Алкандар туралы химия презентациясы, 10 сынып

Алкандар

Орындаған: Даулетова Лаура

Алкандар — молекула құрамындағы

көміртек атомдары өзара тек дара σ- байланыстар арқылы байланысқан жалпы формуласы C n H 2n+2 болатын алифатты қаныққан көмірсутектер .

Алкандардың молекуласындағы әр көміртек атомының барлық төрт валенттігі толығымен , яғни шетіне дейін сутек және көміртек атомдарымен қаныққан . Сондықтан алкандар қаныққан ( шектелген ) көмірсутектерге жатады .

Алкандарды бірінші мүшесі метан болғандықтан , метан қатарының көмірсутектері немесе парафиндер деп те атайды .

Енді метанның мысалында алкандардың жалпы формуласын пайдаланып есептеу жүргізейік . Жалпы формуладағы C n H 2n+2 , n - көміртек атомының санын көрсететін бүтін сандар . Көміртек атомының саны бірге тең болғанда ( n= 1), сутек атомының саны 2 n+2 =2∙1+2 = 4 болады да, ең қарапайым органикалық қосылыс , қаныққан көмірсутек — метанның молекулалық формуласы СН 4 шығады .

Көмірсутек молекуласындағы көміртек атомдарының саны екіге тең болғанда ( n= 2), алкандардың екінші мүшесі — этанның формуласын С 2 Н 6 табамыз . Осылай алкандардың келесі екілдері : үшінші көмірсутек — пропанның С 3 Н 8 , төртінші — бутанның С 4 Н 10 және т.б . басқа алкандардың формулалары анықталады . Яғни , жалпы формуланы C n H 2n+2 , пайдаланып , алкандар қатарының кез келген мүшесінің формуласын құрастыруға болады .

Алкандардың алғашқы мүшесі метан СН 4 мен келесі мүшесі этанның С 2 Н 6 молекулалық құрамын салыстырсақ , бір-бірінен СН 2 тобына айырмашылығы бар екенін табамыз . Осы сияқты , этан С 2 Н 6 мен пропанның С 3 Н 8 , пропан С 3 Н 8 мен бутанның С 4 Н 10 , яғни әр келесі көмірсутектің молекулалық құрамы өзінің алдындағы көмірсутектен СН 2 тобына өзгеретіндігін байқауға болады

Жалпы формулалары бірдей , химиялық қасиеттері ұқсас , ал құрамдары бір немесе бірнеше СН 2 тобына өзгеріп отыратын заттар гомологтар деп аталады ( гр. homologos — ұқсас ).…