7 сынып, ТЖБ, Қазақстан тарихы

«Қазақстан тарихы» пәнінен

тоқсандық жиынтық бағалау спецификациясы

7-сынып

Нұр-Сұлтан қаласы, 2019 жыл

МАЗМҰНЫ

1. Тоқсандық жиынтық бағалаудың мақсаты4

3. «Қазақстан тарихы» пәнінен күтілетін нәтижелер, 7-сынып4

5. Тоқсандарға ойлау дағдыларының деңгейіне байланысты тексерілетін мақсаттарды бөлу6

6. Жиынтық бағалауды өткізу ережесі6

7. Модерация және балл қою6

I ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУДЫҢ ТЕСТ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ7

II ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУДЫҢ ТЕСТ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ14

III ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУДЫҢ ТЕСТ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ20

IV ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУДЫҢ ТЕСТ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ26

1. Тоқсандық жиынтық бағалаудың мақсаты

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған.

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

2. Тоқсандық жиынтық бағалаудың мазмұнын анықтайтын құжаттар

Негізгі орта білім беру деңгейінің 5-9-сыныптарына арналған «Қазақстан тарихы» пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы

3. «Қазақстан тарихы» пәнінен күтілетін нәтижелер, 7-сынып

Білу:

- отан тарихында маңызды рөл атқарған тарихи қайраткерлерді;

- тарихи даму барысында қалыптасқан мәдениеттің маңызды жетістіктерін;

- тарихи деректердің түрлерін.

Түсіну:

- тарихтың кезеңдері бойы отан тарихының дамуының тұтастығы мен үздіксіздігін сипаттайтын негізгі оқиғалардың, құбылыстар мен процестердің мәнін;

- Қазақстанның қоғамдық-саяси, экономикалық және әлеуметтік-мәдени дамуының сипатты белгілерін;

- Қазақстан тарихындағы көрнекті тұлғалардың рөлі мен орнын.

Қолдану:

- тарихи ойлау дағдыларын: өмірлік міндеттер мен мәселелерді шешу үшін;

- тарихи ойлау дағдыларын: тарихи картадағы өзгерістерді, түрлі нысандардың орналасуын анықтау кезінде;

тарихи ойлау дағдыларын: Қазақстанның саяси, әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуын сипаттау кезінде;

- тарихи ойлау дағдыларын: тарихи тұлғаларды, оқиғаларды, құбылыстарды, процестерді салыстыру кезінде;

- тарихи ойлау дағдыларын: тарихи негізіне сүйене отырып, заманауи өмірдің құбылыстарына қатынасы бойынша өз ұстанымын анықтау кезінде.

Талдау:

- себеп-салдарлық байланыстарын анықтау мақсатында тарихи оқиғаларды, құбылыстарды, процестерді;

- жалпы сипатты белгілері мен ерекшеліктерін анықтай отырып, елдердің тарихи дамуын;

- тарихи тұлғалар қызметінің нәтижесі мен уәждерін;

- Қазақстанның даму үрдістерін, қоғамдық, экономикалық, саяси және мәдени процестерін;

- проблемалық сұрақтарға жауап беру үшін түрлі тарихи дереккөздерді;

- бір тарихи оқиғаларға, құбылыстар мен процестерге түрлі көзқарастарды;

-түрлі таңбалы жүйеде (мәтін, карта, кесте, схема, дыбыс-бейне қатары) ұсынылған ақпараттарды.

Жинақтау:

- жалпы заңдылықтарды анықтай отырып, тарихи құбылыстардың, процестердің сипатты белгілерін жіктеу, жүйелеу, жалпылау және саралау үшін түрлі дереккөздердегі ақпараттарды;

- қоғамда болып жатқан қазіргі заманғы саяси, әлеуметтік-экономикалық және мәдени процестерге бағдарлану үшін тарихи мәліметтерді.

Бағалау:

- тарихи оқиғаларды, процестерді, құбылыстарды, тұлғаларды отандық тарихқа ықпалы тұрғысынан бағалайды, оларды әртүрлі түсіндіруді;

- әртүрлі тарихи дереккөздердің анықтығын.

