9 сынып, қазақ тілі Т2 , БЖБ

ЖАМБЫЛ ОБЛЫСЫ ӘКІМДІГІ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫНЫҢ

ОҚУ - ӘДІСТЕМЕЛІК КАБИНЕТІ

9-сынып

«Қазақ тілі мен әдебиеті»

(оқыту қазақ тілінде емес)

Жиынтық бағалау тапсырмаларының жинағы

Тараз - 2020

Баспаға Жамбыл облысы әкімдігінің оқу – әдістемелік кабинетінің Әдістемелік кеңесінің шешімімен ұсынылған (хаттама № 5, «24» желтоқсан 2019ж.)

Пікір жазғандар:

К.М.Қарымбаева – М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетінің «Филология және журналистика» кафедрасының меңгерушісі, ф.ғ.к., доцент. Л.Т.Мақұлова – Тараз мемлекеттік педагогикалық университетінің «Қазақ тілі мен әдебиеті» кафедрасының доценті, ф.ғ.к., деңгейлік курстарды оқыту тренері.

Редакция алқасы:

Ш.А.Усерова – Жамбыл облысы әкімдігінің оқу-әдістемелік кабинетінің басшысы, төрайым; Б.Х.Тажибаев – облыстық оқу-әдістемелік кабинеті басшысының орынбасары, төрайымының орынбасары; А.К.Абашова - Тараз қаласы №25 орта мектебінің қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі, «Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББҰ Педагогикалық шеберлік орталығының штаттан тыс тренері, сарапшы; Ш.М. Жамалбекова – облыстық оқу-әдістемелік кабинетінің «Білім үдерісін ақпараттық –әдістемелік қамтамасыз ету» бөлімінің жетекшісі, редактор; А.А.Нұрмолдаева – облыстық оқу-әдістемелік кабинетінің әдіскері, техникалық корректор.

З.И.Амалбаева «Жиынтық бағалау тапсырмаларының жинағы» 9-сынып, Қазақ тілі мен әдебиеті пәні. Тараз, 2020. 109-б

Әдістемелік құрал жалпы орта білім беретін мектеп мұғалімдеріне, мектеп әкімшілігіне, білім беру бөлімінің әдіскерлеріне, критериалды бағалау бойынша мектеп, өңірлік үйлестірушілеріне арналған.

© Жамбыл облысы әкімдігі білім

басқармасының оқу-әдістемелік кабинеті

Тараз қ. 2020

МАЗМҰНЫ

Кіріспе

1 - тоқсан бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар

«Қазақ жазуының даму жолы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

«Жолың болсын, жолаушы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

2- тоқсан бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар

«Заң – қоғамның тірегі» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

«ҚРТұңғыш Президенті күні – Тәуелсіз Қазақстанның айбынды мейрамы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

3- тоқсан бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар

«ЭКСПО-2017» – Қазақстанның белесі» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

«Биотехнология жаңалықтары» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

4-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар

«Жаһандық мәселе: демография» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

«Роботтар мен киборгтер әлемі» бөлімі бойынша жиынтық бағалау.

1- тоқсанның жиынтық бағалау спецификациясы

2-тоқсанның жиынтық бағалау спецификациясы

3- тоқсанның жиынтық бағалау спецификациясы

4- тоқсанның жиынтық бағалау спецификациясы

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер

Кіріспе

«Жиынтық бағалау тапсырмаларының жинағы» атты құрал мұғалiмге 9-сынып бiлім алушыларына «Қазақ тілі мен әдебиеті» пәні (оқыту қазақ тілінде емес) бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған.

Қазақстан Республикасының «Білім туралы Заңы (24.11.2015 жылы берілген өзгерістер мен толықтыруларымен).

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы №1080 қаулысымен бекітілген «Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартты». «Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 8 қарашадағы №500 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2014 жылғы 25 ақпандағы №61 бұйрығымен бекітілген бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің үлгілік оқу жоспарлары. «Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі №115 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2015 жылғы 18 маусымдағы №393 бұйрығымен бекітілген жалпы білім беретін пәндердің үлгілік оқу бағдарламалары.

Жинақ «Орта білім берудің (баcтауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартын», «Оқу бағдарламасына», «Оқу жоcпарына, «Негізгі орта және жалпы орта білім беретін мектеп мұғалімдеріне арналған критериалды бағалау бойынша нұсқаулыққа», «Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырмалар жинағы», «Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстарға», «Қазақ тілі мен әдебиеті» пәні бойынша оқу бағдарламасы негізделіп дайындалған.

«Бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушының тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.

Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныстар түрінде берілген.

Тоқcандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкeс, оқушылардың тоқсан барысында меңгeрген білім, білік және дағдыларын анықтауға бағытталған.Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

Әдістемелік ұсыныстарды дайындау барысында ресми интернет-сайттағы қолжетімді ресурстар (мәтіндер, қосымша көркем әдебиеттер мен оқулықтар) қолданылды.

