Алаш көсемі Әлихан туралы қазақ әдебиеті мақаласы

Алаш көсемі - Әлихан

Жолшибекова Ұрхия Тұрғанбекқызы

Шахтинск қаласы Ә.Бөкейханов атындағы мектеп - лицей

Ешкімнің Әлиханға бар ма сөзі,Демейді қандай қазақ оны оң көзі.Семей тұрсын, жеті облыс - бар қазақтан,Талассыз жеке-дара тұр ғой өзі.С.Торайғыров

Қазақстан өз тәуелсіздігін алып, өз алдына егеменді ел болғаннан кейін, ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы ұлтымыздың басынан кешкен тарихи оқиғаларының ақтаңдақ беттері ашыла бастады. Сонымен қатар, бұрын есімі айтуға тыйым салынып келген тарихи тұлғаларымыздың да аты- жөндері жарыққа кеңінен таныла бастады. Алаш ардақтыларының арманы – бүгінгі Тәуелсіз Қазақстан еді. Өйткені Алаш идеясы – ұлттық идеология болатын. Олар үнемі отаншылдыққа, мемлекетшілдікке, бірлікке үндеді. Екі ғасыр тоғысында бодандықтың бұғауындағы бейқам халқын өркениеттің өріне сүйреген көсемдер мен серкелердің көзге ерек шалынар басты қасиеті – олардың қай-қайсысы болмасын жан-жақты, «сегіз қырлы, бір сырлы» тұлғалар-тұғын. Алаш қайраткерлерінің қайсысын алсақ та, бірі саяси күрескер, бірі экономист, бірі заңгер, бірі лингвист, бірі жалынды жаршы-публицист, бірі ғалым, бірі киелі өнер иесі, бірі педагог, бірі қаламгер т.б. болған. Әрқайсысы түрлі салада еңбек етсе де, қайтсем халқымның көсегесін көгертемін деп, осы жолға бүкіл өмірлерін арнады.Тәуелсіз Қазақ мемлекетін құруды, тығырықтан шығар жолды іздеумен болды . Бірақ, халқымыздың маңдайына біткен осы үркердей шоқжұлдыздардың ғұмыры кеңестік кезеңнің басшыл

Себебі, Әлихан Бөкейханов көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері, ғұлама ғалым, ұлт азаттық қозғалысының теориялық негізін салушы әрі көсемі, қазақтың тұңғыш саяси партиясын ұйымдастырушы және Алашорда үкіметінің төрағасы болған. Өзіміздің жерлесіміз. Қазіргі Қарағанды облысының Ақтоғай ауданында дүниеге келген. Ата тегі Шыңғыс ханның үлкен ұлы Жошыдан тарайтын төре тұқымынан тараған. Көзі қарақты Әлихан атамыздың әкесі Нұрмұхамед тоғыз жасында Қарқаралыға апарып, жергілікті молданың қолына оқуға береді. Бірақ зерделі, өте ұғымтал бала молдадан оқығандардан гөрі осындағы мектепте оқып жүргендердің сауаттылығын аңғарып, қаладағы үш кластық бастауыш мектепке өз еркімен ауысып алады, ауысуына әкесі де қарсы болмайды. Бұдан кейін ол Қарқаралы қаласының үш жылдық училищесіне түсіп, оны да «өте жақсы» деген бағамен бітіріп шығады. Осыдан кейін он алты жасқа толған Әлихан Бөкейханов өз…