4. Ойлау дағдыларының деңгейі

Ойлау дағдыларының деңгейі

Сипаттама

Тапсырмалар түрлері

Білу және түсіну

Жоңғар шапқыншылығы кезіндегі демографиялық өзгерістерді және миграциялық процестерді түсіндіру, патша үкіметі реформалары нәтижесіндегі әкімшілік-аумақтық өзгерістерді түсіндіру, халықтың отаршылдыққа қарсы ұлт-азаттық күресінің себеп-салдарын анықтау, ұлттық музыкалық аспаптардың қолдану ерекшеліктерін сипаттау

КТБ - Көп таңдауы бар тапсырмалар

ҚЖ - Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмалар

Қолдану

Жоңғар шапқыншылы ғының қазақ халқының шаруашылығына тигізген зардаптарын анықтау, Салт-дәстүрлер мен әдет-ғұрыптардың құндылықтары мен маңыздылығын анықтау, Халықтың отаршылдыққа қарсы ұлт-азаттық күресінің себеп-салдарын анықтау, Ресей империясының отарлық саясатының себеп-салдарын анықтау, қазақ зиялыларының қалыптасуының маңыздылығын түсіндіру, XIX ғасырдың ІІ жартысындағы білім беру мен ағарту ісінің даму ерекшеліктерін түсіндіру

ҚЖ - Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмалар

ТЖ - Толық жауапты қажет ететін тапсырмалар

Жоғары деңгей дағдылары

Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдау, ұлт-азаттық көтеріліс басшыларының рөліне баға беру, қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдау, Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдау

ҚЖ - Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмалар

ТЖ - Толық жауапты қажет ететін тапсырмалар

5. Тоқсандарға ойлау дағдыларының деңгейіне байланысты тексерілетін мақсаттарды бөлу

Тоқсан

Білу және түсіну

Қолдану

Жоғары деңгей дағдылары

I

II

III

IV

Барлығы

6. Жиынтық бағалауды өткізу ережесі

Тоқсан бойынша жиынтық бағалау кезінде кабинетіңіздегі көмек ретінде қолдануға мүмкін болатын кез келген көрнекі құралдарды (диаграммалар, кестелер, постерлер, плакаттар немесе карталарды) жауып қойыңыз.

Тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталмас бұрын алғашқы бетінде жазылған нұсқауды оқып, білім алушыларға жұмыстың орындалу ұзақтығын хабарлаңыз. Білім алушыларға жұмыс барысында бір-бірімен сөйлесулеріне болмайтындығын ескертіңіз. Нұсқаулықпен таныстырып болғаннан кейін білім алушыларға тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталғанға дейін түсінбеген сұрақтарын қоюға болатындығы туралы айтыңыз.

Білім алушылардың жұмысты өздігінен орындап жатқандығына, жұмысты орындау барысында көмек беретін қосымша ресурстарды, мысалы: сөздіктер немесе калькуляторлар (спецификацияда рұқсат берілген жағдайлардан басқа уақытта) пайдалануларына мүмкіндіктерінің жоқ екендігіне көз жеткізіңіз. Олардың жұмыс уақытында бір-біріне көмектесулеріне, көшіріп алуларына және сөйлесулеріне болмайтындығын ескертіңіз.

Білім алушыларға дұрыс емес жауапты өшіргішпен өшірудің орнына, қарындашпен сызып қоюды ұсыныңыз.

Жұмыс барысында нұсқаулыққа немесе жұмыстың ұзақтығына қатысты білім алушылар тарапынан қойылған сұрақтарға жауап беруге болады. Жекелеген білімалушыларға көмек беруге негізделген кез-келген ақпаратты оқуға, айтуға, өзгертіп айтуға немесе көрсетуге тыйым салынады.

Тоқсандық жиынтық бағалаудың аяқталуына 5 минут уақыт қалғандығын үнемі хабарлап отырыңыз.

Тоқсандық жиынтық бағалау аяқталғаннан кейін білімалушылардан жұмыстарын тоқтатып, қалам/қарындаштарын партаның үстіне қоюларын өтініңіз.

7. Модерация және балл қою

Барлық мұғалімдер балл қою кестесінің бірдей нұсқасын қолданады. Модерация үдерісінде бірыңғай балл қою кестесінен ауытқушылықты болдырмау үшін жұмыс үлгілерін балл қою кестесіне сәйкес тексеру қажет.

I ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУДЫҢ ТЕСТ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ

I тоқсан бойынша жиынтық бағалауға шолу

Жиынтық бағалаудың өткізілу уақыты – 40 минут

Балл саны - 25

Тапсырмалар түрлері:

КТБ- көп таңдауы бар тапсырмалар

ҚЖ- қысқа жауапты қажет ететін тапсырмалар

ТЖ -толық жауапты қажет ететін тапсырмалар.

Жиынтық бағалаудың құрылымы

Тоқсан бойынша жиынтық бағалауда әртүрлі тапсырмалар: көп жауапты таңдауы бар сұрақтар, қысқа/толық жауапты қажет ететін сұрақтар қолданылады.

Берілген нұсқа көп таңдауы бар және қысқа/толық жауапты қажет ететін сұрақтарды қамтитын 10 тапсырмадан тұрады. Көп таңдауы бар сұрақтарда бірнеше жауаптардың ішінен бір дұрыс жауапты таңдап алады. Қысқа жауапты қажет ететін сұрақтарға сөздер немесе қысқа сөйлемдер түрінде жауап береді. Толық жауапты қажет ететін сұрақтарда білім алушылар орындаушылық және шығармашылық дағдыларын көрсетеді.

I тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмаларының сипаттамасы

Бөлім

Тексерілетін оқу мақсаты

Ойлау дағдыларының деңгейі

Тапсырма саны*

Тапсырма №*

Тапсырма түрі*

Орындауға берілетін уақыт*

Балл*

Бөлім бойынша жалпы балл

Қазақ-жоңғар соғыстары

7.4.1.1 Жоңғар шапқыншылы

ғының қазақ халқының шаруашылығына

тигізген зардаптарын анықтау

Қолдану

ҚЖ

7.1.1.1 Жоңғар шапқыншылығы кезіндегі демографиялық өзгерістерді және миграциялық процестерді түсіндіру

Білу және түсіну

ҚЖ

КТБ

XVIII ғасырдағы Қазақ хандығы

7.3.1.2 Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдау

Жоғары деңгей дағдылары

ТЖ

Барлығы

Еcкерту: *-өзгеріс енгізуге болатын бөлімдер

«Қазақстан тарихы» пәнінен I тоқсанға арналған жиынтық бағалаудың тапсырмалары

1. Қазақ халқының шаруашылығына жоңғар шапқыншылығының тигізген зардаптарын жазыңыз.

Мал шаруашылығына

Егін шаруашылығына

Сауда жолдарына

Қорытынды:

2. Берілген деректердің «ақиқат» немесе «жалған» екендігін анықтаңыз.

Деректер

ақиқат

жалған

A

«Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» жылдарында қазақтар қырғыннан аман қалу үшін елдің батыс аймақтарына қарай жылжып, Жайық бойына дейін жетті

B

Ш. Құдайбердіұлының дерегінде 1723-1727 жылдары қазақ халқының 3/2-сі қырғынға ұшырады

C

Орта жүз руларының көпшілігі Сырдария өзенінен өтіп, Самарқан қаласының төңірегіне жылжыды

3. Жұт дегеніміз:

ауа-райының қолайсыздығы

ашаршылықтың орын алуы

егіннің шықпай қалуы

сауда-саттықтың тоқырауы

суықтан малдың қырылуы

4. Жоңғар шапқыншылығының алғашқы соққысына ұшыраған аймақтарды анықтаңыз.

Алтай және Сарыарқа аймағы

Жетісу және Ертіс аймағы

Еділ мен Жайық арасы

Қазақстанның солтүстік-шығысы

Ертіс бойындағы қалалар

5. Қазақ халқының басына түскен қайғы-қасіретті сипаттайтын әнді көрсетіңіз.

«Дала зары»

«Елім-ай»

«Ел мұңы»

«Қалың елім, қазағым»

«Опасыз жалған»

6. Шәкәрім Құдайбердіұлының мәліметі бойынша, жоңғар шапқыншылығынан кейін, халықтың бір бөлігі:

Жұтқа ұшырады

Иранға ауып кетті

Қытайға ауып кетті

құлдыққа сатылды

Хиуа аймағына өтіп кетті

7. Қазақ халқының негізгі шаруашылығына «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» жылдарының тигізген зардабын көрсетіңіз.

