Атаның сөзі ақылдың көзі тәрбие сағаты

Атаның сөзі ақылдың көзі («Ата толғауы» күйі жаймен ойнап тұрады).

Мақсаты: бүгінгі ұйымдастырылып отырған тәрбие сағаты қарттарды құрметтеуге арналған. І жүргізуші: Көп жасаған қария

Ақылы теңіз- дария. Көп өнеге сөзі бар Сөзі- соқпақ, өзі нәр.

ІІ жүргізуші: Ата салты- ардақты,

Әрбір сөзі -салмақты. Сол сөздерді ұқпасаң Тістерсің бір күн бармақты. 1-оқушы:

-Арман деген не?-депті жігіт. -Арман дегеніміз ақыл ойдың шындығы. Құс ұшсам дейді, бала-өссем дейді, қыз-көрікті болсам дейді, жігіт-бақытты болсам дейді, қарт-жүзге жетсем дейді, ұстаз-шәкіртіне үлгі болсам дейді.

Арманына адаспаған жетеді, ақымақ бұл өмірден түніліп өтеді,-депті қарт. 2-оқушы:

-Бақытты болу оңай ма?-депті қарт. -Ата, жары жақсы болса, бақыт жанында-депті жігіт. -Жоқ балам, ақыл басында болса, бақыт жанында болады. Ақыл адамды азаптан да мазақтан да құтқарады. Өмірде шын бақытты боламын десең, ақылдылықты үйрен, не ақылды қызға үйлен,-депті қария. 3- оқушы:

-Дос табу оңай ма?-депті қарт. -Ата, дос табу ақылдыға оңай, ақымаққа қиын. -Жоқ балам, өмірде дос табу ақылдыға қиын, ақымаққа оңай. Ақылдының досы аз, қасы көп, ақымақтың досы көп болғанымен жақсылығы жоқ. Жақсылығы жоқ достың қастығы аяқ астында жатады. Есінде болсын, досың ақылды болса, өзің дана боласың, досың бала болса, өзің шала боласың,-депті қарт. 4-оқушы:

-Өмірде не жетім-депті қарт. -Ата-анасы жоқ бала жетім,-депті жігіт. -Дұрыс балам. Өмірде ата-анасы жоқ болса, бала тірі жетім. Өмірде тоғыз жетім бар. Халқыңа сенімсіз болса-хан

жетім, кеңесшісі ақылсыз болса-әкім жетім, суы жоқ құдық жетім, ұлы жоқ әке жетім, қызы жетесіз болса ана жетім, досы жоқ болса жігіт жетім, шәкіртсіз ұстаз жетім.

Өмірде жетім болсаң есірме. Ақылды жетім кеңесуге құмар; ақылсыз жетім егесуге құмар. Егескен ер болмайды. 5-оқушы: -Үйде кім, елде кім қадірлі?

-Ата, үйде ана, елде бастық қадірлі-депті жігіт. -Жоқ, балам, үйде қонақ, қарт, бала қадірлі. Елде хан, әкім, ұстаз қадірлі. Қонақты қадірлеуді бәрі біледі. Бала үйдің патшасы, балалы үй базар, баласыз үй қу мазар,-депті қарт. 6-оқушы:

-Жоқты бар, ашты тоқ ететін кім? -Ата, жоқты бар, ашты тоқ ететін мейірімді әке –депті жігіт.

-Жоқ, балам, әке қанша мейірімді болса да, ананың жөні бөлек. Жоқты бар, ашты тоқ ететін ол-ана. Анасыз бала ұйықтамайды, қатықсыз айран ұйымайды.

Ана-үйдегі бақ, әке отыратын тақ. Ана ақылды болса үйдің қуанышы, әкенің жұбанышы-депті қарт. 7-оқушы:

-Елді кім, үйді кім бүлдіреді?-депті қарт. -Ата, елді өсекші бүлдіреді, ақылсыз бала бүлдіреді-депті жігіт.

-Әкім ақылсыз болса-ел тозады, өсек әкімді өсірмейді. Өсекті тыңдау-әкімге жараспайды, өсиет тыңдау тақтағы ханға жараспайды,-депті қарт. 8-оқушы:

-Үйдегі алтын қазық кім?-депті қарт. -Ата, үйдегі алтын қазық бала,-депті жігіт. -Жоқ, балам, түйдегі алтын қазық-ана. Ана ақылды болса, бала дана болады. Ана тәрбиесі қызға үлгі, әке тәрбиесі ұлға үлгі. Ана ақылшың, әке қамқоршың, ағаң қорғаушың, інің сүйенішің, қарындасын қанатын екенін ұмытпа. Ананы сыйламағаның ақылы кем, әке сыйламағанның жақыны кем. Ананың мейірімі көзіңде, ықыласы көңілінде, ақылы сөзіңде,- депті қарт. 9-оқушы:

-Өмір сүру үшін не қажет-депті қарт. -Ата өмір сүру үшін алтын, ақша, нан, мал қажет –депті жігіт.

-Жоқ, балам, адамның өмір сүруі үшін су, от, тұз, қыз, ақыл қажет. Су тіршіліктің нәрін береді, от өмірдің сәнін береді, тұз астың дәмін келтіреді, қыз көңілдің сәнін