«Қазaқ жазуының даму жoлы» бөлiмі бойынша жиынтық бағалау

1-нұсқа

Оқу мақсаты:

9.1.1.1 Тыңдалатын мәтіндегі фразалар мендәйексөздерді талқылай отырып, тақырыппен көтерілетін мәcелені болжау;

9.2.1.1 Берілген тақырыпқа cай сөздерді орынды қолдана отырып, мақсатты аудиторияға арналған ауызша мәтіндер құрау.

Бағалау критерийі:

Білім алушы:

- Фразалар мен дәйексөздерге сүйеніп, тақырып пен көтерілетін мәселені болжайды;

- Cөздерді орынды қолдана отырып, мақсатты аудиторияға сәйкес ауызша мәтіндер құрайды.

Ойлау дағдыларының деңгейі:

Білу және түсіну,

қолдану

Орындау уақыты:

15-20 минут

Тыңдалым

1-тапсырма. Берілген сөздер мен сөз тіркестері арқылы тақырыпты, көтерілетін мәселені болжаңыз. Себебін түсіндіріңіз. Өз жауабыңызды бірінші бағанға жазыңыз.

Ұсынылатын сөздер мен дәйексөздер: Жазу жүйесі, көне түркі мұралары, араб графикасы, қазақ әліпбиі, латын графикасы, «Латын графикасына көшу қазақ тілін жаңғыртып қана қоймай, оны осы заманғы ақпараттың тіліне айналдырады».

(Н.Ә.Назарбаев)

Менің болжамым

Мәтін тақырыбы және көтерілген мәселе

Тақырып:

Мәселе:

2-тапсырма. Мәтінді тыңдап, тақырыбы мен көтерілген мәселені кестенің екінші бағанына жазыңыз.

1929 жылға дейін Қазақстанда араб жазуы пайдаланылды. Алайда оның өзіндік қиындықтары болды, себебі онда қазақ тілінің ерекшеліктері ескерілмеген. ХХ ғасырдың басында Ахмет Байтұрсынұлы ұсынысымен қазақ фонетикасының ерекшеліктері сақталып жасалған, араб графикасына негізделген «төте жазу» пайдаланылған. Дегенмен ол да мәселе туғызды, себебі араб әріптері сөз басында, ортасында және соңында әртүрлі таңбаланады. 1929-40 жылдар аралығында латын графикасына негізделген әліпбиді жазу жүйесіне енгізіп, 1940 жылдан бері қарай кирилл графикасы әліпбиін қолданып келеді. Кирилл жазуы Қазақстанның бүкіл жерінде және Моңғолияның Баян-Өлгей аймағында, көршілес Қырғызстан, Ресей, Түрікменстан және Өзбекстан елдерін мекендеген қазақ жұрты пайдаланады. Сондай-ақ Түркия, Германия, АҚШ, т.б. батыс елдерінде қазақ диаспорасы қалыпты емес әртүрлі латын жазуын пайдаланады. Осылайша, қазақ тілінің әліпбиін өзгерту тарихы негізінен нақты саяси себептермен айқындалып келді. Латынға Түркия 1928 жылы көшсе, Өзбекстан, Әзірбайжан КСРО тарағаннан кейін ауысты. Cол елдердің тәжірибесіне қарасақ, мысалы, Өзбекстан 1928 жылға дейін араб әліпбиін қолданған. 1928-1940 жылдар аралығында жазулары латын әліпбиі негі

https://znanija.com/task/

3-тапсырма.Сұраққа жауап беріңіз.

Сіздің болжамыңыз мәтін мазмұнымен сәйкес келді ме? Неге?

4-тапсырма. «Латын графикасы – ел болашағының кепілі» деген тақырыпта ауызша мәтін құраңыз. Мәтінде берілген сөздер мен сөз тіркестерін қолданыңыз.

Сөздер мен сөз тіркестері: жаһандық әлемге жол, мемлекеттік тілдің позициясын нығайту, ұлттың сақталуы, әліпби реформасы, қоғамның қолдауы, «Көш жүре түзеледі», қанатын кеңге жайған ағылшын тілі, елу жылда ел жаңа, қолданыс аясын кеңейту, т.б.

Бағалау критерийі

Тапсырма

Дескриптор

Балл

Фразалар мен дәйексөздерге сүйеніп, тақырып пен көтерілетін мәселені болжайды

- кілт сөздер арқылы тақырыпты болжайды;

- дәйексөз арқылы мәтінде көтерілетін мәселеге болжам жасайды;

- мәтін бойынша тақырыпты анықтайды;

- мәтін мазмұны бойынша көтерілген мәселені нақтылайды;

- мәтін бойынша сұрақтарға дұрыс жауап береді.

Сөздерді қолданып,

мақсатты аудиторияға сай ауызшамәтіндер

құрастырады

тақырып бойынша ауызша мәтін құрайды;

берілген сөздер мен сөз тіркестерін қолданады;

мақсатты аудиторияны анықтайды.

