Ағылшын тілінде ойын элементтерін қолдану әдістемесі

Алматы облысы Панфилов ауданы Абай атындағы орта мектеп КММ

Ағылшын тілі пәнінің мұғалімі Ф.Қ.Байғабылова

Ағылшын тілі сабағында ойын элементтерін пайдаланудың тиімділігі

Ағылшын тілін оқытудың мақсаты – оқушылардың ағылшын тілінде қарым-қатынас жасай алу негіздерін меңгеруі болып табылады. Ерте жастан шетел тілін оқыту оқушылардың коммуникативті даму біліктілігін, оқушылардың қызығушылығын ұйымдастыруға мүмкіндік береді, бірден көп тілдерде сөйлеуге мүмкіндік алады. Мектептегі басты тұлға – мұғалім, осы мұғалімнің алдында тұрған басты мақсат рухани жан дүниесі бай, жан-жақты дамыған жеке тұлғаны қалыптастыру. Сондықтан оқушылардың шығармашылық ойлау қабілеті мен белсенді ой еңбегін дамытуды ұйымдастыру оқу үрдісіне жаңа құралдар мен әдіс тәсілдерді енгізуді қажет етеді. Еліміздің басқа мемлекеттермен қарым-қатынасы артып отырған шақта ағылшын тілін еркін меңгерген, келешекте білімін түрлі саладағы қарым-қатынас жағдайында пайдалана алатын адамды мектеп қабырғасынан оқытып шығару – біздің казіргі кездегі міндетіміз. Қазақстан Республикасының тәуелсіз елге айналып, әлемдік өркениеттің даму жолына түсуі, ағылшын тілін жетік меңгертуді талап етеді.

Ағылшын тілі пәні сабағында оқушының тілді дұрыс меңгеруі үшін әртүрлі ойындарды қолдануға болады. Осы ойынның негізінде оқушылардың ой-өрісін кеңейту, өзіндік пікірін қорғауға, сөйлеу тілінің дамуына ықпал ету мақсаты көзделеді. Шетел тілінде сөйлеуді, қарым-қатынас жасауды, коммуникацияға үйретуді ниет еткен әрбір мұғалім өз сабақтарында жаттығулардың бір түрі ретінде ойындарды қолданатыны сөзсіз.

Ойын – қанағат алу үшін жасалатын іс-әрекет. Ол мектеп жасына дейінгі балалардың іс-әрекетінің негізгі түрі, ал оқушылар мен ересектер ойынды сабақтан және жұмыстан қолы бос кездерінде ойнайды. Бірақ оқуда да, еңбекте де ойын элементтерін қолдануға болады. Ойын туралы көптеген теориялар бар. Оқушылар ертегілерді, аңыздарды, әдеби шығармаларды, өмірден алынған оқиғаларды сахнаға лайықтап қойып, өздері түрлі рөлдерде ойнайды

• Ойынның өтілетін сабақтың тақырыбы мен мазмұны сәйкес келуі;

• Ойынға бөлінетін уақыттың нақты белгіленуі;

• Ойынның ойналу түрінің топ болып ойнау, кішірек топ болып ойнау т. б. нақтылануы қажет;

• Ойынға қажетті материалдардың түгел дайындалып қойылуы;

• Қолданылатын сөздер, сөз тіркестері, мақал-мәтелдері, тақпақтар өлеңдердің таңдалынып алынуы;

• Пысықталатын грамматикалық, фонетикалық, лексикалық материалдардың анықталуы;

• Ойынның өту барысының жоспары жасалуы.

Ойындар бес негізгі түрге бөлінеді:

1) стол үсті ойындары

2) дидактикалық ойындар

3) қозғалыс ойындары

4) іскерлік ойындар

5) интеллектуалдық ойындар

І. Стол үсті ойындары.

Оқушылардың зейінділігін дамытатын, ой-өрісін кеңейтетін құрал. Сыныпта стол үсті ойындарын топтық және дара жұмыста қолдануымызға болады. Бұған ребус, кроссвордтар жатады, оларды тақтада, ватман қағазында, қима қағаздарда немесе компьютерде орындауға болады. Бұл ойындарды қорытынды, білімді тиянақтайтын сабақтарда қолданған тиімді.

