Археолог мамандарды даярлаудағы халықаралық ынтымақтастық

АРХЕОЛОГ МАМАНДАРДЫ ДАЯРЛАУДАҒЫ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ЫНТЫМАҚТАСТЫҚТЫҢ РӨЛІ: ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІНІҢ ТӘЖІРИБЕСІ

Әл-Фараби атындағы

Қазақ Ұлттық Университетінің 2 курс

магистранты Сайлауханқызы А.

Ғылыми жетекшісі: т.ғ.д.,

профессор Султангалиева Г. С.

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде ғылым онкүндігі аясында археология саласы мен тарихи-мәдени мұраны зерттеу бағытындағы маңызды кездесулердің бірі – дөңгелек үстел өтті. Бұл іс-шара археолог мамандарды даярлау сапасын арттыру, халықаралық тәжірибемен бөлісу және кәсіби ынтымақтастықты нығайтуға бағытталды. Дөңгелек үстелді университеттің тарих факультеті ұйымдастырды.

Шараға шетелдік танымал мамандар қатысты. Атап айтқанда, Франциядағы Eveha халықаралық жеке ғылыми-зерттеу мекемесінің бас директоры Тома Кресен, RCHeritage компаниясының директоры Симоне Рикка, сондай-ақ археологиялық салада еңбек етіп жүрген Гийом Дюбюи, Самара және басқа да ғылыми қызметкерлер университет қонағы болды.

Жиынды тарих факультетінің деканы Досбол Байғұнақов ашып, университеттің археология мен тарих саласындағы ғылыми-зерттеу бағыттарына тоқталды. Қонақтар оқу процесімен танысып, ҚазҰУ ғалымдарының жүргізіп жатқан зерттеулерін жоғары бағалады. Кездесу форматында қатысушылар өзара пікір алмасты, ғылыми таныстырылымдар жасалып, алдағы мүмкін болатын жобалар мен ынтымақтастықтың жолдары талқыланды.

Франциядан келген мамандар өз елдеріндегі археологиялық ұйымдардың жұмыс тәжірибесімен бөлісті. Eveha мекемесінің басшысы Тома Кресен ұйымның 2006 жылдан бастап археология саласында кең ауқымды қызмет атқарып келе жатқанын айтты. Олар қазба жұмыстарынан бастап ғылыми жарияланымдарға дейін, сондай-ақ мәдени мұраны сақтау бағытында да белсенді жұмыс істейді. Ұйым қазіргі күнге дейін төрт құрлықта бірнеше археологиялық жобалар мен құтқару экспедицияларын жүргізген.

Ал RCHeritage ұйымының жетекшісі Симоне Рикка компанияның 2007 жылдан бері мәдени мұра нысандарын сақтау және қалпына келтіру бағытында жоғары сапалы қызмет көрсетіп келе жатқанын атап өтті. Бұл ұйымның басты мақсаты – мәдени-тарихи нысандарды келер ұрпаққа жеткізу.

Дөңгелек үстелде археология мен музей ісі саласындағы екіжақты ынтымақтастықтың нақты бағыттары белгіленді. Тараптар біліктілікті арттыру курстарын бірлесіп өткізу, студенттер мен магистранттарға арналған ғылыми-зерттеу тәжірибелері мен тағылымдамаларды ұйымдастыру, сондай-ақ бірлескен ғылыми жобалар жасау қажеттігін атап өтті.

Археолог мамандарды даярлау – еліміздің тарихи-мәдени мұрасын сақтау мен зерттеуде ерекше мәнге ие бағыттардың бірі. Археология – тек көне ескерткіштерді қазып алу ғана емес, тарихи үдерістерді кеңістік пен уақыт контекстінде зерделеу, ғылыми тұрғыда талдау және мәдени мұраны келешек ұрпаққа жеткізу ісі. Сондықтан бұл саланың мамандарын сапалы әрі жан-жақты даярлау – ғылыми, мәдени және ұлттық деңгейде аса маңызды міндет.

Археолог – еліміздің өткені мен бүгіні арасындағы байланыс орнататын кәсіби тұлға. Мұндай мамандар тарихи жәдігерлерді зерттеп қана қоймай, оларды сақтау мен қалпына келтіру әдістерін де меңгеруі қажет. Сонымен қатар, археологиялық деректерге сүйене отырып, қоғамның дамуын, шаруашылық жүргізу тәсілдерін, этномәдени ерекшеліктерді ғылыми тұрғыдан түсіндіру археологтың кәсіби шеберлігіне байланысты. Бұл – тарих ғылымының сапалы дамуына, мәдени туризмнің өркендеуіне және ұлттық тарихи сана қалыптасуына тікелей әсер ететін фактор.