Атилла және оның жаулаушылық жорықтары 5 сынып

Бөлім: Ғұндар

Сабақтың тақырыбы:

Аттиланың жаулаушылық жорықтары

Фурмонов жалпы білім беретін мектебі КММ

5-сынып. Қазақстан тарихы.

Қауден Ислам Айдосұлы

Фурмонов жалпы білім беретін мектебі КММ

тарих пәні мұғалімі

Оқу мақсаты:

5.1.1.3 - ғұндардың қоныс аудару бағыттарын тарихи картадан көрсету;

5.3.2.2 Қазақстан аумағындағы алғашқы мемлекеттік бірлестіктердің көрші елдермен қарым-қатынасын анықтау.

Бағалау критерийі:

Еуропада Батыс ғұн империясы қалай құрылғанын анықтайды.

Еуропадағы Батыс ғұн империясы

Ғұндар 370 жылы аландарды, 375 жылы остготтар мен вестготтарды бағындырды. 430 жылы Византияны салық төлеуге мәжбүрледі.

Аттила - Батыс ғұн империясының аты аңызға айналған әйгілі билеушісі .

Ол 400-453 жылдары өмір сүрді.

434 жылы мемлекетті інісімен басқарды.

445 жылдан бастап жалғыз өзі билік құрды.

Қазақ ауыз әдебиетінде Еділ деген атпен белгілі .

Еуропада «Атилла», « Атил », « Эттли », « Этцель » деп атаған .

Аттила 441-447 жылдары Шығыс Рим империясына бірнеше рет жорықтар жасады.

447 жылы ғұндар Византия империясының астанасы Константинопольге келді .

Маргус келісімшарты

Ғұн мемлекеті – Шығыс Рим империясы бітімі

Еш кедергісіз , тең дәрежелі сауда саттық-жүргізу ;

Византия билеушісі ғұн билеушісіне жыл сайын алтынмен салық төлеп тұруға міндетті болды ;

Византиялықтар ғұндарға қарсы ешбір одаққа кірмеуі тиіс .

«Халықтар шайқасы» деген атауға ие болған Каталаун шайқасы

Болған жылы: 451 ж

Шайқас өткен жер: Каталаун жазығы

Шайқасқа қатысқандар: ғұндар, остготтар, гепидтер, Батыс Рим империясының, франктердің, вестготтардың, аландардың, бургундар әскері

Қолбасшылар: ғұн – Аттила , Рим – Аэций .

Каталаун шайқасы

452 жылғы Аттиланың жорығы

КОНТРИБУЦИЯ соғыста жеңген мемлекеттің жеңілген мемлекеттен өндіріп алатын салығы.

Рим папасы І Леоның Аттиламен кездесуі , фреска. Рафаэль, 1514 ж.

Аттила жеңістерінің кепілі – ғұндардың әскери өнері болды.

« Ө здеріне қауіп төнсе , соғысуға шақырады . Соғысқан кезде жауын шеңбер негізінде қоршауға алып , қатты үрей тудыратын дауыстар шығарады . Жауларын алдау үшін әдейі бытыра кетіп , бірақ майдан шебін бұзбай жауларын талқандайды . Әсіресе қамал бұзғыш құрылғыларды қолдану оларға кез келген қала қамалдарын бұзуға мүмкіндік берді ».

Ғұндардың қамал бұзғыш қарулары

Тас а т қы ш құрылғы

Қ амал бұзғыш құрылғы

Қамал бұзғыш құрылғы – дөңгелекке орнатылған бөренелерден тұратын қорған бұзатын машина.

Тас атқыш құрылғы – қаланың қамалдарын

бұзуға арналған тас ататын құрылғы.