Айтыс түрлері мен танысуға арналған әдістемелік материал

Тез есептеу әдістері

Мақсаты:

К ейбір математикалық есептеулердің тез есептеу әдістерін қарастыра отырып, логикалық ойлау дәрежесін арттырып, математикалық білімін шыңдай түсу

МАЗМҰНЫ

II. КІРІСПЕ...............................................................................................................3

II. НЕГІЗГІ БӨЛІМ

Саусақпен санау............................................................................................5

Жылдам көбейтудің, бөлудің әр түрлі әдістері..........................................9

Сандардың квадраттарын табудың оңай әдісі.............................................

III. ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................................

ІV. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ..................................................

VI. ҚОСЫМША

Сандарды 5, 25 , 50-ге көбейту және бөлу

Тез есептеу әдістері

Санның квадратын есептеу

Көршілес сандарды көбейту

Ферроль әдісі

11-санына жылдам көбейту және бөлу

КІРІСПЕ

Қaзіргі заман тaлaптaрынa caй жacтaрғa білім және тәрбие беру, олaрды жaн-жaқты дaмыту ─ қоғaм aлдындa тұрғaн бacты міндеттердің бірі. Кез келген елдің білім беру жүйеcінің aлдындa қоғaм дaмуының қaй кезінде болмacын үлкен міндеттер тұрғaны белгілі. Өйткені білім беруді дaмыту aрқылы, мемлекеттің өcіп өркендеуіне жaқcы жол aшылaры cөзcіз. Мемлекеттің қaлыптacып, caяcи экономикaлық бaғыттaрдың дaмып гүлденуі, білім беру жүйеcімен тікелей бaйлaныcты болып отыр.

Математиканың күнделікті адам өміріндегі мәні орасан зор. Санай білмей, сандарды қосуды, азайтуды, көбейтуді, бөлуді дұрыс орындай білмей тұрып адам қоғамының дамуы мүмкін деп ойлауға болмайды. Арифметикалық төрт амал, ауызша және жазбаша есептеу ережелері бастауыш сыныптардан бастап оқылады. Бұл ережелерді бір адам ойлап шығарған немесе тапқан емес. Арифметика күнделікті практика талаптарынан, адамдардың еңбектеніп әрекет жасауындағы өмірлік мұқтаждықтарынан туған. Арифметика өте баяу және ұзақ уақыт дамыды.

Тез есептеу әдістерін практикада қолдану, заман талабына сай заманауи технологияның дамуына үлкен үлес қосуда.

XXI ғасыр ─ жаңа технология ғасыры. XXI ғасырда тез есептеу әдістері өз қолданысын табады.

Зерттеу проблемасының өзектілігі ─ қазіргі кезеңде оқушыларға әрбір пән бойынша берілетін білімі барынша тереңдетіліп, сапасы және оларға қойылатын талаптар арта түсті. Еліміздің өркениетті елдер қатарынан көрінуі, ғылым мен техниканың дамуы үшін ғылым негіздерін тиянақты алып, оны дамытуға негізделген. Тез есептеу әдістері математикалық бағыттағы практикалық білік және кәсіби дайындығы үшін маңызды.

Зерттеу жұмысының мақсаты ─ тез есептеу әдістерін айқындап, оларды тиімді пайдалану; есептеу және жазуға кететін уақытты үнемдеу.

Зерттеу жұмысының міндеттері:

Бүгінгі күні қолдануға болатын ертедегі әдістерді қарастыру;

Тез есептеудің алгебралық және арифметикалық әдістерін зерттеу;

5 және 11 сыныптарда осы тақырып бойынша шебер-класс өткізу; тез есептеу әдістерін қолданғаннан кейін және қолдануға дейінгі нәтижелерін салыстыра отырып, анализ жасау.

Зерттеу жұмысының нысаны ─ тез есептеу әдістері.

Зерттеу пәні ─ есептеу процесі.

Зерттеу болжамы, егер математиканы оқыту процесінде тез есептеу әдістерін жан-жақты зерттеп, оларды тиімді пайдаланса, онда тез есептеу әдістерін практикада қолданысы кеңейеді және заман талабына сай заманауи ғылымның дамуына үлкен үлес қосады. Егер оқушыларға тез есептеу әдістерін қолдануды үйретсе, онда оқушылардың практикалық есептерін шығаруда үлкен көмек болары анық.

Зерттеу жұмысы кіріспе бөлімнен, негізгі бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен және қосымшадан тұрады.

Саусақпен санау

Адамдар санауды қалай үйренді? Мыңдаған жылдар бұрын біздің ата-бабаларымыз санауды білген жоқ. Алғашқыда адамдарға санауды үйрететін ешкім болған жоқ. Олардың ұстазы өмірдің өзі болды. Қоршаған ортаны бақылай отырып, алғашқы адамдар жеке заттарды бөліп алуды үйренді. Қасқырлар үйірінен олар біреуін – үйірдің көсемін, құстар тобынан – бір құсты, астық масағынан – бір дәнді бөліп алды. Осылайша көп заттың ішінен бір затты бөліп алу арқылы «көп» және «бір» деп ажыратты. Жұп заттардан тұратын (көз, қол, аяқ, қанат т.б.) көптеген заттарды жиі бақылау адамды екі саны туралы түсінікке алып келді. Санауға үйренуді өмірдің өзі талап етті. Аң аулау кезінде тайпа көсеміне аңшыларды аңды қоршап тұратындай тұрғызуға тура келді. Мысалы, екеуін – сол жаққа, екеуін – оң жаққа, алтауын – арт жаққа, т.б. Сөйтіп, көсемге санауға тура келді, егер ол санды қалай атауды білмесе, онда саусағымен көрсетті. Осылай саусақпен санау өмірлеріне енді. Менде саусақпен санаудың бірнеше әдістеріне тоқталғым келед.