ІІ. Дидактикалық ойындар.

Оқушылардың таным белсендігін жандандыратын, өздігінен ойлауын дамытатын тәсілдердің бірі. Олар кез-келген оқу материалын қызықты да тартымды қылып, оқушылардың көңілді күйін көтеруге, өздерінің жұмыстарына қанағаттануға және білім үрдісін жеңіл меңгеруге көмектеседі.

ІІІ. Қозғалыс ойындары.

Бұл ойындар оқушылардың іс-әрекеттерін бір түрінен басқа түріне тез ауысуға көмектеседі және ешқандай арнайы дайындықты талап етпейді. Бұларды жабық бөлмеде немесе ашық аланда да өткізе аламыз.

IV. Іскерлік ойындар.

Оқушылардың оқу мазмұнын терең меңгеруге және пысықтауға ықпал етеді. Олар саяхат сабақтарда белсене қатысуымен, ауызша мәлімдеуімен, күйзелуімен білімдерін жандырады. Іскерлік ойындар оқушылардың қиялын дамытады, салыстыруға және дәлелдеуге үйретеді.

V.Интеллектуалдық ойындар.

Бұл ойындар оқушылардың зор белсендігін оятады. Бұл категорияға «ұғымталдыққа, жүйріктікке, зеректікке» бейімделген тапсырмалар – шарадалар, жұмбақтар, бас қатырғыштар жатады.

1.Teaching with limited Resources:-

«Шектелген ресурстармен оқыту»

Бұл жағдайда мұғалім сыныпбөлмесіндегі бар заттардықолданып сабақ өткізеді.Мысалы: бөлмедегіорындықтарды пайдаланыпойындар өткізу.

«Hot chair» - «Ыстық орындық»

Тақтаның алдында 2 орындыққойылады. Біреуі- «true», екіншісі– «false». Тақтаның алдына 4-6оқушы шақырылады. Мұғалімөткен тақырып бойыншасөйлемдер айтады. Оқушыларестісімен екі орындықтыңбіреуіне жүгіріп отырады. Дұрысотырмаған оқушы ойыннаншығады. Женген оқушы тиісті «5»бағасын алады.

2.“Grammar`s Wild” ойыны.

1.Қима қағаздар дайындаңыз: 3х5, 5х7 см

2. 3х5 қағаздарға саналатын жәнесаналмайтын зат есімдердіжазыңыз;

5х7 қағаздарға Counted, Uncounted, Both –деп жазыңыз;

3.Оқушыларды екі топқа бөліңіз;

4.Әр топқа қима қағаздардытаратыңыз (түстері әр-түрліболсын);

Әр команда қағаздарды өз категориясы бойынша бөлу керек.

3.“Compare them”ойыны.

1.Жануарлардың суреттерін дайындаңыз;

2.Оқушыларды жұптап бөліңіз де, әр жұпқа 2 суреттен беріңіз;

3.Тақтаға бірнеше сын есімдерді жазыңыз;

Мысалы:

Bad short tasty

Beautiful long small

Good young big

Nice old sweet

4. Оқушылар суреттеріндегіжануарлар ды салыстырып,неғұрлым көп

сөйлем жазады.

4.Анаграмма / Wordsnakes

Оқушыларға берілгенанаграмманы шешуге ұсынасыз:

woruyehao

hellohowareyouIamfineseeyougoodbye

5.Guess the word

Оқушылар бір сөзді ойлайды.Басқалар мынадай сұрақтар қоюарқылы сөзді табу керек.: Is it (a ball)? What is it? деген сұрақтықоюға болмайды. Сөз табушымоқушылардың саны 3-4 баладанаспау керек, әйтпесе, оқушыларойынға қызықпай кетеді. Әройынды жүргізу барысындаойыннның мақсатын естеншығармау керек. Бұл ойынныңмақсаты өтілген лексиканымеңгергендерін тексеру. Сөздітапқан оқушы, сөз жасырушыболып ойын жалғаса береді.

6. “Kim`s Game” ойыны.