9 сынып, ТЖБ Қазақстан тарихы бойынша

«Қазақстан тарихы» пәнінен

тоқсандық жиынтық бағалау спецификациясы

9-сынып

2021-2022 оқу жылы

Нұр-Сұлтан, 2021

МАЗМҰНЫ

1. Тоқсандық жиынтық бағалаудың мақсаты3

2. Тоқсандық жиынтық бағалаудың мазмұнын анықтайтын құжаттар3

3. «Қазақстан тарихы» пәнінен күтілетін нәтижелер3

4. Ойлау дағдыларының деңгейі4

5. Тоқсандарға ойлау дағдыларының деңгейіне байланысты тексерілетін мақсаттарды бөлу5

6. Жиынтық бағалауды өткізу ережесі6

7. Модерация және балл қою6

І ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ7

ІІ ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ17

ІІІ ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ30

IV ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ39

1. Тоқсандық жиынтық бағалаудың мақсаты

Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған.Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.

2. Тоқсандық жиынтық бағалаудың мазмұнын анықтайтын құжаттар

Негізгі орта білім беру деңгейінің 5-9-сыныптарына арналған «Қазақстан тарихы» пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы

3. «Қазақстан тарихы» пәнінен күтілетін нәтижелер

Білу

Қазақстанның ХХ ғасырдан бастап қазіргі күнге дейінгі негізгі оқиғаларын, құбылыстарын, процестерін;

Отан тарихында маңызды рөл атқарған тарихи қайраткерлерді;  тарихи даму барысында қалыптасқан ұлттық мәдениеттің маңызды жетістіктерін.

Түсіну

тарихтың барлық кезеңдері бойы отан тарихының дамуының тұтастығы мен үздіксіздігін сипаттайтын негізгі оқиғалардың, құбылыстар мен процестердің мәнін;

әлеуметтік-мәдени дамуының сипатты белгілерін;

заманауи қоғамдық процестердің тарихи шарттылығын, адамзаттың мәдени әртүрлілігін;

Қазақстанның тарихи жолының ерекшеліктерін, әлем тарихындағы оның рөлі мен орнын;

Отан тарихындағы көрнекті тұлғалардың рөлі мен орнын;

өзін Қазақстан Республикасы азаматы ретінде сезінуі нысанында азаматтық және ұлттық біртектілігін;

Отан тарихына, мәдениетіне, дәстүрлеріне, адам құқығы мен бостандығына, қоғам өмірінің демократиялық қағидаларына құрметпен қарау қажеттігін.

Қолдану

тарихи ойлау дағдыларын: өмірлік міндеттер мен мәселелерді шешу үшін;

тарихи ойлау дағдыларын: тарихи картадағы өзгерістерді, түрлі нысандардың орналасуын анықтау кезінде;

тарихи ойлау дағдыларын: тарихи тұлғаларды, оқиғаларды, құбылыстарды, процестерді салыстыру кезінде;

тарихи ойлау дағдыларын: Қазақстанның және әлемнің басқа да елдерінің саяси, әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуын сипаттау кезінде;

тарихи ойлау дағдыларын: тарихи негізіне сүйене отырып, заманауи өмірдің құбылыстарына қатынасы бойынша өз ұстанымын анықтау кезінде;  тарихи ойлау дағдыларын: тарихи материалдармен жұмыс кезінде.

Талдау

себеп-салдарлық байланыстарын анықтау мақсатында тарихи оқиғаларды, құбылыстарды;

процестерді; жалпы сипатты белгілері мен ерекшеліктерін анықтай отырып, Қазақстанның және басқа да елдердің тарихи дамуын;

тарихи тұлғалар қызметінің нәтижесі мен уәждерін;

тарихи паралелль өткізу жолымен Қазақстанның даму үрдістерін;

қоғамдық, экономикалық, саяси және мәдени процестерін;

проблемалық сұрақтарға жауап беру үшін түрлі тарихи дереккөздерді;

бір тарихи оқиғаларға, құбылыстар мен процестерге түрлі көзқарастарды;

түрлі таңбалы жүйеде (мәтін, карта, кесте, схема, дыбыс-бейне қатары) ұсынылған ақпараттарды. Жинақтау:

жалпы заңдылықтарды анықтай отырып, тарихи құбылыстардың, процестердің сипатты белгілерін жіктеу, жүйелеу, жалпылау және саралау үшін түрлі

дереккөздердегі ақпараттарды;

қоғамда болып жатқан қазіргі заманғы саяси, әлеуметтік-экономикалық және мәдени процестерге бағдарлану үшін тарихи мәліметтерді.

