Аталар мұрасы – халық қазынасы, 9-сынып ашық сабағы

Тақырыбы: Адам құқығы ата бабалар өсиеті

• Мақсаты: а. Білімділік: Аталардан қалған ұлағатты ғибрат аларлық сөздерді балаларға ұғындыру; ә. Тәрбиелілігі: Сол сөздерден өнеге алуға баулу. б. Дамытушылығы: Ойын нақты дұрыс жеткізуге, тапқыр сөйлеуге, ақылды, салмақты ой айтуға үйрету.

• Жоспар: 1.Аталар сөзі – ақылдың көзі. 2. Ата өсиеті. 3. Баталы құл – арымас. 4. Жарасып тұрдәстүрім.

1 – жүргізуші: «Сәлем сөздің анасы» демекші, армысыздар ағайын! 2 – жүргізуші: Қадірменді көпшілік. Бүгінгі «Аталар мұрасы – халық қазынасы» атты тәрбие сағатымызға қош келіпсіздер! 1 – жүргізуші: Ата бабаларымыздан бізге жеткен көптеген ұлағатты ғибрат аларлық, тамаша тәлім – тәрбие берерлік өсиет сөздер өте көп. 2 – жүргізуші: Ендеше, күнделікті өмірде ата - әжелеріміздің, ата – аналарымыздың айтып отыратын, «Аталар сөзі – ақылдың көзі» бөліміне сөз кезегін берейік.

Жігіт: Ата! Қол бастау қиын ба, Жол бастау қиын ба, Сөз бастау қиын ба?

Қарт: Е, балам! Қол бастау қиын емес, Көк найзалы ерің болса, Жол бастау қиын емес, Соныңнан ерген елің болса, Бәрінен де сөз бастау қиын. Тауып айтсаң, мереке қылады. Таппай айтсаң, келеке қылады.

Жігіт: Дұрыс айтасыз, дұрыс айтасыз.

Қарт: Е,балам! Таза мінсіз асыл сөз, Ой түбінде жатады. Таза мінсіз асыл тас, Су түбінде жатады. Су түбінде жатқан тас, Жел толқытса шығады. Ой түбінде жатқан сөз, Шер толқытса шығады.

Қарт: Сөз туралы ұлағатты сөздер өте көп Әділ төре ел бастар, Батыр жігіт жау бастар. Аға жігіт қол бастар, Шешен адам сөз бастар. Құсты жисаң,бүркіт жи. Қыс тоныңды түлкі етер. Бір жақсымен дос болсаң, Азбас – тозбас мүлк етер. Бір жаманмен дос болсаң, Бүкіл алаңға күлкі етер.

Қарт: Иә, балаларым, сөз кезегін түйіндейтін болсақ Ақыл – адамды аздырмайтын ем. Білім – таусылмайтын кен. Адамның басшысы - ақыл. Жетекшісі – талап. Шолғыншысы – ой. Жолдасы – кәсіп. Қорғаны – сабыр. Қорғаушысы – мінез болуы керек.

1 – жүргізуші: Аталар мұрасы – халық қазынасының бірі домбыра. 2 – жүргізуші: Халық әні. «Еркем - ай» 1 – жүргізуші: Әй, тәкапар, дүние! Маған да бір қарашы! Танимысың сен мені, Мен қазақтың баласы.

2 – жүргізуші: Ізетіңді ине етіп Иманыңды түйме етіп Инабатты күйме етіп, Жүрші балам жамандықты күйретіп, - дегендей біз, яғни еліміздің ертеңі, бабаларымыздың мұрасын, халқымыздың жақсы дәстүрлерін бойымызға сіңіріп, жалғастырып, жамандықтан аулақ, жаны таза елжанды ұрпақ болып өсейік.

1 – жүргізуші: Көрініс «Ата өсиеті» ертегісі.

Жігіт: Ассалаумағалеукум, ата!

Қарт: Уа алейкум ассалам! Аманбысың, балам! Балам, бақытты болу оңай ма?

Жігіт: Ата, жары жақсы болса, бақыты жанында

Қарт: Жоқ, балам! Ақыл басыңда болса, бақыт жаныңда болады. Ақыл адамды азаттанда мазақтан да құтқарады. Өмірде шын бақытты болам десең ақылдықты үйрен, не ақылды қызыңа үйлен. Қарт: Дұрыс айтасыз, дұрыс айтасыз! Балам, үйде кім, елде кім қадірлі?

Жігіт: Ата, үйде ана, елде бастық қадірлі.

Қарт: Жоқ, балам үйде қонақ, қарт, бала қадірлі. Елде хан, әкім, ұстаз қадірлі. Қонақты қадірлеуді бәрі біледі. Бала – үйдің патшасы, балалы үй базар, баласыз үй мазар деген халқым. Қарт: Балам, үйдегі алтын қазық кім?

Жігіт: Ата, үйдегі алтын қазық бала.

Қарт: Жоқ, үйдегі алтын қазық – ана. Ана ақылды болса, бала дана болады. Ана тәрбиесі қызға, әке тәрбиесі ұлға үлгі. Ана – ақылшың, әке – қамқоршың, ағаң – қорғаушың, інің – сүйенішің, қарындасың – қанатың екенін ұмытпа. Ананы сыйламағнның ақылы кем, әкені сыйламағанның жақыны кем. Ананың мейрімі көзінде, ықыласы көңілінде, ақылы сөзінде болады балам.

Қарт: Ой, қандай керемет сөздер! Балам, достықты нығайтатын не?