Адамзаттық жаһандық мәселелердің рухани сипаты туралы мақала

«Адамзаттық жаһандық мәселелердің рухани – адамгершілік сипаты»

Рухани адамгершілік - адамдарға деген ізгі ниеттілік, құрмет, жанашырлық пен сенім, кеңпейілділік басқалардың мүддесі үшін жан аямаушылық сияқты жеке қасиеттерді қамтиды. «Бір минутқада күмәнданбаймын осы бір болмыстың барлық ежелгі сұрақтарына жауап беру үшін жалпы адамзаттық құндылықтарды жаңғырту керек,өзіңнің бастауына оралуың қажет» С.А.Назарбаева

Тарихтың сан қилы нәубетті кезеңдерін бастан кешірген қазақ халқы бүгінде әлемдік қауымдастық мойындаған еңсесі биік елге айналды. Егемендігімізді жариялап, тәуелсіздікке қол жеткізген сәттен бастап мемлекет басшылығы алдында терең саналы білімділік пен қажырлы еңбекті талап ететін, ел тағдырын айқындаушы ұлы міндеттер тұрды. Елбасының қазіргі кезде басты назар аударған бір мәселесі - бүгінгі мақтанышымыз, ертеңгі келер ұрпағымыздың тәрбиесі. Өйткені, бала - өмірдің сәні, бақыттың нысаны, ертеңгі күнді жалғастырушы ұрпақ.

Руханилықтың негізінде адамның мінез-құлқы қалыптасады,ар-ұят,өзін-өзі бағалау және адамгершілік сапалары дамиды.Мұның өзі мейірімділікке,ізгілікке шақырады.

Рухани –адамгершілік сана-сезімі оянған адам ғана мәңгі құндылықтарды уақытша құндылықтардан, шынайылықты жалғандықтан, ажыратып бақытты болып өзгелерді бақытты етеді. Еліміздің күші патшада, сәбидің күші –жылауында демекші,біздің күшіміз қорғанышымыз сеніміміз адамгершілігімізде болу керек. Ол үшін Ақанның үш қасиетін бала бойына дарыта білсек, ұлы жеңіс болары анық.Олар жалған айтпадым, жақсылықты сатпадым,һәм ешкімнен ештеңені қызғанбадым.

Жалпыадамзаттық оқыту үрдісінде құндылықтарды енгізу арқылы адамның рухани өсуіне жағдай жасаймыз. Мәңгілік құндылықтар білімнің негізгі өзегі болып табылады. Жалпыадамзаттық құндылықтарды адамның бойынан жарыққа шығару ізгілікке апарады, яғни,мінезін өзгертуге болады. Адамның жақсылыққа ұмтылуы, ақиқатқа жүгінуі оның болмысынан ішкі жан дүниесінде бес құндылықтың бар екенінің дәлелі. Жаһандану ұғымы да жалпы алғанда әлемдік өркениеттің аса маңызды өлшемдерінің жалпыадамзаттық өлшемге ие болуы деп түсіндіріледі. Бүкіл әлемдік даму үдерісі жаһандануға алып келмей қоймайды. Бұл үдеріс бүкіл әлемдік жалпыадамзаттық құндылықтардың тұтастығын талап етеді. Жаһандық мәселелерді тек адамның қасиеттерін өзгерту арқылы ғана шешуге болады. Ол үшін жаңа гуманизм қажет. Оған кіретін құндылықтар: жаһандық (ақиқат,тыныштық), әділеттілікке деген деген сүйіспеншілік дұрыс әрекет, қиянат жасамау. Біз осы бір қағидаларды әрқашан жадымызда ұстауымыз, алдымен таза жанды, иманды, арлы, намысты, ұлты мен ұлттық құндылықты сүйетін тұлға тәрбиелеуге ұмытылуымыз керек.

Мұғалім мамандығы жасандылыққа, уақыт талабынан қалыс қалуға төзбейді. Болашақтың адамын тәрбиелейтін, болашақ жас ұрпаққа білім мен тәрбие беретін бала жанының бағбаны-мұғалімдер, сондықтан олардың ары таза, адал,әдепті, инабатты болуы шарт. «Мектепке алты жастан»деген еңбегінде Ш.А.Амонашвили дәл басып айтқан: «Мұғалімнің біріншіден, балалар арасында өз беделін сақтап, нығайтып, екіншіден оны әр оқушыны адам етіп қалыптастыруға игі ықпал етуге пайдалану үшін олардың ісіне қарым-қатынас жасаудың нұсқасы болып табылады. Сүйікті ұстаз - оқушының өмірге қарайтын мөлдір де,таза әйнегі. Өз бойында рухани құндылығы мол мүғалім,өз бойындағы барлық жақсы қасиеттерін ақылмен, дарынмен, өз қабілеті, шеберлігімен ішкі нұрын, жүрек жылуын айналасындағы шәкірттеріне үлестіреді.

«.Әр жеке тұлға өзін-өзі рухани жетілдіру үшін өзін-өзі тәрбиелеуге міндетті.

Рухани адамгерщшілік тәрбие – екі жақты процесс. Бір жағынан, үлкендерді, ата-аналардың педагогтардың балаларға белсенді ықпалын екінші жағынан, тәрбиеленушілердің белсенділігін қамтитын қылықтарынан сезімдері мен қарым-қатынастарынан көрінеді. Адамгершілік тақырыбы-мәңгілік. Адамгершілік әр…