Алюминий қорытпалары туралы физика материалы

Сабақ тақырыбы: Алюминий мен олардың қортпаларын пісіру.

Сабақ түрі: аралас сабақ

Сабақтың мақсаты

Білімділік: Білім алушыларды алюминий мен олардың қортпаларын пісіру туралы таныстыру, әңгімелеу және түсіндіру.

Дамытушылық: Білім алушылардың іскерліктерін, өз бетімен еңбектену сезімдерін, білімдерін дамыту. Байқағыштық, сын тұрғысынан ойлау, шығармашылық қабілеттерін дамыту. Білім алушылардың ойлау қабілетін, логикалық-абстракциясын дамыту.

Тәрбиелік: Білім алушылардың білім сапасын арттыруға және пәнге қызығушылығын өздігінен ізденуге тәрбиелеу; Білім алушыларды тәрбиелілікке, ұқыптылыққа, тиянақтылыққа үйрету.

САБАҚТЫ ЖАБДЫҚТАУ

А. Көрнекті құралдар: Плакаттар, оқулықтар, оқушы өзі толтыратын бланкілері.

Б. Негізгі әдебиет: Т.М.Шакирова, А.А.Маметсупиев «Газ және электрмен пісіру» - А 2007; Д.Сарсенбаева «Сварка и резка металлов» - А 2008; В.М.Рыбаков «Сварка и резка металлов» - М 1979

Сабақты жүргізу кезеңдері

(негізгі және қажетті әдістемелік түсіндірмелер мен ұсыныстар)

I. Ұйымдастыру кезеңі (1 мин)

Сәлемдесу, студенттерді түгендеу

Сабаққа дайындықтарын тексеру

II. Өткен тақырыпты қайталау (7 мин)

(білімді тексерудің әдістері мен түрлері)

Миға шабуыл: /Әр бір сұраққа жауап беру арқылы “ Қоланы пісіру” туралы пирамида

құрастырылады/.

Қола деп нені айтамыз?Қандай қоланы газбен пісірудің тиімді болады?

Қалайлы қоланы қалай пісіреді?

III. Мақсат қою кезеңі (1 мин)

Алюминий мен олардың қортпаларын пісіру туралы қасиеттерін терең білулерін ұқтыру.

IV. Жаңа тақырыпты баяндау (25 мин)

(сабақты жүргізудің түрі)

Алюминий мен олардың қортпаларын пісіру.

Алюминий қортпалары екі топқа бөлінеді. (5.23-кесте): майысытын және құйылатын.

Көбірек тараған түрі майысатын түрі – ол алюминийдің марганецпен қорытпасы (АМц) және магниймен қортпасы (АМ), тағы сол сияқты жылуғаберіктендірілген мыспен қортпасы (Д1, Д6) (дюралюминий). Құйылатын қортпадан көбінесе қолданылатыны силимун (алюминийдің кремниймен қоспасы) Ал2, Ал4, Ал9 тәрізді түрлері.

Майысатын алюминий қортпаларын пісіру көбінесе электр доғалы пісіру, әсіресе аргонды доғалы пісіру арқылы жүргізіледі. Газбен пісіру мұндай мүмкіндік жоқ кезде ғана қолданылады.

Құйылатын алюминий қортпасын газбен пісіру қолайлы болады. Мұны аргонды доғалы пісірумен қатарқұймалардың ақауларын жөндеу үшін пайдаланады.

Алюминий қортпаларын пісірудегі қиындықтар оның физикалық-химиялық қасиеттерінен туындайды.

Алюминий балқыған кезде оның тотығынан құралған, пісіруге кедергі жасайтын қабат пайда болады. Осы қабатты жою үшін арнаулы пісіргіш сымдар мен флюстер қолданылады, оны қожға айландырып, металл ваннасында ерітіп жібереді.

5.23-кесте

Алюминий қортпалары және олардың газбен пісірілгіштігі.

Тобы

Маркасы

Пісірілу сипаттамасы

Дюралюминий қортпалары

Құрамында 1,0-1,6 % марганец бар алюминий қортпасы.

Құрамында 2-6 % магний бар алюминий қортпасы.

Мысты алюминий қортпасы

Жылумен беріктендірілген қортпа

АМц

АМг-1

АМг-3

АМг-5

АМг-6

Д1

Д16

АВ

АК

В-95

Жақсы

Қанағаттанарлық

Жақсы

Қанағаттанарлық

Нашар

Құйылған алюминий

Құрамында 4-13 % кремний бар алюминий қортпасы (силимун).

Ал2

Ал4

Ал9

Қанағаттанарлық

Басқа қиындықтарға алюминийдің ұлғаюының жоғарғы коэффициентін (мысалы, болатқа қарағанда 2 есе көп) жатқызуға болады. Соның нәтижесінде едәуір қалдық кернеу пайда болады да, өте тез салқындатылғаннан жікте жарықша пайда болады.

Сондықтан да жарықша пайда болуын болдырмау үшін қосымша шаралар қолдануға тура келеді. Оларға пісіру жұмыстарын мұқият сақтау, қосып пісіретін металдың маркасын дұрыс қабылдау, қызған кезде…