Әлихан Бөкейханов туралы танымдық мақала

Әлейхан Бөкейханов көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері

«Бабалардан мұра болған қасиетті жеріміз – ең басты байлығымыз..» деп ҚР президент Қ.Тоқаев жазды. Тәуелсіздік пен Алаш егіз ұғым екені баршамызға белгілі. Алаш зиялылары ата бабаларымыздан жеткен арманы «Мәңгілік Ел» болу, «Ұла дала» елінің мұратын тереннен айшықтап берген. Бұлар тарих толқынындағы мәдениетіміздің кіндік тұлғалары. Алаш зиялыларының дара тұлғасының бірі Ә.Бөкейхан. Ә.Бөкейхан 1866 жылы Қарқаралы уезі, Тоқырауын болысы, Тоқырауын өзені бойындағы 7-ші ауылда дүниеге келген. Тамыры Шыңғыс ханнан келе жатқан төре ұрпағынан. Әлиханның үлкен атасы – Бөкей, ол атақты Көкжал Барақ сұлтанның ұлы.

Ә.Бөкейхан сол алғашқы Қазақ автономиялы республиканың Алашорда үкіметінің төрағасы болып сайланады. «Ұлтына, жұртына қызмет ету-білімнен емес, мінезден» деп жазады. Өз халқын қорғауға келгенде мінез танытудан тайынбаған. Рухы биік өресі жоғары Әлихан Бөкейхан. Сол кезде Алашорда үкіметі мен Түркістан автономиясы жарияланбағанда, кейін Әлихан бастаған қазақ қайраткерлерінің Ленинмен, Сталинмен табанды кездесулері арқылы қазақ жерінің шекарасын анықтамағанда, қазір біз Ресей федерациясы немесе Татарстан болатын ба едік. Ол алғашқы күннен бастап Қазақ автономиясн құру, жер мәселесін ұлттық мүдде тұрғысынан шешу, тіл, дін және мәдениет мәселесін қолға алу, қазақты еркіндікке, тәуелсіздікке жеткізу сияқты күрделі мәселелерді көтерді. Алаш зиялыларының сол кездегі автономия туралы ұсыныстары бір мақсатқа тоғысты. Олар ұстанған жапондық даму жолынын басты жетістігі - Тәуелсіздік еді.