Әбдіжәміл Нұрпейісовтің Қан мен тер трилогиясы 11 сынып

Маңғыстау облысы, Ақтау қаласы

Мұрын жырау Сеңгірбекұлы атындағы

Маңғыстау гуманитарлық колледжінің

қазақ тілі және қазақ әдебиеті пәнінің

оқытушысы Джакаева Гульзира Баженовна

"Әбдіжәміл Нұрпейісовтің «Қан мен тер» трилогиясындағы кереғар күштердің қақтығысы" тақырыбында өткізілген "Қазақ әдебиеті» пәнінен өзін-өзі тану пәнімен интеграцияланған сабақ жоспары

Оқытушы: Джакаева Г.Б.

Уақыты: 08.04.2019ж.

Сабақтың тақырыбы:Әбдіжәміл Нұрпейісовтің «Қан мен тер» трилогиясындағы кереғар күштердің қақтығысы

Құндылық:Ақиқат- интеллектуалдық деңгей (ажырату, интуиция)

Қасиеттер:адамгершілік,татулық, жауапкершілік.

Сабақтың мақсаты:Әбдіжәміл Нұрпейісовтің өмірі мен шығармашылығы туралы студенттерге ақпарат беру, шығармасы арқылы сөз қорын байытып,ауызекі сөйлеу қабілеттерін дамыту,өз бетінше ізденуге баулу.

Сабақтың міндеттері:

Білімділік:шығармадағы кейіпкерлердің іс-әрекетін салыстыру арқылы образын ашуға дағдыландыру.

Дамытушылық: романды талдау арқылы кездесетін құндылықтарды өзіндік пікірімен салыстыру.Туған жерінің тарихын тану арқылы студенттердің туған жерге деген сүйіспеншілігін, қызығушылығын арттыру.

Тәрбиелік:ата-баба тарихын ұмытпауға тәрбиелеу.

Ресурстар:

1)Интерактивті тақта, үлестірмелі материалдар,слайд, бейнебаян;

2)Ә.Нұрпейісов. Қан мен тер. Алматы «Жазушы» 1970;

3)Ш.Елеукенов. Әбдіжәміл Нұрпейісов. Қазақ әдебиетінің тарихы.9-том.Алматы, 2005.

4)Қосымша дереккөздер: Ғаламтор желілері

Сабақтың түрі: Интеграциялық сабақ.

Сабақтың типі:Жаңа білімді игеру сабағы.

Сабақтыңәдісі: Сұрақ – жауап, ой қозғау, топтық жұмыс, түсіндірмелі-иллюстративтік әдіс Сабақтың технологиясы: Жобалау технологиясы

Пәнаралық байланыс: өзін-өзі тану, тарих

І. Ұйымдастыру кезеңі

Топпен байланыс орнату. Сәлемдесу.

Дәрісхананың сабаққа даярлығына көңіл бөлу.

«5Т» ережесі: тәртіп, талап, тазалық, тыныштық, татулық.

Сыртқы интеграция (өзін-өзі тану сабағының әдістемелік тәсілдерін пайдалану)

1.Тыныштық сәті

(Студенттерден шеңбер құрып отыруды, қолдарын тізесіне немесе үстел үстіне қоюды, аяқтарын айқастырмауды өтінеді. Арқаларын тік ұстауын қадағалаймыз. Жайлы, баяу музыка қойылады).

Көзімізді жұмамыз, әуен арқылы кеудемізді тік ұстап,аяғымызды айқастырмай, қолымызды тіземіздің үстіне еркін қойып,денемізді босатып,көзімізді жұмып, жағымды әуен сазымен тамаша ойға берілеміз. Нұрлы аспаннан күлімдеген күннің жылы шуағы сіздің жан дүниеңізді жылытып, жүрегіңізге шуақ шашып тұр.Күннің нұры қолға барды, қолдарыңыздың саусақтары ыстық сезім ұялатты,қолдарыңнан шығып денеңді аралап аяғыңа жетті.Аяғың нұрлы жолға бастады. Аяғыңнан шығып нұр шуағы көзіңізге барды.Көздеріңіз тек жақсылықты көруде,көзден шыққан нұр шуағы түйсікке барады,түйсікте жағымды ойлар түзейді.Күннің нұры барлық адамдарға жылылық сыйлауда.Күннің нұры өзіңізге оралды.Сіз күн нұрындасыз.Сіз нұр сәулесісіз.

