Абайдың би және болыс ретіндегі қызметі туралы мақала
Sheber Education24 МаусымҚаралды:74Жүктелді:0
Мақалада Абайдың болыс қызметіне, халық қамын ойлауына және ел басқарудағы ұстанымдарына қатысты көзқарасы талданады. Материал Абай мұрасын зерттейтін оқырмандар мен мұғалімдерге пайдалы.
Материал жүктеу үшін жазылым қажет
Алдын ала көру
Сатып алмас бұрын бірнеше бетін көре аласыз. Толық нұсқасы жүктегенде — жазусыз, сызықсыз.
Материалдан үзінді
1868 жылғы Ресей патшасы қол қойған «Жаңа низамнан» кейін болыс пен би қызметі патшалық Ресейдің мемлекеттік қызметіне кірмей, ең соңғы дәрежедегі қоғамдық билік болып қалды. Сайланған бидің шешімін әскери сот кез келген уақытта бұза алады. Шамамен 10-12 ауылға билігін жүргізетін болыс қызметі сиязда бекітілген. Билерге тек азаматтық істермен ғана айналысуға пұрсат берілді. Егер іс көлемі белгілі бір сомадан асқан жағдайда оны шекаралық сот, мировой соттар қарады. Сөйтіп, «Жаңа низам» қазақ халқын өзін-өзі билей алмайтын бейшара күйге түсірді, бір қазақты «алты бақан, ала ауыз» етті. Абай өмір сүрген заман дәл осындай тұспа-тұс келген еді. Патшалық басқарудың зымияндық астарына, отарлық заңның сұрқиялығына көзі жеткен Абай: «Қысқа күнде қырық жерге қойма қойып, қу тілмен қулық сауған заңы құрысын», – деп күйінеді. Қазақтың рухын, ділін, дәстүрін түбегейлі құртуға бағытталған аяр заңның астарын аңдаған Абай: «Қызмет қылма оязға, жанбай жатып сөнуге. Қалай сабыр қыларсың, жанбай жатып сөнуге?», – дейді. Абай Құнанбайұлы 18 жыл басқару ісіне араласқан. 12 жыл болыс, екі кезек би болды. Шын мәнінде, ояздық, болыстық билік Ресей отаршылдығының құралы болса да, Абай қазақтың мүддесін, қа
Ескерту!
Baq.kz сайтында жарияланған авторлық материалдардың барлық құқықтары қорғалған және ақпарат агенттігінің меншігі болып табылады. Көшіріп басу редакцияның рұқсатымен жүзеге асады. Материалды көшіріп басу кезінде Baq.kz сайтына төте сілтеме көрсету талап етіледі.
Сабаққа арналған ойындар
Жазылымдар
Өзіңізге ыңғайлы жазылымды таңдаңыз
