Әжелер – отбасының берекесі сайысы 2 сынып

Тексерілді:

Күні:19.03.2018ж

Тақырыбы: «Әжелер - отбасының берекесі» сайыс

Мақсаты:Отбасындағы әжелер тәлімінен үлгі алу, халқымыздың салт-дәстүрін, өнегелі нақыл сөздері асыл қазына екенін оқушы санасына жеткізу, сыйластыққа бірін-бірі құрметтеуге тәрбиелеу.Сөйлеу мәнерін, ойлау қабілетін дамыту, сабырлы болуға, парасатты мен білімдарлыққа баулу.

I жүргізуші IIжүргізуші

Уа, жарандар, жарандар Көктем тойы -әніміз

Көңілің бар алаңдар Көркем өнер сәніміз

Ата менен әжең бар Өлең-әнмен той сәнін

Үлкен –кіші анаң бар Өрнектейміз бәріміз

Наурыз тойы басталды Жарқыраған жас, нұрлы

Бәрің бері қараңдар Жаса Наурыз,дәстүрлі

Басталды, міне тойымыз,

Ұнады ән мен ойымыз

Шаттық, бақыт әкеліп,

Тойға ұлассын тойымыз.

Құрметті де аяулы ажелер, ұстаздар, қонақтар! Бүгінгі біздің 2 «А» сынып оқушыларынің ұйымдастыруымен өткізгелі отырған «

Әжелер - отбасының берекесі» әжелер сайысына

Бірге

Қош келдіңіздер!

Бастарыңызға қонсын дәйім бақ құстары

Күн қуатын тілейміз ғарыштағы,

Ұзақ, ғұмыр,қуаныш,нұр сыйласын

Өмірдің тыншымайтын ағыстары-дей отырып Шаңырақтың ұйытқысы,ақылдың көзі асыл әжелерімізді немерелерімен ортаға шқырамыз

І жүргізуші:

Әже деген көп шығар,

Әжемдей менің жоқ шығар.

Мейірімді ол кісі,

Қандай ғажап күлкісі – дей отыра Әтіркүл әжемізді Айзере немересімен ортаға шақырамыз.

Әже біздің күніміз

Әже біздің гүліміз.

Балаларды қуантып

Ұзақ өмір сүріңіз – дей отырып, Бейбігүл әже мен ерке немересі –Мединаны ортаға шақырамыз.

І жүргізуші:

Таусылмайды өлеңі,

Күнде айтып береді.

Барған сайын бір жаққа,

Кәмпит алып келеді – деп Гүлбаршын әжейді, немересі Айзерені ортаға шақырайық.

ІІ жүргізуші:

Құрт пен майын жинаған

Балаларға сыйлаған

Бұл әжемнің өмірі

Таусылмайтын жыр маған деп ------------әжейді, немересі Нұраймен ортаға шақырайық.

ІІ жүргізуші: Кім жеңеді сайыста? Үміт алда, 87777696830дл

Қобалжу бар, жүректе күдік барда.

Әділ-қазы алқасы атыңды ақта,

Сайысымызға төрелік айтып, әділ бағасын беретін әділқазы алқаларымен таныс болыңыздар:

-Қарақат, әжелер бүгінгі сайыс кезеңдерімен таныстырып өтейік

-Әрине, Айзере сайыс бес кезеңнен тұрада

«Шаңырағым, шаттығым» - өзін немесе отбасын таныстыру; Қарақат

«Ойлы болсаң, озып көр» - қазақ халқының ырым тыйымдарының мағынасын ашу; Айзере

«Өнерлі - өрге жүзер» - өз өнерін көрсету; Қарақат

«Шебердің қолы ортақ» - қолөнер бұйымдарымен таныстыру. Айзере

5. «Оюлар сыр шертеді...» алдарына дайын маталар мен керек құралдар беріледі, сол арқылы өз шапшаңдықтарын танытып, халқымыздың ата дәстүрін жаңғыртып, ою оясыздар. Қарақат

Айзере: Ал, олай болса, әжелер, бүгінгі сайысымызды бастауға дайынбыз ба? Ендеше, бірінші кезеңімізге кезек берейік.

I кезең - «Шаңырағым, шаттығым». Бұл кезеңде өздеріңізді таныстырып өтесіздер.

Әтіркүл әже мен немересі Айзерені ортаға шақырамыз

Бибігүл әже мен немересі Мединаны ортаға шақырамыз

Гүлбаршын әже мен немересі Айзерені ортаға шақырамы

әже мен немересі Нұрайды ортаға шақырамыз

Әжелер, сіздерге үлкен рахмет!

Қазылар алқасынынан «Шаңырағым,шаттығым» бөлімі бойынша әжелеріміздің ұпайларын көрсетуін сұраймыз.

II кезең - «Ойлы болсаң, озып көр» . Бұл кезеңде сіздерге қазақтың салт-дәстүрі мен ырым-тыйымдарынан сұрақтар беріледі.(Сұрақтар киіз үй макетіне салынады.)

Жаңа туған нәрестенің бас жағына ырымдап қандай заттарды қоямыз? Және не себепті? (Бесіктің бас жағына пышақ, қайрақ, қамшы қояды немесе үкінің тұяғын, кірпінің терісін, жыланның бас сүйегін тағады. Мұндайда шайтан, жылан, жәндік, тышұан келмейді деп жорыған).

Ат байлар — күйеу жігіт қалыңдығының аулына тұңғыш рет барғанда орындалатын кәде. Күйеу қалыңдық аулына алғаш келгенде ауылға баса-көктеп кірмей, алыстан аттан түсіп, ізет білдіреді. Күйеу атын қарсы алушылардың біреуі жетелеп апарып байлайды. Осы үшін күйеу кәде береді. Бұл кәде көшпенділердің қадым замандағы бір-бірімен келіссөзге, бітімге келгенде қару-жарақтарын шешіп, аттарынан түсіп жаяулап барып жүгініске отыру дәстүрінен қалған

Сәби шалқасынан жатып башайын тістесе, халық оны неге балап ырымдайды? (оны «үйірін шақырып жатыр» деп ырымдайды, оның соңынан тағы бір бала келеді деген ұғым бар);

Байғазы — қазақ дәстүрінде үлкеннің кішіге, негізінен балаға беретін сыйлығы. Байғазыны, көбінесе, жасөспірім балалар, бойжеткен қыздар, бозбалалар жаңа киім кигенде, жаңа зат алғанда ағалары мен жеңгелерінен, әпке, әке-шеше, жанашыр жақын туыстарынан сұрайды. Үлкендер Байғазы (ақша, малдың төлі, т.б.) берумен бірге құтты болсын айтып, ізгі тілек білдіред

Егер, үйге кіріп келе жатқан бала есік алдына құлап қалса, халық оны не деп ырымдайды? (үйге береке, ырыс, байлық келеді дейді, оны төрге апарып үш рет аунатады)

Бәсіре - қазақ шаңырағында дүниеге ұл бала келгенде, сол күндері туған құлынды немесе ботаны нәрестенің бәсіресі деп атау салты. Қазақ халқының ұғымы бойынша, дүниеге келген баланың болашағы өзіне…