Ахмет Байтұрсынов слайд

«Қазақтың дара тұлғасы »- Ахмет Байтұрсынов

Мақсаты:

Ахмет Байтұрсыновтың шығармашылығы, кітаптары, ғылыми еңбектері туралы мағлұмат беру.

Ақын өмірін оқушыларға үлгі ете отырып, өз елін сүюге, оның көркеюіне үлес қосуға тәрбиелеу

Оқушылардың танымдық деңгейін дамыту

Көркем сөз – көңіл тілі

Жалаң сөз – зейін тілі.

Ахмет Байтұрсынов

Ұлттың ұлы ұстазы;

Ағартушы-ұстаз;

Тілші-ғалым;

Аудармашы;

Ақын, ауыз әдебиеті

үлгілерін жинаушы;

Өз халқын сүйген патриот адам.

Өмір белестері

Ахмет Байтұрсынұлы 1872 жылы Торғай уезінің – қазіргі Қостанай облысы,Тосын болысында дүниеге келген. Қазақтың ақыны , әдебиет зерттеуші ғалым , түркітанушы , публицист, педагог, аудармашы , қоғам қайраткері.Қазақ халқының 20 ғасырдың басындағы ұлт-азаттық қозғалысы жетекшілерінің бірі , мемлекет қайраткері , қазақ тіл білімі мен әдебиеттану ғылымдарының негізін салушы ғалым , ұлттық жазудың реформаторы, ағартушы , Алаш -Орда өкіметінің мүшесі .

Ахмет Байтұрсынов-қоғам қайраткері

* Патша отаршылдығына қарсы

күрестегі белсенді іс-әрекетіне

байланысты А.Байтұрсынов

1909 жылы Семей түрмесінде

бір жыл отырып, екі жылға жер

аударылады.

* 1913 жылы Орынборда "Қазақ"

газетін шығара бастады.

* Газет қазақ халқының ұлттық

санасын оятып, азаттық күреске

шақырды.

Ахмет Байтұрсынов 1917 жылы өз пікірлестерімен бірге

«Алаш» атты партия құрды .

Ахмет Байтұрсынов – ең алдымен, қазақ балаларының ана тілінде сауатын ашып, әрі қарай қазақ тілінде оқуын жалғастыруға көп күш жұмсаған ағартушы. Ағартушылық мақсаты – өз алфавитін жасау, оқулықтар жазу. Осы мақсатты орындау үстіне ол қазақ тілін, оның дыбыстық жүйесі мен грамматикалық құрылысын баяндап, талдап – танытқан зерттеуші әрі сол зерттеулерінің негізінде «Әліппе», «Маса», «Қырық мысал» атты оқулықтарын жазған.

Ахмет Байтұрсынов - ағартушы

Әліппе

Қазақ әліпбиі — қазақ тілінің әріптерінің жүйелі тізбегі , қазақ халқының мәдени өмірінде басқа да түркі халықтарымен бірге пайдаланып келген әр түрлі әріп таңбаларынан тұратын дыбыстық жазу жүйесі . Ғалым сауатсыз халықтың болашағын ойлап , жаны күйзелді . Қазақ халқы тұтынып отырған араб алфавитінің теріс жақтарын , кемшілік тұстарын көріп , өзгеріс енгізуді қажет деп санайды . Ол туралы ойын « Қазақ білімпаздарының тұңғыш съезінде » сөйлеген сөзінде айтады . А.Байтұрсыновтың ойынша , жақсы әліпбидің мынадай қасиеттері болу керек :

Жақсы әліпби тілге шақ болу керек ;

Әліпбидің жақсысы баспа ісіне қолайлы болуы тиіс ;

Жақсы әліпби үйренуге де қолайлы болуы тиіс .

Ахметтің 1914 ж.Орынборда жарық көрген қазақша әліппесінің мұқаба беті

Жаңа әліппе

«Оқулықтары»

«Әдебиеттанушы»

Халық ауыз әдебиетінің үлгілерін жинап жарыққа шығаруда Байтұрсынұлы зор еңбек сіңірді . Әдебиет саласындағы алғашқы зерттеуі деп оның Қазақ газетінің 1913 жылғы үш санында шыққан « Қазақтың бас ақыны…