Әдеби тілдің лексикалық нормалары, 7 сынып

Уақыты:

Қазақ тілі

Мұғалім:

Сынып:

Сабақ тақырыбы:

Әдеби тілдің нормалары.

Әдеби тілдің лексикалық нормалары

Жалпы мақсат:

Әдеби тіл туралы түсініктерін қалыптастыру , оқушылардың сабаққа деген қызығушылықтарын арттыру

Сілтеме:

Мұғалімдерге арналған нұсқаулық

Қазақ тілі мен әдебиеті оқыту әдістемесі

7-сыныпқа арналған қазақ тілі оқулығы

Үлестірме материалдары

Оқу нәтижесі:

Әр оқушының өзіндік ой-қиялына ерік бере отырып,

оқушыларды шығармашылықпен жұмыс істеуіне жағдай жасау

Сабақта қолданылатын материалдар:

Кестелер , плакаттар,үлестірмелі қағаздар

Оқыту әдістері:

Оқыту мен оқудағы жаңа әдіс-тәсілдер, оқытуда АКТ-ны пай-далану, сыни тұрғыдан ойлауға үйрету, оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау.

Сабақ барысындағы мұғалім мен оқушының іс-әрекеті:

Оқушыларға психологиялық ахуал туғызу

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Оқушылар назарына «Табиғат тамашалары» видеоролигін ұсынады.

Шарлар арқылы топтарға бөлу.

Қызығушылықты ояту

«Кім жылдам?» тапсырмасы арқылы оқушыларға ұяшықтардың біреуін таңдатады.

Қазақ тілі қашан мемлекеттік мәртебе алды?

Әдеби тіл нешеге бөлінеді?

Әдеби тілдің неше нормасы бар?

Талдау,жинақтау,қорыту

Жаңа тақырып

Тілдегі сөздердің жұмсалу аясы бірдей емес.Халық тіліндегі сөздердің көпшілігі әдебиетте жиі қолданылып,жалпы халықтық нормаға айналады да, біразы қолданылудан шығып қалады. Сөйлеу тіліндегі сөздердің кейбіреулері әдебиетте кездескенімен,олар әдеби нормаға жатпайды.

Әдеби тілге жатпайтын сөздер: Диалектизмдер, дөрекі,жаргон сөздер, қазақ тілінде баламасы бар термин сөздер.

Жаттығумен жұмыс:

Берілген сөздердің қандай жолмен жасалғанын түсіндіріңдер. Әдеби тілдің лексикалық нормасына жататынын,жатпайтынын дәлелдеңдер.

Оқулықтағы тапсырмаларды орындау

4-жаттығу

Берілген сөздердің қандай жолмен жасалғанын түсіндіріңдер.Әдеби тілдің лексикалық нормасына жататынын,жатпайтынын дәлелдеңдер.

5-жаттығу

Мәтіндегі қарамен жазылған сөздердің мағынасын түсіндіріңдер. Олар әдеби тілдің лексикалық нормасына жата ма?

Сергіту сәті

«Менің кеңістігім» әдістемесі (музыка)

Қатысушыларға альбом бетіне дөңгелек және одан басқа дөңгелектерге шапақ шашылып тұрған суретті салу. Ортадағы дөңгелекке «Мен» деп жазу керек, ал басқа планетадағы дөңгелектерге сөйлемдердің соңын жазу керек. Мысалы:

Менің сүйікті сабағым...

Менің сүйікті тамағым...

Менің сүйікті түсім...

Менің сүйікті жыл мезгілім...

Менің ең жақсы досым...

Оқушылар сергіп, демалады

Шығармашылық жұмыс

1-топ

Әдеби тілдің лексикалық нормасы дегеніміз не?

2-топ

Лексикалық нормаға қандай сөздер жатпайды?

3-топ

Жалпы халыққа ортақ,түсінікті тілді не дейміз?