Бағалау

тарихи оқиғаларды, процестерді, құбылыстарды, тұлғаларды отандық және әлемдік тарихқа ықпалы тұрғысынан бағалайды, оларды әртүрлі түсіндіруді;

әртүрлі тарихи дереккөздердің анықтығын;

заманауи өркениеттің перспективасын, оның дамуындағы қиындықтар мен проблемаларды;

қазіргі қазақстандық қоғамның әлемдік экономикадағы, саясаттағы және мәдениеттегі рөлін.

4. Ойлау дағдыларының деңгейі

Ойлау дағдыларының

деңгейі

Сипаттама

Тапсырмалар түрлері

Білу және түсіну

Қазақстанның ХХ ғасырдың екінші жартысынан бастап қазіргі күнге дейінгі негізгі оқиғаларын, құбылыстарын, процестерін; Отан тарихында маңызды рөл атқарған тарихи қайраткерлерді; тарихи даму барысында қалыптасқан ұлттық мәдениеттің маңызды жетістіктерін біледі.

КТБ - Көп таңдауы бар тапсырмалар ҚЖ - Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмалар

Қолдану

Демографиялық өзгерістердің себептері мен салдарын анықтауда деректі қолданады. Тарихи ойлау дағдыларын: өмірлік міндеттер мен мәселелерді шешу үшін; тарихи картадағы өзгерістерді, түрлі нысандардың орналасуын анықтау кезінде; тарихи тұлғаларды, оқиғаларды, құбылыстарды, процестерді салыстыру кезінде қолданады.

ҚЖ - Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмалар ТЖ - Толық жауапты қажет ететін тапсырмалар

Жоғары деңгей дағдылары

Өнеркәсіптің ахуалын анықтап, қорытынды жасау, Ермұхан Бекмахановтың Қазақстан тарихы ғылымына қосқан үлесін бағалау, демографиялық өзгерістердің себеп-салдарлық байланысын талдау арқылы дәйекті қорытынды жасау, Кеңес үкіметі кезіндегі ауыл шаруашылығында орын алған өзгерістерге баға беру, қоғамдық-саяси өмірдің ерекшеліктерін түсіндіру және өзіндік интерпретация жасау, қоғамдық-саяси қайраткерлердің ұлттық мүддені қорғаудағы рөліне баға беру, демографиялық өзгерістердің себеп-салдарлық байланысын талдау арқылы дәйекті қорытынды жасау, кеңестік әдебиет пен өнер туындыларында қоғамдық өмірдің бейнеленуін талдау, қоғамдықсаяси өмірдің ерекшеліктерін түсіндіру және өзіндік интерпретация жасау, Қазақстанның тәуелсіздік жолындағы алғашқы қадамдарын анықтап, қорытындылау, Қазақстан Республикасының халықаралық аренада танылуына баға беру, Қазақстан

Республикасындағы жекешелендіру процесінің экономикаға ықпалын талдау, Қазақстанның даму стратегиясындағы демографиялық саясаттың бағыттарын талдау, ұзақ мерзімді мемлекеттік стратегияларды талдау, нарықтық экономиканың өндірістік қатынастарға әсерін талдау, қазіргі кездегі Қазақстан халқының әлеуметтік жағдайын статистикалық мәліметтер негізінде талдау, ұлттық құндылықтарды жаңғыртуға бағытталған мемлекеттік бағдарламалардың қажеттілігін негіздеу («Мәдени мұра», «Болашаққа бағдар:рухани жаңғыру» бағдарламасы).

ҚЖ - Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмалар ТЖ - Толық жауапты қажет ететін тапсырмалар

5. Тоқсандарға ойлау дағдыларының деңгейіне байланысты тексерілетін мақсаттарды бөлу

Тоқсан

Білу және түсіну

Қолдану

Жоғары деңгей дағдылары

I

II

III

IV

Барлығы

6. Жиынтық бағалауды өткізу ережесі

Тоқсан бойынша жиынтық бағалау кезінде кабинетіңіздегі көмек ретінде қолдануға мүмкін болатын кезкелген көрнекі құралдарды (диаграммалар, кестелер, постерлер, плакаттар немесе карталарды) жауып қойыңыз.

Тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталмас бұрын алғашқы бетінде жазылған нұсқауды оқып, білім алушыларға жұмыстың орындалу ұзақтығын хабарлаңыз. Білім алушыларға жұмыс барысында бір-бірімен сөйлесулеріне болмайтындығын ескертіңіз. Нұсқаулықпен таныстырып болғаннан кейін білім алушыларға тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталғанға дейін түсінбеген сұрақтарын қоюға болатындығы туралы айтыңыз.

Білім алушылардың жұмысты өздігінен орындап жатқандығына, жұмысты орындау барысында көмек беретін қосымша ресурстарды, мысалы: сөздіктер немесе калькуляторлар (спецификацияда рұқсат берілген жағдайлардан басқа уақытта) пайдалануларына мүмкіндіктерінің жоқ екендігіне көз жеткізіңіз. Олардың жұмыс уақытында бір-біріне көмектесулеріне, көшіріп алуларына және сөйлесулеріне болмайтындығын ескертіңіз.

Білім алушыларға дұрыс емес жауапты өшіргішпен өшірудің орнына, қарындашпен сызып қоюды ұсыныңыз.

Жұмыс барысында нұсқаулыққа немесе жұмыстың ұзақтығына қатысты білім алушылар тарапынан қойылған сұрақтарға жауап беруге болады. Жекелеген білім алушыларға көмек беруге негізделген кез-келген ақпаратты оқуға, айтуға, өзгертіп айтуға немесе көрсетуге тыйым салынады.

Тоқсандық жиынтық бағалауа аяқталғаннан кейін білім алушылардан жұмыстарын тоқтатып, қалам/қарындаштарын партаның үстіне қоюларын өтініңіз.

7. Модерация және балл қою

Барлық мұғалімдер балл қою кестесінің бірдей нұсқасын қолданады. Модерация үдерісінде бірыңғай балл қою кестесінен ауытқушылықты болдырмау үшін жұмыс үлгілерін балл қою кестесіне сәйкес тексеру қажет.

І ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ

І тоқсан бойынша жиынтық бағалауға шолу

Жиынтық бағалаудың өткізілу уақыты – 45 минут

Балл саны – 30

Тапсырмалар түрлері:

КТБ - көп таңдауы бар тапсырмалар

ҚЖ - қысқа жауапты қажет ететін тапсырмалар

ТЖ - толық жауапты қажет ететін тапсырмалар

Жиынтық бағалаудың құрылымы

Тоқсан бойынша жиынтық бағалауда әртүрлі тапсырмалар: көп жауапты таңдауы бар сұрақтар, қысқа/ толық жауапты қажет ететін сұрақтар қолданылады. Берілген нұсқа қысқа/ толық жауапты қажет ететін сұрақтарды қамтитын 5 тапсырмадан тұрады. Қысқа жауапты қажет ететін сұрақтарға сөздер немесе қысқа сөйлемдер түрінде жауап береді.Толық жауапты қажет ететін сұрақтарда білім алушылар орындаушылық және шығармашылық дағдыларын көрсетеді.

Тапсырма бірнеше құрылымдық бөлімдерден/ сұрақтардан тұрады.

І тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмаларының сипаттамасы

Бөлім

Тексерілетін мақсат

Ойлау дағдаларының

деңгейі

Тапсырма саны*

Тапсыр ма №*

Тапсырм а түрі *

Орындау уақыты, мин*

Балл

Бөлім

бойынш а балл

Қазақстан соғыстан

кейінгі жылдарда (1946-1953 жылдар)

9.4.2.1 өнеркәсіптің ахуалын анықтап,

қорытынды жасау

Жоғары деңгей дағдылары

ТЖ

9.2.3.1 Ермұхан

Бекмахановтың Қазақстан тарихы ғылымына қосқан

үлесін бағалау

Жоғары деңгей дағдылары

ТЖ

Қазақстан «жылымық» кезеңінде (1954-1964 жылдар)

9.1.1.1 демографиялық өзгерістердің себепсалдарлық байланысын талдау арқылы дәйекті қорытынды жасау

Жоғары деңгей дағдылары

ТЖ

9.4.1.1 Кеңес үкіметі кезіндегі ауыл шаруашылығында орын

алған өзгерістерге баға беру

Жоғары деңгей дағдылары

ТЖ

Барлығы:

Ескерту: * - өзгерістер енгізуге болатын бөлімдер

Тапсырмалар және балл қою кестеcі үлгілері «Қазақстан тарихы» пәнінен І тоқсанға арналған жиынтық бағалау тапсырмалары

Соғыстан кейінгі Қазақ КСР-нің әлеуметтік-экономикалық дамуы туралы кестеде дәлелдер келтіріңіз.

