Абай дана, дара қазақта 6-сыныпқа арналған шығарма

Қатысушының аты-жөні:

Жиенбай Айғаным Ғалымқызы

Қатысушының толық мекен-жайы, казпочта индексі:

Қызылорда обылысы, Жаңақорған ауданы, Билібай ауылы, 120316

Қатысатын жанры, номинациясы

«Шығарма»

Шығарманың атауы (авторы)

Абай тағылымы – Тәуелсіздіктің тірегі

Телефон номері

Абай тағылымы – Тәуелсіздіктің тірегі

Жүрегімнің түбіне терең бойла,

Мен бір жұмбақ адаммын, оны да ойла,

Соқтықпалы, соқтықпақсыз жерде өстім,

Мыңмен жалғыз алыстым, кінә қойма.

Абай болашақ ұрпаққа сөзін осылай арнады. Бұл өткеннің құлазыған ғасырларынан өзіне бейтаныс, басқа бір жарқын болашаққа сенімді жол салған ақынның айтқан сөзі еді. Даланы торлаған надандық түнегіне ол шамшырақтай сәуле төкті және таңы атып, күні шығатын жаққа апаратын жолды өз халқына талмастан көрсетті.

Иә, өзі өмір кешкен және өлең жазған ғасыр үшін Абай жұмбақ болды. Ал біз Абайды қазір қараңғы жұмбақ ретінде емес, қазақ әдебиетінің шамшырағы ретінде қабылдаймыз. Біз үшін Абай өткен күннің ақыны емес, халықтың алға қарай қажырлы ұмтылуында ақын онымен бірге болды – ал мұндай ақын өлмек емес, өйткені оның шығармаларына уақыт шек қоя алмайды.

Қазақ халқы бір кезде адамның өмірін мүшелмен санаған. Ал поэзияның аңыз болған қайнары Әбілхаяттан мәңгі суын тартқан жыршы үшін мүшел ғасырлармен өлшенеді. Өзінің еңбегін жете бағаламаған және аз түсінген замандастарын артқа тастап, Абай дәл бүгінгідей біздің қасымызда тұр. Еліміздің шымырланып, қайта түлеу қажеттігін сезінгендіктен, қайрау мен намысқа тию арқылы ішкі жан дүниесінің қайтадан жаңаша құрылу қажетігін ұсынды. Мәселен, «Қалың елім, қазағым, қайран жұртым» деп басталатын толғауына халқына бағышталған махаббаттың тұңғиық көріністері анық байқалады. Ақынның жақсы мен жаман надандық пен адамдық, махаббат пен ғадауат туралы әр ұстанымы, әр тұжырымы өткен өмірдің, бүгінгі күн мен келер шақтың келбетін анықтайтын айрықша өлшемдер сияқты.

Абайдың шығармашылығы – даналықтың, рухани жаңғырудың негізгі көзі. Абай өлеңдерін әр оқыған сайын жаңа әсер мен ойлар қаптайды, дерексіз тебіренесің, толқисың. Ақын жүрегін тербеген сезімдер араға ғасырлар салып соған оралғандай күй кешесің.

Абай әлемі, оның өлеңдері мен қара сөздері бір халық қана, яғни қазақтың рухани жан дүниесінің сәулесі болған жоқ. Ол әлемдік деңгейде талданып үлкен сұранысқа ие болған шығармалар жиынтығы. Себебі, Абай әлемі кешегі парсы, араб, кейінгі орыс мәдениетімен ұштасып жатыр. Оған дананың өзі алған білімдері мен айтқан сөздері куә. Абай – күллі адамзат игілігі. Оның поэзиясы – махаббат пен даналықтың поэзиясы.

Ұлы ақынның мұрасы туған халқы үшін басылса да сарқылмады.Оған себеп туған елін, өскен жерін Абай қаншама сүйсе, қаншама рет оның оты мен суына түсіп, күңіреніп, тебіренген болса, бүгін елі де оны соншама құрметтеп, әлпештеп сүйіп отыр. Біздің мақтануымызға да болады, өйткені Абай өзінің заманы мен замандасынан көрмеген сый-құрметті бізден, өзі баулыған ұрпағынан көрді, көзі тірісінде жетпеген арманына бүгін жетті. Абайды барынша барлық қырынан зерттеп, бар ғұмырында Абайды оқып, танып білген М.Әуезов ағамыз: «Табиғаттың көркін өндіретін орман көктем сайын жасарып, шешек атып әлемге шырай беріп тұрмай ма? Сусыз жерге, ауасыз жерге орман өсе ме? Олар жоқ жер де орманда жоқ, гүлде жоқ, семіп, кеуіп, қурап қалмақ. Сол сияқты Абайдың поэзиясын суарып, жасартып тұратын ауа мен нәрлі бұлақ, туған халқы, көп…