланысы болған еді.

Орыс патшасы 1 Петр (1672-1725) Қазақстанды Азияға шығатын «кілт пен қақпа» деп таныды.

Ресей империясының Қазақстанды өз ықпалына алу себептер і

Біріншіден, Қазақстан Орта Азия, Үндістан, Ауғанстан және басқа да Азиялық мемлекеттерге әскери іс-әрекеттерін одан әрі ілгері жылжытуға қолайлы аумақ еді.

Екіншіден, Ресей империясы экономикасының күш алып келе жатқан фабрика-зауыт өнімдерін өткізу үшін Қазақ хандығы үлкен нарық саналатын.

Үшіншіден, қазақ даласы болашақта Ресейге түрлі шикізат, пайдалы қазбалар мен мал шаруашылығы өнімдерін жеткізіп тұратын аймақ болар еді.

Төртіншіден, өзге де империялар сияқты, Ресей де көшпелілерді өзіне бағыныштылар, алым-салық төлеудің қайнар көзі деп білді.

Әскери бекіністер

Ресей империясы қазақ жеріне әскери бекіністер желісін құра бастады.

1716 жылы көктемде И.Бухгольц отряды Омбы бекінісінің негізін қалады.

Бекініс , қорған, қамал-тұрақты әскері, қару-жарағы бар, қажетті азық-түлік, т.б нәрселермен қамтамасыз етілген, жау қоршауында қалған жағдайда ұзақ уақыт қарсыласуға мүмкіндігі мол әскери тұрақ.

И.Д. Бухгольц-саяхатшы, генерал-майор, экспедиция бастығы, Ұлы Пётрдің серіктесі.

Әскери бекіністер

Бекіністер

редуттар

Әскери бекіністер

1716 ж Жәмішев және Омбы

1717 ж Железинск

1718 жылы Семей

1720 жылы Өскемен, Чернорецк, Коряковск бекіністері тұрғызылды.

Жер мәселесі

Н. Коншин «Ертіс бойындағы бекіністер шебі осылай құрылды. Оның міндеті оң жағалаудағы жерлерді жоңғарлардан, ал одан соң көп ұзамай қырғыздардан(қазақтардан) қорғау еді.»

1-Тапсырма Сұраққа жауап беріңіз

Бекіністер

Салынған жылы

Қорытынды жаса

1-Тапсырма: Жауабы :

Бекіністер

Салынған жылы

Омбы

Семей

Өскемен

Бекіністер Ертіс өзені бойындағы патшалықтың жағдайын күшейтуге қолайлы еді. Ондағы негізгі мақсаты Қазақ хандығы мен Жоңғар қонтайшысына тиесілі жерді өзіне қосып алу болды.

2-Тапсырма

Ресей империясының Қазақстанды өз ықпалына алу себептері қандай болды?

2-Тапсырма Жауабы :