Адамгершілік ізгілік кепілі ашық сабағы, 10 сынып

Адамгершілік – асыл қасиет

Тақырыбы: Адамгершілік – асыл қасиет.Мақсаты: Оқушыларды қайырымдылыққа, әдептілікке, сыпайылыққа, инабаттылыққа, кішіге қамқор, үлкенге құрметпен ізетті болуға тәрбиелеу; сыныптас құрбыларының қадірін білуге, өзара сыйластық орнатуға, ата-баба салтын қастерлеуге тәрбиелеу; оқушыларды адамгершілікке, жүйелі ойлауға, топ болып жұмыс істеуге дағдыландыру.Көрнекілігі: нақыл сөздер, сұрақтар, сөзжұмбақ, слайд арқылы дайындалған материалдар.І. Ұйымдастыру бөлімі.ІІ. Атадан ұлағат, анадан ғибрат.ІІІ. Адамның жақсы – жаман қасиеттері. Сен қандайсың?. .ІV. Бабалар баланы қалай тәрбиелеген?V. Ырым- тыйым – ұлағат көзі.VІ. Оқушылардың шығармашылық жұмысы.VII. Қорытындылау.Барысы.Мұғалім: Қазіргі заман қыз тәрбиесі мен ұл тәрбиесіне ерекше мән беруді қажет етеді. «Ұл тәрбиелей отырып, жер иесін тәрбиелейміз, қыз тәрбиелей отырып, ұлтты тәрбиелейміз» деп бекер айтылмаса керек. Халқымызда ерте кезден –ақ адамгершілікті, әдепті жоғары бағалай білген. Отбасы - қоғамның бір бөлшегі, ал отбасының алтын қазығы - әйел адам. Бесігінде жақсы тәрбие алған, үлгі - өнеге көрген қыз бала қайда болса да, келін болғанда да көргенділігін көрсетеді. Ал жақсы тәрбие алған ұлдар жау келгенде де жайдақ атқа міне

Cабақтың тақырыбы:Адамгершілік-асыл қасиетМақсаты:оқушылардың бойына рухани адамгершілік қасиеттерді ұялату үшін мейірбан,ақылды,шыншыл,қайырымды адамдық асыл қасиеттерді игеруге ықпал ету.Көрнекілігі:ән-күй,үлестірмелі материалдар,нақыл сөздер жазылған плакаттар.Тәрбие сағатының тақырыбы,мақсаты айтылады.Тақырыпқа сәйкес ой қозғауға оқушыларға төмендегідей сұрақтар беріледі.1.Адамгершілік дегенді қалай түсінесіңдер?2. Адамгершілікке қандай қасиеттерді жатқызуға болады?Оқушылардың ойын әрмен қарай өзім толықтырамын.Адамның адамгершілігі-оның жоғары қасиеті.Оның негізгі белгілерінің бірі-өзі үшін ғана емес,ел,қоғам үшін өмір сүру,адамдық ар-намысты ардақтау,әр уақытта жақсылық жасауға дайын болу. «Өзің үшін еңбек қылсаң,дейді Абай,-өзі үшін оттаған хайуанның бірі боласың. «Досыңа достық-қарыз іс,дұшпаныңа әділ бол».Ақылды,мейірімді адам әруақытта өзгенің жақсылығын бағалағыш келеді.Арлы адам-ардақты адам.Арымыз таза болса,тарихымыз да таза.Адам атаулының жақсы қасиеттерінің бірі-адалдық,ол өмірде қымбат асыл қасиет,асыл мінез,ашық,шыншыл қарым-қатынас. «Өтіріктің балын жалап тірі жүргенше,шындықтың уын ішіп өлген артық» деген Бауыржан Момышұлы.Адамда асыл қасиеттерімен қатар жағымсы

«Сыпайылық – адамгершілік айнасы»

Тәрбие сағатының мақсаты:

а) Кішіпейілділік, тазалық, әдептілік, көмек беру, достық, жақсылық, ар-ұят, қызмет ету, имандылық, инабаттылық, елін, жерін сүю – адамгершіліктің басты ұстанымдары екенін ұғындыра отырып, оқушылардың бойына адамгершілікті сіңіру.

ә) Жасөспірімдердің ой-санасын оята отырып, өзін-өзі тануға және бағалауға, адамгершілікке, бауырмалдыққа тәрбиелеу.

б) Әдептілікке, сыпайылыққа тәрбиелеу;

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру бөлімі

ІІ.Ақын жазушылардың сыпайылыққа, әдептілік туралы ойлары

ІІІ.Әдептілікке, адамгершілік – сыпайылыққа байланысты мақал –мәтелдер.

IV. Ойын “Мен кіммін?”

V. “Құпия хаттарға” жауап беру

VІ. Шығармашылық тапсырма

VІІ Ойын “Саяхатқа шығу”

VIII Оқушыларға сөз кезегі

ІХ Қорытынды

Адамгершілікке тәрбиелеу құралы — еңбек пен ата-ана үлгісіЫбырай Алтынсарин. Ал, адамгершілік дегеніміз не? Мұның жауабы, әрине, адам бойындағы асыл қасиеттерді айтамыз. Демек, асыл қасиетіміз – еңбек сүйгіштік, достық, әдептілік, көмек беру, қоғамға қызмет ету, инабаттылық, имандылық, елін, жерін сүю, кішіпейілділік. Яғни, адам бойында осы қасиеттер жоғары тұрса, ол адамның адамгершілігі жоғары болмақ. Сондықтан, біз осы қасиеттерді кішкентай кезімізден бойымызға сіңіруіміз қажет. Ал, керісінше, сөзі дөрекі, мінезі шайпау, менмен мақтаншақ, керенау кесір мінезден аулақ болуымыз керек. Осы жерде ұлы Абайдың сөзімен нақтылап өтсек:

«Ғылым таппай мақтанба,Орын таппай баптанба.Құмарланып шаттанба,Ойнап, босқа күлуге.Бес нәрседен қашық бол,Бес нәрсеге асық бол;Адам болам десеңіз,Тілеуің, өмірің алдында,Оған қайғы жесеңіз.Өсек, өтірік, мақтаншақ,Еріншек, бекер мал шашпақ -Бес дұшпаның білсеңіз.