гүлденген қалалардың қиратылуы сауданы тоқтатты

тау-кен өндірістерінде кен өндіру тоқтады

суармалы егіншілік аудандарында шаруашылық күйреді

сыртқы елдерге баратын сауда жолдары жұмысын тоқтатты

халық шұрайлы мал жайылымдарынан айрылып, мал басы кеміді

8. ХVIII ғасырдың ортасындағы саяси жағдайды талдаңыз.

Әбілхайырдың Ресей бодандығын қабылдауының себептері:

а)

b)

Кіші жүздің Ресей бодандығын қабылдауының салдары:

а)

b)

Осы тарихи оқиғаға қатысты сіздің көзқарасыңыз қандай?

9. Әбілқайыр ханның шешіміне қарсы тұрған, Кіші жүз ақсүйектерінің себептерін түсіндіріңіз. Төмендегі мәтінді және өз біліміңізді қолданыңыз.

«Тевкелевтiң Ордаға келуi, қулығы күштi Әбiлқайырдың билiкке құштар ойларын түгелдей ашып бердi. Қырғыздар (қазақтар) өздерiнiң табиғи бостандығын жоғалтып алатыны жөнiнде ойланған кезде ашу-ызаға булықты, орталарына келген орыстарды көрiп, кенеттен қатты толқыды. Кейбiреулерi ханның өзiне қол салып, бұлардың ешқайсысының келiсiмiнсiз шетелдiк мемлекетпен неге келiсiм жасасқаны, оған бас иiп, бағынуға өз атынан ғана емес, бүкiл орданың атынан уәде еткенi туралы есеп берудi талап еттi. Әбiлқайырдың өзiнiң елшiлерiн Ресейге жөнелтерде азғана қырғыз-қайсақ жиналысын келiсiм беруге мәжбүр еткенiн естiгеннен кейiн мұндай қарсылықтың болмай қоймайтынын күтпеу тiптi де мүмкiн емес едi. Сол бiр қулыққа толы батылдық оның өз өмiрiне де қауiп төндiрген болатын...»

Левшин А.И. Қырғыз-қазақ, немесе қырғыз-қайсақ ордалары мен далаларының сипаттамасы. Алматы, 1996, 181-бет.

1-себеп:

2-себеп:

3-себеп:

10. Абылай ханның ішкі саясатының маңыздылығына талдау жасаңыз.

Маңыздылық критерийлері:

Балл қою кестесі

Тапсырма №

Жауап

Балл

Қосымшаақпарат

Мал басы азайды;

тек жоңғар шапқыншылығы емес, 1723 ж жұт мал басының азаюына алып келді. Халықтың үдере көшуіне байланысты жайылым жерлерден айрылды.

Оқушының берілген бөлімдерге сәйкес жауаптары қабылданады

Егін шаруашылығы тоқтады. Егіс алқаптары, суару арықтары жарамсыз болды.

Ішкі сауда да, сыртқы сауда да тоқтады. Бұл сауда жолдары саудагерлер үшін қауіпті аймаққа айналды.

Қорытынды:

Жоңғар шапқыншылығы Қазақ хандығының экономикалық дамуын тежеді, халықты кедейлікке әкелді, басқа елдермен қарым-қатынастар үзілді т.с.с

а. ақиқат

b. ақиқат

c. жалған

Е

B

В

D

Е

1- себеп: Ресей империясынан әскери қолдау табу

Білім алушының басқа да дұрыс жауаптары қабылданады

2 - себеп: Ресеймен шекаралас болғандықтан, сауда байланыстарын дамыту арқылы экономикалық ахуалын жақсарту

1 - салдары: Кіші жүз жерлерінің тартып алына бастауы

2 - салдары: әскери бекіністердің салынуы

Тарихи оқиғаға көзқарасы: Ресей империясының отарлау үдерісінің бастамасы болды. Қазақ халқының кейінгі дамуына әсері зор болып, қоғамдық өмірдің барлық салаларында Ресей империясы өз ізін қалдырды

1-себеп. Әбілқайырдың Кіші жүз ақсүйектерінің бір бөлігімен ғана ақылдасып, шешімді жеке қабылдауы