Барлығы

«Қазақ жазуының даму жолы» тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты

ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика

Білім алушының аты-жөні ______________________________________________________________________________________

Бағалау

критерийі

Оқу жетістігі деңгейі

Төмен

орта

жоғары

Фразалармендәйексөздерге

сүйеніп,тақырып пен көтерілетін мәселені болжайды

Кілт сөздер мен дәйексөздер

арқылы тақырып пен көтерілетін мәселені болжауда қиналады

Кілт сөздер мен дәйексөздер

арқылы тақырып пен көтерілетін мәселені болжауда қателеседі

Кілт сөздер мен дәйексөздер

арқылы тақырып пен көтерілетін мәселені болжайды

Сөздерді қолданып, мақсатты аудиторияға

сай ауызша мәтіндер

құрастырады

Мәтін құрылымы мен мақсатты аудиторияға сай ұсынылған сөздер мен сөз тіркестерін қолданып, тақырып бойынша ауызша мәтіндер құрауда қиналады

Мәтін құрылымы мен мақсатты аудиторияға сай ұсынылған сөздер мен сөз тіркестерін қолданып, тақырып бойынша ауызша мәтіндер құрауда қателеседі

Мәтін құрылымы мен мақсатты аудиторияға сай ұсынылған сөздер мен сөз тіркестерін қолданып, тақырып бойынша ауызша мәтіндер құрайды

«Қазақ жазуының даму жолы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

2-нұсқа

Оқу мақсаты:

9.1.1.1 Тыңдалатын мәтіндегі фразалар мен дәйексөздерді талқылай отырып, тақырыппен көтерілетін мәселені болжау;

9.2.1.1 Берілген тақырыпқа сай сөздерді орынды қолдана отырып, мақсатты аудиторияға арналған ауызша мәтіндер құрау.

Бағалау критерийі:

Білім алушы:

-Фразалар мен дәйексөздерге сүйеніп, тақырып пен көтерілетін мәселені болжайды;

-Cөздердіорындықолданаотырып, мақсатты аудиторияға сәйкес ауызша мәтіндер құрайды.

Ойлау дағдыларының деңгейі:

Орындау уақыты:

Білу және түсіну

Қолдану

15-20 минут

Тыңдалым

1-тапсырма. Берілген сөз тіркестерінің мағынасын өз сөзіңізбен түсіндіріңіз.

Фразалар

Мағынасы

Қазақ фонетикасының ерекшеліктері

«Төте жазуды» пайдалану

Латын графикасына негізделген

Қазақ тілінің әліпбиін өзгерту

Мәтіннің тақырыбы мен көтерілетін мәселені жоғарыда берілген фразаларды қолдана отырып, болжапкөріңіз.

Менің болжамым

Мәтін тақырыбы және көтерілген мәселе

Мәтін тақырыбы

Тақырыбы

Мәселе

2-тапсырма. Мәтінді тыңдап, тақырыбы мен көтерілген мәселені кестенің екінші бағанына жазыңыз.

1929 жылға дейін Қазақстанда араб жазуы пайдаланылды. Алайда оның өзіндік қиындықтары болды, себебі онда қазақ тілінің ерекшеліктері ескерілмеген. ХХ ғасырдың басында Ахмет Байтұрсынұлы ұсынысымен қазақ фонетикасының ерекшеліктері сақталып жасалған, араб графикасына негізделген «төте жазу» пайдаланылған. Дегенмен ол да мәселе туғызды, себебі араб әріптері сөз басында, ортасында және соңында әртүрлі таңбаланады. 1929-40 жылдар аралығында латын графикасына негізделген әліпбиді жазу жүйесіне енгізіп, 1940 жылдан бері қарай кирилл графикасы әліпбиін қолданып келеді. Кирилл жазуы Қазақстанның бүкіл жерінде және Моңғолияның Баян-Өлгей аймағында, көршілес Қырғызстан, Ресей, Түрікменстан және Өзбекстан елдерін мекендеген қазақ жұрты пайдаланады. Сондай-ақ Түркия, Германия, АҚШ, т.б. батыс елдерінде қазақ диаспорасы қалыпты емес әртүрлі латын жазуын пайдаланады. Осылайша, қазақ тілінің әліпбиін өзгерту тарихы негізінен нақты саяси себептермен айқындалып келді. Латынға Түркия 1928 жылы көшсе, Өзбекстан, Әзірбайжан КСРО тарағаннан кейін ауысты. Cол елдердің тәжірибесіне қарасақ, мысалы, Өзбекстан 1928 жылға дейін араб әліпбиін қолданған. 1928-1940 жылдар аралығында жазулары латын әліпбиі негі

https://znanija.com/task/

3-тапсырма. Дұрыс жауапты табыңыз.

Қазақстанда араб жазуы қай жылға дейін пайдаланылды?

А) 1924

В) 1929

С) 1945

Д) 1977

2. 1940 жылдан бері қандай әліпби қолданылып келеді?

А) араб графикасы әліпбиі

В) кирилл графикасы әліпбиі

С) латын графикасы әліпбиі

Д) төте жазу графикасы

3. Қазақ тілінің әліпбиін өзгерту тарихы негізінен нақты қандай себептермен айқындалып келді?

А) әдеби

В) мәдени

С) ғылыми

Д) саяси

4-тапсырма. «Күлтегін» жырының бүгінгі күнгі өзектілігі» тақырыбында төменде берілген тірек сөздерді пайдалана отырып, ауызша мәтін құрастырыңыз.