7 сынып, қаз.тарих 1-тоқсан слайд Қазақ-Жоңғар шайқастары тақырыбында

Бөлім : Қазақ-Жоңғар соғыстары

Тақырыбы : Қазақ-Жоңғар шайқастары

7 сынып

Қазақстан тарихы

Оқу мақсаты: Жоңғар басқыншыларына қарсы тұрған хандар мен батырлардың ерлік істерімен танысамыз;

Зерттеу сұрағы: Неліктен Аңырақай шайқасы қазақ-жоңғар соғысындағы түбегейлі бетбұрыс деп саналады?

Бүгін сабақта:

Ерлік жолдары

Басқыншы жауға қарсы күреске бүкіл қазақ халқы көтерілді .

Батырлардың ерен ерлігін жыраулар өз шығармалары арқылы жеткізді.

Олар қазақтың беделді де айбынды ханына, батырына айналды.

Ерлік жолдары

Жо ңғар шапқыншылығына, ортақ жауға қарсы қазақтармен қарақалпақтар мен қырғыздар да аянбай соғысты.

Бұланты шайқасы

Жоңғар хандығына қарсы ұзаққа созылған күресте 1728 жылы Ұлытаудағы Бұланты өзенінің бойында, Қарасиыр деген жерде қазақ жасақтары ірі жеңіске жетті.

Бұланты шайқасы

Бұланты өзенінің бойындағы жеңіс жауынгерлерді рухтандырып, жігерлендіре түсті.

Жоңғарлардың жер қайысқан қалың қолы жеңілістің не екенін білмейді деген жалған аңызды жоққа шығарды.

Бұл жеңіс келесі жеңіске сенімділік ұялатты.

Жауға ойсырата соққы берді.

Қазақ халқының жоңғарларға қарсы азаттық күресі барысындағы өте елеулі оқиға-Аңырақай шайқасы. Бұл шайқас 1730 жылғы көктемде Балқаш көлінің оңтүстік-батыс жағындағы Итішпес Алакөл деген жерде болды. Шайқасқа кіші жүздің ханы Әбілқайыр тікелей басшылық етті. Оған қазақтың үш жүзінің жасақтары қатысты.

А ңырақай шайқасы

Жоңғарлар қазақтардан тартып алған жерлерін тастай қашты.

Шайқас даласында жоңғарлардың есеңгіреген, жеңіліске ұшырап, аңырап қалған жері Аңырақай деп аталып кеткен көрінеді

Қазақтар жауға естерінен тандыра күшті соққы берді

Үш жүздің хандары мен сұлтандары бұрынғы алауыздықты қойып, тамаша жеңіске жетті.

Жауға қарсы жұмыла күресті. Бұл күрес үш жүздің күш біріктіруінің нәтижесі болды.

Ұзақ жылдарға созылған қазақ-жоңғар соғысында түбегейлі өзгеріс жасалды.

Аңырақай шайқасы

Қанжығалы Бөгенбай «батырлар» туралы ұсыныс жасады. Ұсынысы бойынша шайқаста қаза тапқан жауынгерлердің денесі Ұлытаудың басына шығарылып жерленді.

Билік үшін бақталас

Аңырақай шайқасынан кейін жау түбегейлі жеңілген жоқ еді. Осы кезде сұлтандар мен хандар арасында тақ таласы басталды. Ұлы хан болуға Әбілхайыр мен Сәмеке дәмелі болды.