Алтын сақа танымдық ойыны 4 сыныпқа арналған

«Алтын сақа» ойыны

Тақырыбы: «Алпамыс батыр» жыры

Сабақтың мақсаты: Оқушылардың ауыз әдебиеті шығармаларынан оқығандарын еске түсіру. Ойлы сөйлеуге, өнер – білімге шақырып, алғырлыққа тәрбиелеу.Оқушылардың сөйлеу тілін дамыту, сөз мағынасын түсіне білу, ойларын еркін жеткізуге дағдыландыру.Оқушыларды Отанды сүюге, Отан алдындағы борышы мен міндетін айқын сезінетін, асқақ арман, биік мұраттарға талпына білетін ұлтжанды ұландар тәрбиелеу Сұрақ қою арқылы жан-жақты ойлау қабілетін арттыру. Оқушыларды ұйымшылдыққа, әдет-ғұрыпты сақтап, құрметтеуге тәрбиелеу.

Сабақтың көрнекілігі: интерактивті тақта, асық, конверттер.

Сабақтың типі:танымдық

Сабақтың мазмұны:

Ұйымдастыру бөлімі

Психологиялық даярлық.

І. Кіріспе:

Халқымыз өнер мен білімді қадірлеген. Бүгінгі таңда барлық адамзат алдында тұрған басты мақсат-білімді ұрпақ тәрбиелеу. Ал, ұрпақ білімді қайдан алады? Әрине, кітаптан. Кітап-рухани қазына, байлық, өмір айнасы, замана сыры, тарих шежіресі, оқу тәрбие құралы. Кітаппен достассаң көп білесің. Ата-бабамыз кітапты ерекше ақылшы ұстаз санаған. «Кітап білім-бұлағы, білім-өмір шырағы» деген қанатты сөз қалдырған. «Артық білім кітапта, ерінбей оқып көруге», деп Абай Құнанбаев атамыз айтпақшы, адам баласы үшін кітап-тілсіз тәрбиеші.

Ендеше, балалар мен сендерге мынадай сұрақ қойғым келіп тұр.

-Әдебиет жанрының неше түрі бар?

- Дұрыс айтасыңдар, Жазбаша және ауызша әдебиет жанрлары бар.

-Жазбаша әдебиетке анықтама бере кетсек?

-Ауызша әдебиет деп қандай шығармаларды айтамыз?

- Әрине

-Сол ауызша әдебиет жанрының ішіндегі өзінің ерекшелігімен көзге түсетін қандай шығармалар тобы?

-Иә батырлар жыры

- Олай болса, сайысымыз халық ауыз әдебиетіне жататын Алпамыс батыр жыры жайлы болмақ. «Алпамыс батыр» жыры – қазақтың қаһармандық эпосы, батырлар жырының көне әрі көркем үлгілерінің бірі. Жырда қазақ халқының тұрмыс – күйі, әлеуметтік қарым – қатынасы, әдет – ғұрпы, дүниетанымы айқын бейнеленген. Жырдың негізгі идеясы – халықтың тәуелсіздігі, бейбіт, тыныш өмірі, адамдар арасындағы достық қарым – қатынас, әділет адамгершілік жолындағы күрес. Жыр қазақтан басқа түркі тілдес өзбек, қарақалпақ, татар, башқұрт, алтай, тәжік т. б. кездеседі. Жыр тұңғыш рет 1899 жылы Қазанда «Қисса – и – Алфамыш» деген атпен басылды. Жырды халық арасынан жинап, бастыруда, таратуда және насихаттауда Ә. Диваев еңбектерінің маңызы ерекше.... Әдебиет тіліне негіз етіп ел аузындағы тіл алынбаса, ол әдебиет адасып кетпек. Ел аузындағы тіл дегенімізде нені үлгі, өрнек етіп аламыз? Әрине... жырларды, жоқтауларды, мақалдарды, жұмбақтарды, ертегілерді, өлеңдерді айтамыз. (А. Байтұрсынов)

- Бүгін міне құрметті ұстаздар, оқушылар сол ауызша әдебиет жанрының батырлар жырына жататын Алпамыс жыры бойынша «Үздік оқырман» атты сайысымыз болғалы жатыр.

-Оқушылар аталмыш шығарманы оқып, тоқып міне дайындықпен ортамызға келіп отырсыздар. Сайысымыз арқылы қай оқушы кітапханамен жақсы қарым-қатынас жасайды, кім көп кітап оқығанын, кітап оқу арқылы кімнің білімі мен білігі артық екенін анықтаймыз. «Үздік оқырманды» анықтау. Өз біліміңді ортаға салар кез келді.Ендеше оқырмандарға іске сәт!

- Бүгінгі біздің ойынымыз әдеби олимпиада түрінде болмақ, ол «Алтын сақа» деп аталады. «Алтын сақа» ойыны 5 кезеңнен тұрады. Оқушылар 5 түрлі күймеге мінеді. (Қызыл, сары, көк, жасыл) Өздері жөнінде мәліметтер береді.

Әр күймеде алты асықтан болады. Жауап бере алмаған оқушы сол ойынның кезеңінде қалады. Егер сұраққа жауап беріп жатса келесі сайысқа өтуге мүмкіндік алады.. Сонымен сайысымыз 5 бөлімнен тұрады.

Өтілу жоспары:1. Табалдырық2. Әудемжер3. Қозыкөш4. Жолайрық5. Алтын көмбе

Ендеше бірінші сайысымыз «Табалдырық» бұл сайыста ойыншыларымызды, оқырмандарымыздың арасынан сұрақ қою арқылы таңдап аламыз.

Іске сәт! 1. Табалдырық сайысы

(Сұрақ қою оқушылардың арасынан 5 ойыншыны таңдап алу)Ер үшін төккен ерлер қанын жұтқан,Ерлерді ұмытса да ел, жер ұмытпас.Ел үшін жаннан етіп, жауды қуғанЕрлерді ұмытпаса, ел де ұмытпас.

СҰРАҚ:

Көк есегі астында,

Ақ сәлдесі басында,

Сырлы асасы қолында,

Өзі ақтың жолында,

Бір диуана келді де,

Асамен түртіп оятты. Ол кім еді? (Жауабы: Шашты Әзиз)

......Неше? жасы толғанда,

Кетем деп, байғұс, арманда,

Қайғылы болып қамықты

Перзентсіз болып қалғанға.

Құбылаға бас беріп,

Екі көзге жас беріп,

Байбөрі Хаққа налынды: (Жауабы: сексенге)

Бенденің бар ма шарасы?

Атадан жалғыз ер еді,

Еңіреген ердің бірі еді,

Жоқ екен іні-ағасы.

Кім ? деген туысқан —

Немере мен шөбере

Екеуінің арасы. (Жауабы: Құлтай)

Жиделі Байсын жерінде,

Қоңырат деген елінде

Байбөрі деген бай бопты,

Төрт түлігі сай бопты.

Неше мың ? екен қорасы, (Жауабы: тоқсан мың)

Бұрынғы өткен заманда,

Дін мұсылман аманда,