Ағылшын тілінің мемлекеттік басқарудағы рөлі туралы мақала

Алматы технологиялық университеті"Мемлекеттік және шет тілдері" кафедрасы

АҒЫЛШЫН ТІЛІ МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУДА ХАЛЫҚАРАЛЫҚ КОММУНИКАЦИЯ ҚҰРАЛЫ РЕТІНДЕ ҚАЛЫПТАСУЫ

Дайындаган: Махамматова Айгерим. Муратханова Аружан,Ордабай Нурия.

Топ: Менеджмент 24/11.

Гылыми консультант: Сениор лектор Абдуллаева А.А.

Алматы 2025

I ТАРАУ. ГЛОБАЛИЗАЦИЯ ЖӘНЕ АҒЫЛШЫН ТІЛІНІҢ РӨЛІ

1.1. Мемлекеттік басқаруда ағылшын тілін қолданудың өзектілігі Қазіргі заманғы мемлекеттік басқару жүйесінде көптілділікке негізделген коммуникацияның маңызы артып келеді. Әсіресе, жаһандық өзара әрекеттестіктің күшеюі мемлекеттік құрылымдардың халықаралық стандарттарға сәйкестігін талап етеді. Осы тұрғыдан алғанда, ағылшын тілі – халықаралық қатынастарда, экономикада, ғылымда және білім беруде қолданылатын негізгі құрал ретінде танылуда.

Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару жүйесіне ағылшын тілін енгізудің бірнеше маңызды аспектілері бар:

Халықаралық дипломатиялық қатынастар. Қазақстан халықаралық ұйымдардың (БҰҰ, ДСҰ, ХВҚ, ЕҚЫҰ және т.б.) белсенді қатысушысы болып табылады. Осы ұйымдардағы ресми кездесулер мен келіссөздер негізінен ағылшын тілінде өтеді, сондықтан мемлекеттік қызметшілердің осы тілді меңгеруі олардың кәсіби міндеттерін тиімді атқаруына мүмкіндік береді.

Ғылыми-зерттеу және білім беру жүйесі.

1.2. Ағылшын тілінің халықаралық қарым-қатынастағы рөлі Халықаралық қатынастар саласында ағылшын тілі жаһандық байланыстардың басты құралына айналды. Біріккен Ұлттар Ұйымының алты ресми тілінің бірі болғанымен, ағылшын тілі дипломатиялық хат алмасу мен ресми құжаттарды әзірлеуде кеңінен қолданылады. Сонымен қатар, Еуропалық Одақ, Дүниежүзілік банк, Халықаралық валюта қоры және басқа да халықаралық ұйымдар ағылшын тілін негізгі жұмыс тілі ретінде қолданады.

II ТАРАУ. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҮШТІЛДІЛІК САЯСАТЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ӘСЕРІ

2.1. Үштілділік бағдарламасының мақсаты мен іске асуы

Қазақстан Республикасында үштілділік саясаты мемлекеттік тіл – қазақ тілі, халықаралық қатынас тілі – орыс тілі және жаһандық экономика мен ғылымның тілі – ағылшын тілін меңгеруді көздейді. Бұл саясат елдің бәсекеге қабілеттілігін арттыру, халықаралық интеграцияны күшейту және заманауи білім беру стандарттарына сай кадрлар даярлау мақсатында жүзеге асырылуда.

Үштілділік бағдарламасы Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың 2007 жылғы Жолдауында алғаш рет көтерілген болатын. 2011 жылы қабылданған «Қазақстан Республикасында тілдерді дамыту мен қолданудың 2011–2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» үштілді білім беруді кезең-кезеңімен енгізуді қарастырды. Бұл бағдарлама аясында білім беру мекемелерінде үш тілді оқыту әдістемесін жетілдіру, оқытушылардың біліктілігін арттыру, оқу-әдістемелік базаны нығайту және халықаралық тәжірибені қолдану шаралары белгіленді.

2.2. Білім беру жүйесінде ағылшын тілін енгізудің нәтижелері

Білім беру саласында үштілділік саясатының енгізілуі бірнеше маңызды нәтижелерге әкелді. Біріншіден, ағылшын тілін оқытудың сапасы айтарлықтай жақсарды. Бұған мектептер мен ЖОО-ларда халықаралық деңгейдегі оқу бағдарламаларының енгізілуі және шетелдік мамандарды тарту ықпал етті. Сонымен қатар, Қазақстандағы кейбір жоғары оқу орындарында жаратылыстану және техникалық пәндер ағылшын тілінде оқытылуда, бұл студенттердің халықаралық білім беру кеңістігіне бейімделуіне септігін тигізеді.