Ауғанстан жүректегі жара тәрбие сағаты 11-сынып

АУҒАН СОҒЫСЫ – ТАРИХТЫҢ ҚАТПАР ҚЫРТЫСЫ

2017 жылдың 15 ақпаны – Ауған жерінен Кеңестің шектелген әскери контингентінің шығарылғанына 28 жыл толған күн ретінде тарихтан өз орнын алды.

1979 жыл 25 желтоқсан және 1989 жыл 15 ақпан. Бұл екі даталы күн естен кетпейтін тарихта ізі қалған жылдар мен күндер. 1979 жыл 25 желтоқсан Ауғанстан жеріне Кеңес жауынгерлерін жіберген күн. 1989 жыл 15 ақпан Ауғанстан жерінен Кеңестік шектелген әскери контингенттің шығарылған күні.

1979-1989 жылдары миллиондаған ауғандықтар мен кеңестік жүйенің сан мыңдаған отбасыларына қайғы-қасірет әкелген Ауғанстандағы соғыстың саяси және тарихи бағасы әлі күнге дейін берілген жоқ. Зұламат соғыстың зардабы, жарақаты жазылды деуге де ертерек.

...1978 жылы орын алған сәуір төңкерісі нәтижесінде Ауғанстан республикасында ел президенті М. Дауд отбасымен түгелдей өлтіріліп, үкімет басына М. Тараки жетекшілік ететін Ауғанстан коммунистік халықтық-демократиялық партиясы келгені тарихтан белгілі. Прогресшіл мақсатты көздеген М.Тараки алғашқы күннен бастап КСРО-ға бүйрегі бұрып, онымен достық, татулық және ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Өкінішке орай, тақ үшін тайталасқан Таракидің оң қолы, сенімді орынбасары болған Х.Амин бастаған топ Таракидің де түбіне жетіп тынды.Сөйтіп, Хафизулла Әмин ел басқаруды жеке дара қолына алып, КСРО- мен біржолата ат құйрығын үзісті. Нәтижесінде КСРО мен КОКП-ның Л.И.Брежнев, Ю.В.Андропов, Д.Ф.Устинов, М.А.Суслов бастаған басшылары 1979 жылы 12 желтоқсанда Ауғанстанға әскер кіргізу туралы шешім қабылдады. Сөйтіп, 1979 ж. 27 желтоқсанда КСРО әскерлері Ауғанстан шекарасынан өтіп, онда 1989 жылдың 15 ақпанына дейін соғыс қимылдарын жүргізді.

«Шторм-333» арнайы операциясы бойынша бүлікші Х. Амин өлтіріліп, оның орнына Бабрак Кармаль билік биігіне көтерілді. Онымен Ауғанстандағы ахуал түзелген жоқ. Қайта ушыға түсті. Б.Кармальды қолдаған КСРО әскеріне қарсы АҚШ, Сауд Арабиясы, Пәкістан, Иран, Израиль, Мысыр елдері ауғандағы үкіметтік емес исламдық күштерді қолдап, қаржылай да, әскери де көмек көрсетіп отырды. Соғысқа қатысқан 620 мыңның үстіндегі Кеңес әскерінің құрамында 22 269 қазақстандық соғыс қимылдарына қатысты. Олардың 761-і жат жерде бақилық болып, 1015 жауынгер еліне мүгедек болып оралды. 22 адам мүлдем хабар-ошарсыз жоғалып кетті. Бүгінгі таңда Қазақ елінде 10000 - ға жуық ауған ардагерлері бар. Олардың 3000 - дайы мүгедектер қатарында. 2265 қазақ жауынгерлері ерлігі үшін орден, медалдармен марапатталды.

Бұл жайында Кеңес өкіметі құлағаннан кейін ғана ақтарылып айтып жатырмыз. Айтылмай қалтарыста қалғаны шаш етектен. Шындықтың беті ашылғанымен, айтылмаған ақиқаттар мен жазылмаған шындықтар тарихтың қатпар қыртысында әлі де көп.

«Ауғанстан - журектегі жара»

Сынып:

Тәрбие сағаты: «Ауғаныстан- журектегі жара»

Мақсаты:

Білімділігі: Ауған оқиғасының тарихи мағынасын ашып, оқушыларға түсіндіру.

“Ауған соғысы” – жайлы тереңірек біліп тану, соғыс ардагерлерінен мәлімет алу.

Дамытушылық: Тарихи деректердің маңыздысын аша білуге және материалдарды диалектикалық тұрғыдан талдай білуге дағдыландыру.

Тәрбиелік: Тәуелсіздік жолында күрескен ағаларымыздың ерлігін кейінгі ұрпаққа үлгі ете отырып, оқушыларды ұлтжандылыққа, отанын сүюге тәрбиелеу.

Әдісі: Еске алу сабағы

Көрнекілігі: Тақырыпқа сай слайд, бейнематериалдар. Интерактивтік тақта.

Жүргізуші:

Сол Ауғанда талай досты жерледік

Қарлы шыңға күн түн демей өрледік

Сұрапылда ерледік те шерледік

Намыс туын қолдан бірақ бермедік

Армысыздар қымбатты ұстаздар, оқушылар және бүгінгі кездесуіміздің аса құрметті қонақтары!

Әнұран.

Жүргізуші:

Соғыс жан алып – жан беру

Соғыс халықтың басына келген қасірет, жұт

Кеңес әскерлерінің Ауған жерінен шығарылғанына 28 жыл толуына байланысты «Ауғанстан- жүректегі жара» тақырыбындағы кешімізді ашық деп жариялаймыз.

Жүгізуші:

Жылма-жыл ақпан айының ортасында біз ауған соғысында қаза тапқан жауынгерлерді еске алып, олардың рухтарының алдында бас иеміз. Өйткені бұл соғыста 18-19 жасар өрімдей жас жігіттер жазықсыздан -жазықсыз құрбан болды. Бүгінгі жастар өздеріндей жігіттердің Отан алдындағы борышын адал орындағандарын ұқсын, олардың патриоттық сезімінен тағылым алсын деген ниетпен осы шара арқылы сол бір сұрапыл соғыс болған ХХ ғасырдың 80-жылдарына ораламыз. Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың ауған соғысы туралы: « Ауған соғысында қыруар қаржы шығындадық, мыңдаған өмір қиылды, бәрібір кеңес әскеріне бұл елді тастап шығуға тура келді. Халық үшін бұдан асқан қасірет бар ма?» - деген ойлы сөзі бар . Биыл Ауған…