Ауыр

өнеркәсіптің

дамуы

Теміржол

саласының

дамуы

Ауыр

өнеркәсіптің

дамуы

Теміржол

саласының

дамуы

Берілген деректерді пайдалана отырып, сұрақтарға жауап беріңіз. «Ұлтымыздың аса көрнекті тарихшысы уақыт бедеріне бағынбаған, шыншыл ғалым болатын. Ол докторлығын екі рет қорғады. Еңбегінің нашарлығынан емес, тыйым салынған Кенесары тақырыбына жазылғандықтан».

академик Шапық Шөкиннің естелігінен

Деректе сипатталған тарихи тұлғаны анықтаңыз. Тұлғаға шығын сипаттама беріңіз.

«Асыра сілтеу, бұрмалау жөне күдікшілдік бел алған осы тұста бұл еңбекке пікір айтушылардың кейбіреулері оны Кенесары Қасымов бастаған қозғалыстың тарихын ақтау тұрғысынан көрсеткен еңбек деп бағалап, оны буржуазияшыл-ұлтшыл идеологияны дөріптеуші деген саяси кінәға ұшыратты».

Деректе тарихи тұлғаның қандай еңбегі туралы айтылғандығын анықтаңыз. Тарихи еңбектің қай жылы жарық көргендігін жазыңыз.

Тарихи тұлғаның еңбегі туралы қандай пікірталастар туындағандығын сипаттаңыз.

Тарихи тұлғаның тұтқындалуынан кейінгі өмірінен ақпараттар келтіріңіз.

Ғалымның ғылымға қосқан үлесіне дәлелдер келтіріңіз.

[3] 3. Сурет бойынша берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Суретте берілген тарихи оқиғаның көрінісін анықтаңыз.

Аталған тарихи оқиғаның Қазақстанға әкелген демографиялық өзгерістерінің себепсалдарларын анықтаңыз.

Себептері

Салдары

Себептері

Салдары

Кеңес үкіметі кезіндегі ауыл шаруашылығында орын алған жағымды өзгерістерді жазыңыз.

Жағымды әсерлері

Кеңес үкіметі кезіндегі ауыл шаруашылығында орын алған жағымсыз өзгерістерді жазыңыз.

Жағымсыз әсерлері

Қорытынды

Балл қою кестесі

Тапсырм а №

Жауап

Балл

Қосымша ақпарат

Ауыр өнеркәсіптің дамуы

Қазақ жерінде әскери ендірістің, Семейде атом полигонының, басқа да әскери нысандардың құрылымдық жүйесі жасалды. Ақтөбе темір балқыту, Теміртау металлургиялық зауыттарының жаңа қуатты бөлімдері іске қосылды.

Өскемен қорғасын-мырыш комбинаты алғашқы өнімін берді. Балқаш мыс балқыту зауыты өнім шығаруды үлғайтты. Ембі бассейінінде - Қаратон мен Мұнайлыда жаңа кәсіпорындар іске қосылып, 1950 жылы мунай өндіру соғыс-қа дейін кезеңмен салыстырғанда 52%-ға өсті.

Қаратау тау-кен химия комбинаты құрылысының бірінші кезегі аяқталды. 1954-1958 жылдары Қазақ-

стан бойынша Өскемен, Актөбе, Шымкент, Қарағанды, Семей, т.б. ірі қалаларда 730 өнеркәсіп орны мен цехтар құрылып, іске кірісті.

Теміржол саласының дамуы

Мойынты-Шу теміржолы салынды.

Жамбыл-Шолақтау теміржолы салынды.

1958 жылы Қазақстан аумағындағы барлық жолдар желісін бір жүйеге келтірген «Қазақ теміржолы» құрылды.

Білім

алушының

басқа да жауаптары қабылданады

Ермұхан Бекмаханов. Қазақтан шыққан тұңғыш тарих ғылымының докторы

«XIX ғасырдың 20–40 жылдарындағы

Қазақстан» монография, 1947 жыл