Топқа оралыңыз және өз орныңызға келіңіз. Бірнеше секундтан соң көзіңізді ашыңыз, осы түйсінген тыныштықты өз бойыңызда сақтауға, білімге ұмтылуға тырысыңыз.

Дәйек сөз. «Шындық шырағы дауыл соқса да өшпейді». Ғабиден Мұстафин

Осы дәйексөз сіздерге қандай ой салды? Студенттердің жауаптары негізінде дәйексөздің мағынасын толық ашып, қорытындылау.

II. Негізгі бөлім

Ішкі интеграция (сабақтың мазмұнына жалпыадамзаттық құндылықтарды интеграциялау)

1. Жобалау технологиясы «Дайындық кезеңі»

1.1. Слайд №1.Әбдіжәміл Нұрпейісов туралы хронологиялық кестемен таныстыру.

Ә.Нұрпейісов – халық жазушысы, КСРО Мемлекеттік сыйлығының иегері.Көрнекті жазушы Әбдіжәміл Нұрпейісов 1924 жылы 22 қазанда Қызылорда облысы, Арал ауданындағы Үшкөз ауылында туған. Ұлы Отан соғысына қатысып, майдан өмірін болашақ көркем дүниелеріне оқиға өзегі етіп алды.

Ә.Нұрпейісов 1956 жылы Москвадағы М.Горький атындағы Әдебиет институтын тәмамдап, шығармашылық жолға түседі.1962-1964 жылдары “Жұлдыз” журналының редакторы болды. Содан беріде таза жазу жұмысымен айналысып келді де, соңғы уақытта ПЕН-Клубтың қазақ бөлімшесін, “Таң-Шолпан” журналын басқарды.

Тұңғыш романы “Курляндия” 1950 жылы жарияланып, кейіннен “Күткен күн” деген атпен (1958) өңделіп, екінші рет жарық көрді. Ол – “Сең”, “Соңғы парыз” роман-дилогиясының, “Толғау” атты сыни еңбектің, көптеген очерктер мен көркем аудармалардың авторы.

1.2. Слайд №2. Басты туындысы – “Қан мен тер” трилогиясы

1. 1-кітап – “Ымырт”,1961; Еламан – ел ішіндегі араздықтан бас көтере алмай, теперіш-тоқпаққа көндікпеген, қараңғыда тал қармаған әлсіз, шарасыз жан.

2. 2-кітап – “Сергелдең”,1964; Күресте өткен аз күн көкжиегі. Еламанға дүрбелең заманның қыры мен сырын түгел түсіндірді.

3. 3-кітап – “Күйреу”, 1970.Балықшылар тіршілігінен мүлдем шалғай өмірдегі кек пен тартыс. Екі дүниенің өлшеулі тауқыметі.

Тарихи-революциялық тақырыпқа жазылған қазақ романдарының ішінде жанрлық-композициялық, стильдік тұрғыдан “Қан мен тер” трилогиясының өзгешеліктері мол.

Біріншіден, шығармада дәуір тынысын 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілісінен бастап, Колчак, Дулатов армияларының талқандалған шағына дейінгі мерзім кең қамтылып суреттеледі.

Екіншіден, “Қан мен терде” басқа туындыларда аталып қана өтетін патшаның ақ әскерінің тіршілік келбеті мейлінше толыққанды бейнеленеді.

Үшіншіден, романдағы авторлық мақсат, сюжеттік арналар, көркемдік зерттеу нысаны жаңа.