Талап, еңбек, терең ой,Қанағат, рақым ойлап қой –Бес асыл іс көнсеңіз…» -деп, адам баласын тек адамгершілік қасиеттерді айтып кеткені бізге сабақ.

1.Әдепті бала –арлы бала------------------------------.2. ------------- сөздің анасы.3. Әдепті бала ата-анасын мақтатар------------------------------.4. Сәлем беру де парыз,---------------------------.5. Әдептілік белгісі ------------------бергені.

«Құпия хаттарға» жауап беруОқушылар үш топқа бөлінеді. Әр топқа құпия хаттар жазылған конверттер таратылып беріледі.Жауабын әр топ ойланып , ақылдаса отырып айтады.Хаттардың мазмұны:1 хат.Құрметті достар!Менің көршімнің бір баласы бар.Өзі өтірікші көзбе - көз өтірікті айта қояды. Маған күнде келіп ойнағысы келеді. Мен онымен дос болып бірге ойнайын ба?2 хат.Құрметті достар!Менің де бір досым. Өзі мақтаншақ. Ойнап жүргенде үй ішін айтып, нәрселерін айтып, бөсіп мақтанады. Мен онысын ұнатпаймын. Бірақ ойынды жақсы ойнайды. Мен осы баламен дос болайын ба, айтыңдаршы?3 хат. Құрметті достар!Партада менімен бірге бір бала отырады.Ойнап - ойнап тапсырмасын орындамай, жазбай келеді. Мұғалім сұрағанда қысылады.Сабақты менің дәптерімнен көшіріп алады.Мен бермесем, «Сен сараңсың» - дейді. Мен не істеуім керек?

Мұғалім.Адамгершілікке байланысты проблемалық жағдаяттарды шешу үшін саяхатқа шығу ойынын ойнайық. Елімізде үлкен қалалар бар:Астана, Алматы, Ақтау, Жезқазған, Көкшетау, Ақтөбе, Семей, т.б.

Ал, балалар, өздеріңе қай қалалар ұнайды? Ұнаған қала аты жазылған қима қағазда сұрақ бар. Соған жауап беру керек.Сұрақтар:– Мектептен үйге қарай жүгіріп келе жатқанда, алдыңнан бір үлкен кісі шықты. Сен не істер едің? – Үлкен кісімен амандасып жол беремін.– Өзіңнен үлкен кісілер әңгімелесіп отырған кезде сен не істеуің керек?– Үлкендердің әңгімесін бөліп, сөзге араласуға болмайды.– Егер тығыз шаруам болса, «кешіріңдер» деп айтар едім.– Көшеде біреу жөн немесе жол сұраса не істер едің?– Асықпай түсіндіріп беремін.– Автобуста, қоғамдық орындарда егде адамдарды көрсең не істеген жөн?– Үлкен кісілерге әрдайым орын беру керек.– Үлкен кісілермен қалай сөйлесу керек?– Үлкен кісімен «Сіз» деп сөйлесу керек.– Әдептілік деген не?– Адамдардың жүріс-тұрысы мен өзара қарым-қатынасының ережелері.Мұғалім.«Қартайса қарт бабаңды сыйлай біл. Күндердің күні болғанда кімдерде кімнің белі дейсің бүгілмес» деп Бұқар жырау данамыз айтқан екен. Адамгершіліктің негізгі қағидалары қандай?1-оқушы.Адам тумысынан жамандыққа үйір емес. Ол жылдар өте келе өніп шығады. Жақсылық өнімнің шыққаны немесе оны жамандықтың арам шөптері басып кеткені сонда ғана белгілі болады. Ізеттілік пен сыпайылық сияқты адамгершілік

Нақыл сөздер

• Бүгін сағы сынды деп жақсыны басынба, Қиын қыстау күн туса - сол табылар қасыңнан. Қазыбек би

• Адамның қолы қанат емес, ұшуға арналмаған. Ұшып жүргендерді атып түсіру оңай деуші еді, қаңғыған оқ, қаңғырған аңшыдан сақтан, жарығым Оралхан Бөкей

• Бардың қадірін білу үшін жоғалту керек, тоқтықтың қадірін білу үшін ашығу керек екен Оралхан Бөкей

• Махаббат – зор саналылықтың, білгір – білімділіктің, асқан ақыл-ойдың жемісі емес, ол – тек жерде ғана өмір сүретін, бірте-бірте архаизмге айналатын, тууы бар, өсіп-өнуі жоқ көзге көрінбей мәңгі жасайтын бейнесі белгісіз Дара ұғым Оралхан Бөкей

• Қанатыңмен ұшқанда Құйрығыңды ұмытпа Оралхан Бөкей

• Тіршіліктің сұлулығында шек жоқ Оралхан Бөкей

• Әр таудың басын аңсаған арқар аштан өледі Оралхан Бөкей

• Жүгірген алмайды, Бұйырған алады Оралхан Бөкей

• Бүкіл әлемде адам баласы қаншалықты мол болса, соншалықты жалғыз – оны жалғызсыратпайтын айрылмас адал досы - өзінің ОЙЫ ғана Оралхан Бөкей